Gorączka u dorosłych

Gorączka jest objawem chorobowym polegającym na zwiększeniu temperatury ciała do wartości przekraczającej 38 stopni Celsjusza. Jest to mechanizm obronny organizmu, dlatego nie trzeba w każdym przypadku koniecznie starać się obniżyć gorączki. Zwykle przyczynę gorączki daje się w łatwy sposób ustalić. Problemem diagnostycznym pozostają jednakże pacjenci gorączkujący przez dłuższy czas bez ustalenia uchwytnej przyczyny.

Gorączka a stan podgorączkowy

Za gorączkę uznaje się podwyższenie temperatury ciała powyżej 38°C. Stan, w którym wynosi ono między 37 a 38°C, określa się jako stan podgorączkowy.

Stan podgorączkowy może pojawić się w trakcie choroby, ale również u kobiet przed owulacją oraz w ciąży. Może występować stale u osób z nadczynnością tarczycy.

Gorączka występuje, gdy zmienia się punkt nastawczy w ośrodku termoregulacji na wyższy poziom (wyższa temperatura). Mechanizmy zapobiegające przegrzaniu się organizmu są całkowicie sprawne. O hipertermii mówimy, kiedy temperatura ciała rośnie, ponieważ te mechanizmy zawodzą.

Dlaczego temperatura ciała rośnie?

Wzrost temperatury ciała jest mechanizmem obronnym w przypadku pojawienia się w organizmie pirogenów egzogennych (zewnętrznych) – czynników wywołujących gorączkę.

Pirogenami mogą być bakterie i wirusy (białka będące produktami ich metabolizmu), martwe fragmenty tkanek, alergeny, toksyny. Komórki fagocytujące, mające za zadanie usuwanie zbędnych czynników z krwi po kontakcie z tymi czynnikami, wydzielają substancje, tzw. pirogeny endogenne, które pobudzają podwzgórze do produkcji mediatorów stanu zapalnego (głównie prostaglandyn). Są to związki chemiczne, które powodują zmianę punktu nastawczego w ośrodku termoregulacji w mózgu na wyższą temperaturę.

Jakie jest działanie gorączki na organizm?

Wyższa temperatura ciała pomaga w zwalczeniu szkodliwych czynników – produkcja przeciwciał i namnażanie leukocytów stają się bardziej efektywne w wyższej temperaturze, z kolei wirusy i bakterie gorzej się namnażają. Jednak bardzo wysoka gorączka działa niekorzystnie na organizm. Wpływa niekorzystnie na układ krążenia (przyspiesza czynność serca), a przede wszystkim na układ nerwowy, powodując uszkodzenie komórek nerwowych. Może objawiać się to splątaniem, a nawet utratą świadomości.

Szczególnie narażone na niekorzystne działanie wysokiej gorączki, oprócz dzieci, są osoby starsze, kobiety w ciąży oraz chorzy z przewlekłymi chorobami układu krążenia. Temperatura wyższa niż 41,5°C grozi uszkodzeniem białek.

Gdzie mierzyć temperaturę i jakie są jej prawidłowe wartości?

Temperaturę ciała można mierzyć w różnych miejscach:

  • pod pachą – najczęściej stosowany domowy sposób pomiaru temperatury ciała, ale najmniej dokładny, ponieważ mierzy temperaturę skóry, a nie organizmu. Prawidłowa temperatura w tym miejscu to 36,6°C.
  • w jamie ustnej – pomiar odrobinę dokładniejszy, tu prawidłowa temperatura powinna wynosić do 36,9°C.
  • w odbytnicy – pomiar najdokładniejszy, prawidłowa wartość temperatury wynosi 37,1°C.
  • w uchu – pomiar zbliżony dokładnością do pomiaru w odbytnicy; mierzona jest temperatura błony bębenkowej, tu również prawidłowa temperatura wynosi 37,1°C.

Kiedy i jak leczyć gorączkę?

Gorączka u dorosłych może przebiegać w różny sposób. Może być ciągła, przerywana, zwalniająca, nieregularna. W niektórych stanach chorobowych występuje charakterystyczny jej rodzaj. Gorączkę można również podzielić ze względu na jej wysokość na:

  • nieznaczną,
  • umiarkowaną,
  • znaczną,
  • wysoką,
  • nadmierną.

