Jak organizm reaguje na stres?

Stres jest czynnikiem mocno destrukcyjnym. Wpływ stresu na organizm wynika z nadmiernego pobudzenia układu nerwowego i czynników hormonalnych. Przy długo trwającym stresie dochodzi do wydzielania dużych ilości hormonów – adrenaliny, noradrenaliny, kortykotropowego, a te z kolei wpływają na czynność narządów. Zwiększa się ryzyko zawału serca, choroby wrzodowej, miażdżycy i innych chorób.

Co się dzieje pod wpływem stresu? Dlaczego stres jest szkodliwy?

Pojęcie stresu zostało wprowadzone w połowie ubiegłego wieku dla oznaczenia różnorodnych czynników zaburzających równowagę homeostatyczną organizmu. Bodźce te w większości pochodzące z otoczenia, ale także psychiczne czy fizjologiczne zwane są też alarmowymi lub stresorami. Stanowiąc zagrożenie dla ustroju, wywołują reakcję obronną mającą przywrócić poprzedni stan równowagi organizmu.

W odpowiedzi na stres pobudzonych zostaje wiele narządów, przede wszystkim nadnercza i wegetatywny układ nerwowy, a także centralny układ nerwowy – kora mózgowa i rdzeń kręgowy. Do krwi wydzielana jest duża ilość substancji neurohumoralnych – głównie adrenalina i noradrenalina. Pobudzenie przysadki mózgowej powoduje zwiększone wydzielanie hormonu ACTH (hormon kortykotropowy), który z kolei pobudza nadnercza do produkcji glikokortykosterydów.

Przy dłużej trwającej sytuacji stresowej, produkcja glikokortykosterydów utrzymuje się na zwiększonym poziomie, co zwiększa również oporność na czynniki patogenne. Dochodzi do przerostu kory nadnerczy. Jednak w miarę upływu czasu i przy silnym i bardzo długo utrzymującym się stresie, rezerwy ustrojowe zużywają się, następuje wyczerpanie kory nadnerczy. Możliwości obronne i oporność organizmu spadają, czasami tak bardzo, że dochodzi do zgonu.

Oprócz glikokortykosterydów i amin katecholowych (adrenalina i noradrenalina) zwiększa się wydzielanie także wielu innych substancji jak somatotropina, prolaktyna, hormony tarczycy, wazopresyna. W stresie zwiększa się produkcja endorfin które zmniejszają odczuwanie bólu. Wydzielanie tak dużej liczby różnych hormonów powoduje że w reakcji na stres bierze udział większość układów i narządów organizmu.

Jak stres wpływa na zdrowie?

Do najbardziej stresujących sytuacji należą: śmierć bliskiej osoby, ciężka choroba, rozwód, kłopoty rodzinne, brak pracy ale także ślub, egzaminy, rywalizacja sportowa, występy przed publicznością itp.

Reakcja stresowa w odpowiedzi na krótkotrwałe nawet silne bodźce jest dla organizmu korzystna, pozwala na mobilizację wszystkich sił i pokonanie trudności oraz łatwiejsze poradzenie sobie z podobną sytuacją w przyszłości.

Niestety, dość często stres jest na tyle silny lub długotrwały, że przekracza to możliwości adaptacyjne organizmu. Zamiast mobilizować zaczyna działać destrukcyjnie. Pojawiają się zaburzenia nerwicowe, depresyjne, lękowe.

Uwalniane w nadmiarze glikokortykosterydy hamują czynność leukocytów i mediatorów zapalnych, hamują odczyny zapalne i reakcje immunologiczne, dlatego w stanach przedłużającego się stresu spada odporność na infekcje oraz wzrasta ryzyko ujawnienia się chorób autoimmunologicznych i nowotworowych.