Występowanie gorączki niesie za sobą złe samopoczucie, osłabienie, dreszcze. Leczenie nie tylko ma na celu samo obniżenie temperatury ciała, gdy staje się ona niebezpiecznie zbyt wysoka, ale również złagodzenie objawów i poprawę samopoczucia chorego. W przypadku gorączki u dorosłych nie jest ona tak groźna jak u dzieci.

Leki działające przeciwgorączkowo można kupić bez recepty. Najczęściej stosuje się paracetamol – jednorazowo 1 lub 2 tabletki, czyli 500–1000 mg (należy uważać, by nie przekroczyć dawki 3, a w niektórych przypadkach 2 gramów na dobę, co wiąże się z uszkodzeniem wątroby). Nie należy leku przyjmować w odstępie mniejszym niż 4 godziny. Innymi często używanymi lekami przeciwgorączkowymi są ibuprofen i kwas acetylosalicylowy.

W leczeniu wspomagającym można zastosować okłady ochładzające czy kąpiele (woda nie może być za zimna). Bardzo ważne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów, by zapobiec odwodnieniu.

Gorączka o nieznanej przyczynie

Gorączka lub stan podgorączkowy, jeśli utrzymuje się długo i nawet jeśli nie daje dolegliwości, powinna być powodem konsultacji z lekarzem, może bowiem nie być odpowiedzią organizmu na zwykłą infekcję, ale objawem poważniejszej choroby. Gorączka może być wywołana poważną chorobą zakaźną, jak np. gruźlica, bruceloza, malaria, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu, zakażenie wirusem HIV itd. Może być również objawem choroby nowotworowej – charakterystyczna w białaczkach czy raku nerki, ale także w innych nowotworach.

Praktycznie we wszystkich chorobach autoimmunologicznych (np. reumatoidalnym zapaleniu stawów, toczniu rumieniowatym układowym czy twardzinie układowej) gorączka występuje jako jeden z objawów. Gorączka u dorosłych może być również spowodowana przyjmowaniem niektórych leków. Nie należy więc bagatelizować długo trwającego podwyższenia temperatury ciała, może to bowiem świadczyć o poważnych chorobach.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Ekstrakt z lipy – naturalny i skuteczny sposób na gorączkę i przeziębienie

Ekstrakt (suchy wyciąg z kwiatostanu lipy) to popularny naturalny produkt leczniczy. Stanowi on składnik wielu ...

Przeziębienie – jak je leczyć?

Przeziębienie jest potocznie nazywane grypą, ale tylko kilka, kilkanaście procent zachorowań jest wywołanych przez wirusa ...

Czy to grypa? Grypa a przeziębienie i inne choroby

Grypa to jedna z najczęstszych chorób wirusowych układu oddechowego. Czasami trudno jest rozpoznać grypę, dlatego ...

Objawy gorączki u dziecka – jak mierzyć i jak zbijać wysoką temperaturę?

Gorączka u dziecka ma kilka przyczyn. Zwykle wysoka temperatura to objaw przeziębienia, choć typowa jest ...

Zapalenie strun głosowych

Zapalenie strun głosowych daje charakterystyczne objawy, takie jak chrypka, utrata głosu, drapanie i pieczenie w ...

Infekcje dróg oddechowych

Infekcje dróg oddechowych w większości przypadków mają podłoże wirusowe. Odróżnienie, czy infekcję wywołuje wirus czy ...

Jak szybko i skutecznie zbić gorączkę?

Gorączka jest sygnałem ostrzegawczym i informuje o tym, że organizm broni się przed chorobą i ...

Leki na gorączkę dla dorosłych

Gorączka odgrywa ważną rolę w obronie organizmu przed infekcjami. Jest reakcją na grypę, przeziębienie oraz ...

Domowe sposoby na przeziębienie

Przeziębienie to zazwyczaj niegroźna i krótkotrwała infekcja górnych dróg oddechowych. Jego objawami są m.in. podwyższona ...

Przeziębienie

Przyczyną przeziębienia są wirusy, a nie bakterie. Do objawów zalicza się złe samopoczucie, uczucie drapania ...

Drgawki gorączkowe u dziecka

Drgawki gorączkowe mogą występować podczas wysokiej gorączki. Mogą one pojawiać się u dzieci od okresu ...

Grypa u dziecka – przyczyny, objawy, powikłania i leczenie

Grypa u dzieci i dorosłych to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób wirusowych układu oddechowego. Przyczyną ...

Komentarze (0)