  • Stres niekorzystnie wpływa na układ pokarmowy, może być przyczyną ostrych wrzodów żołądka lub nadżerek błony śluzowej żołądka, chorób zapalnych jelit.
  • Szeroko opisywany jest niekorzystny wpływ stresu na czynność układu krążenia. Duże ilości adrenaliny powodują skurcz naczyń krwionośnych, a w następstwie wzrost ciśnienia tętniczego. Pobudzając receptory w mięśniu sercowym, adrenalina powoduje zwiększenie siły i przyspieszenie pracy serca. Wzrasta zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen.
  • Pod wpływem stresu płytki krwi wykazują większą zdolność do zlepiania się, co przy nadmiernym skurczu naczyń prowadzi do niedokrwienia mięśnia sercowego, a nawet zawału serca. Mogą pojawiać się bóle w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca.
  • Stres w sposób szczególny odczuwają osoby o tak zwanej osobowości typu A. Osoby takie są bardzo ambitne, stale rywalizują, dążą do perfekcji i dominacji w otoczeniu. Te cechy osobowości w połączeniu z wpływem stresu na układ krążenia zwiększają ryzyko wystąpienia zawału mięśnia serca.
  • Nadmierna lepkość krwi, wzrost ciśnienia i skurcz naczyń może upośledzać także krążenie mózgowe i powodować różnie nasilone zmiany niedokrwienne mózgu łącznie z udarem mózgu.
  • Nadmiar kortyzolu niekorzystnie odbija się na metabolizmie węglowodanów, przyczyniając się do rozwoju cukrzycy. Ta zaś przyspiesza zmiany miażdżycowe w naczyniach i jest niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
  • Zaobserwowano, że w stresie obniża się poziom witaminy C, a w warunkach prawidłowych jej podaż zwiększa oporność organizmu.

Jak walczyć ze stresem? Jakie są sposoby na uspokojenie?

W sytuacjach zwiększonego napięcia część osób „dla uspokojenia” wypala większe ilości papierosów, wypija więcej kawy czy alkoholu. Niektórzy rozładowują stres nadmiernym jedzeniem. Takie zachowania być może przynoszą chwilowe wyciszenie ale w ostatecznym rozrachunku tylko pogłębiają zmiany krążeniowe.

W dzisiejszych czasach stres towarzyszy nam na co dzień i tylko pojedynczym osobom udaje się go unikać. To co możemy zrobić to nauczyć się minimalizować jego skutki. Organizm nie może pracować na pełnych obrotach przez 24 godziny na dobę, potrzebuje regularnych okresów snu i wypoczynku.

  • W oderwaniu się od codziennych problemów pomaga wysiłek fizyczny, uprawianie sportu, gimnastyka a nawet zwykłe spacery.
  • Podobny efekt wywiera uprawianie hobby, poświęcanie się ulubionym zajęciom jak majsterkowanie, robótki ręczne, uprawa ogródka, taniec, joga i wiele innych.
  • Szczególną uwagę powinno poświęcić się właściwemu odżywianiu; posiłki zjadać regularnie, bez pośpiechu, wyrównywać niedobory witamin i mikroelementów zwłaszcza witaminy C, B cynku, żelaza, magnezu.
  • Należy unikać przewlekłego stosowania środków uspokajających, które dość szybko mogą spowodować uzależnienie. Preferowane są preparaty naturalne jak melisa czy waleriana. Uspokajająco działa też mięta, rumianek, napary z lipy, nalewki z konwalii, kozłka lekarskiego, głogu.
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.02.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Choroby, które prowadzą do tycia

Przyczyny tycia są dość złożone. Czynników, które sprzyjają nadwadze i otyłości jest naprawdę wiele. Poczynając ...

Skutki stresu – jak długotrwały stres wpływa na zdrowie?

Skutki stresu są powszechnie znane – choroby serca, wrzody żołądka, nadciśnienie. Okazuje się, że długotrwały ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Wpływ stresu na zdrowie

Doświadczanie stresu wiąże się z rozwojem wielu schorzeń ogólnoustrojowych. Każdorazowo bowiem obciążamy układ krążenia. Odpowiedź ...

Stres a choroby układu sercowo-naczyniowego

Stres w znaczeniu biologicznym oznacza każdą zmianę w środowisku, która zagraża homeostazie ustrojowej, czyli istniejącemu, ...

Naturalne sposoby na uspokojenie

Stres towarzyszy nam niemal w każdej sferze życia. W rozładowaniu napięcia pomóc mogą nie tylko ...

Stres

Stres poprzedza wystąpienie wielu chorób i zaburzeń psychicznych. Dotyczy to zarówno pierwszego epizodu jak i ...

Jak nie dać się stresowi?

Stres, który jest przeciążający i trwa za długo albo zbyt wiele bodźców działa w jednym ...

Leki uspokajające na receptę – które leki pomogą na stres?

Leki uspokajające stosuje się w celu osłabienia i zahamowania stanów nadmiernego pobudzenia psychicznego będącego skutkiem ...

Skąd się biorą fobie

Fobia jest formą zaburzeń lękowych. Istotą zaburzenia jest próba unikania za wszelką cenę konfrontacji twarzą ...

Przyczyny utraty libido

Zarówno kobiety jak i mężczyźni mają okresy w życiu, kiedy tracą zainteresowanie seksem. Dla większości ...

Stres a leki uspokajające

Szybkie tempo życia, ciągła pogoń za sukcesem i nieustannie towarzyszący ludziom stres powodują, że coraz ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon