Bakteryjne zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Bakteryjne zapalenie płuc najczęściej wywołane jest przez dwoinkę zapalenia płuc. W przebiegu zakażenia pojawia się tzw. woda w płucach, stanowiąca przyczynę duszności. Do innych objawów należy uporczywy kaszel, ból w klatce piersiowej czy krwioplucie. W diagnostyce wykorzystuje się m.in. tomografię, USG, rentgen płuc, a także posiewy umożliwiające dobór odpowiedniego antybiotyku. Bakteryjne zapalenie płuc jest zaraźliwe.

Jakie są przyczyny bakteryjnego zapalenia płuc?

Główną przyczyną pozaszpitalnego bakteryjnego zapalenia płuc w populacji osób dorosłych w Polsce jest paciorkowiec:

  • Streptococcus pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc),
  • Haemophilus influenzae,
  • Moraxella cathrrealis.

Najczęściej izolowaną bakterią w materiale biologicznym pacjenta jest paciorkowiec płucny (dwoinka zapalenia płuc).

Wymienione bakterie powodują odczyn zapalny w oskrzelach oraz pęcherzykach płucnych. Odczyn polega na pojawieniu się płynu zawierającego komórki odpornościowe wraz z bakteriami w świetle pęcherzyków płucnych (tzw. woda w płucach). W toku zakażenia dochodzi do zmniejszenia czynnej powierzchni wymiany gazowej w płucach, co chory odczuwa jako duszności. W niektórych przypadkach przebieg jest atypowy i przypomina infekcje wirusową (atypowe zapalenie płuc). Wówczas trudno stwierdzić jakiekolwiek zmiany w prześwietleniu płuc, a sam pacjent może zgłaszać jedynie suchy kaszel. Za takie objawy odpowiedzialne są bakterie wewnątrzkomórkowe, takie jak Chlamydia i Mycoplazma pneumoniae. Gronkowcowe zapalenie płuc zdarza się rzadziej w praktyce klinicznej a sam przebieg takiego zapalenia jest ciężki i zazwyczaj przebiega z wytworzeniem mnogich ropni płuc.

Należy pamiętać, że bakteryjne zapalenie płuc jest zaraźliwe, można się nim zarazić poprzez przebywanie z chorym w bliskiej odległości. Bakterie te przenoszą się w kropelkach wydzieliny z dróg oddechowych. Przenoszone są również poprzez skórę rąk, które podczas dotykania ust przedostają się do dróg oddechowych.

Zapalenie płuc – wirusowe czy bakteryjne?

Choroby płuc o podłożu wirusowym często poprzedzają zakażenie bakteryjne. Główne objawy wirusowego zapalenia płuc przypominają grypę, pacjenci skarżą się na na bóle w klatce piersiowej i bóle mięśniowe, suchy męczący kaszel, duszności. W badaniach dodatkowych prześwietlenie płuc może być prawidłowe. Zdarza się, że w badaniu morfologii występuje leukopenia, czyli zmniejszenie ilości krwinek białych, odpowiedzialnych za zwalczanie zakażenia. Współistnienie duszności spowodowane jest nadreaktywnością oskrzeli.

Leczenie jest objawowe i polega na stosowaniu leków przeciwgorączkowych, utrzymaniu bilansu wodnego, szybkim wykryciu nadkażenia bakteryjnego. Na wirusowe zapalenie płuc narażeni są także ludzie młodzi. Rokowanie jest na ogół dobre, a cięższy przebieg spotykany jest u osób z niską odpornością (pacjenci z cukrzycą i po chemioterapii nowotworów). W profilaktyce ważne jest unikane dużych skupisk ludzi w okresie szczytu zachorowań wczesną wiosną i jesienią.

Atypowe zapalenie płuc u dzieci i młodych dorosłych

U młodych osób częstym zjawiskiem jest atypowe zapalenie płuc, ta grupa pacjentów może zgłaszać jedynie suchy kaszel, przewlekłe stany podgorączkowe, osłabienie siły mięśniowej, rzadziej krwioplucie. Przyczyny zapalenia płuc u dzieci są podobne jak u dorosłych. Może im towarzyszyć odczyn opłucnowy, który polega na pojawieniu się płynu zapalnego pomiędzy blaszkami opłucnej.

Za odczynem opłucnowym może przemawiać ból w klatce piersiowej. Towarzyszące ostre zapalnie oskrzeli (bronchopneumonia) powoduje przekrwienie śluzówki oskrzeli i kruchość naczyń krwionośnych, co przy silnym kaszlu powoduje krwioplucie (kaszel z krwią). W wybranych przypadkach konieczne może być wykonanie bronchoskopii, którą można wykorzystać terapeutycznie do ewakuacji zalegającej wydzieliny w oskrzelach. Dokładne rozpoznanie można ustalić po pobraniu plwociny na badanie mikrobiologiczne.

USG, HRTC, rentgen płuc – diagnostyka bakterii w płucach

Do oceny pacjenta z bakteryjnym zapaleniu płuc wykorzystujemy szereg badań obrazujących. W pierwszej kolejności jest to: rentgen płuc w dwóch projekcjach: przednio-tylnej oraz bocznej. Pozwala to na ocenę obecności płynu w szczelinach międzypłatowych. Badanie usg jamy opłucnowej umożliwia dokładną ocenę wielkości zalegającego płynu w płucach. Diagnostyczne nakłucie jamy opłucnowej jest pomocne w ustaleniu konkretnej przyczyny zapalenia płuc.

W trudnych przypadkach klinicznych może być niezbędne wykonanie tomografii komputerowej płuc o wysokiej rozdzielczości (HRTC). Stężenie mocznika w surowicy krwi oraz białek zapalnych pozwalają na ocenę chorego pod kątem wskazań do przyjęcia do szpitala. Ocena układu krzepnięcia jest niezbędna przed nakłuciem jamy opłucnowej. Zawsze dążymy do ustalenia dokładnego rozpoznania poprzez wykonanie badań mikrobiologicznych (posiewy krwi, plwociny, płynu opłucnowego).

Antybiotyk na zapalenie płuc – leczenie infekcji bakteryjnej

Podstawowym sposobem leczenia zapalenia płuc o podłożu bakteryjnym są antybiotyki. Leczeniem pierwszego wyboru jest amoksycyklina. Ma właściwości bakteriobójcze. Dobrze działa w zapaleniu płuc pozaszpitalnym. Obecnie preferujemy wysokie dawki i krótki czas leczenia. Ważne jest szybkie włączenie probiotyku celem zapobieżenia dysbakteriozie jelitowej. W przypadku nieskuteczności leczenia dołączamy kwas klawulonowy.

Jeżeli istnieje podejrzenie atypowego zapalenia płuc, można zastosować doksycykline, azytromycyne, klarytromycyne. W czasie wizyty lekarskiej należy wspomnieć o ewentualnych chorobach kości przed włączeniem doksycykliny. Lecznicze nakłucie jamy opłucnowej jest wskazane w przypadku obecności znacznej ilości wolnego płynu w płucach. Leczenie wspomagające ma również duże znaczenie. Polega ono na odpowiedniej terapii chorób współistniejących, takich jak cukrzyca, która wymaga intensyfikacji leczenia insuliną.

Dodatkowe znaczenie mają leki wykrztuśne, rozszerzające wydzielinę w oskrzelach, przeciwgorączkowe, odpowiednie nawodnienie, inhalacje. Wczesna rehabilitacja oddechowa zapobiega trwałej niedodmie płuc, zaś odsysanie wydzieliny zapobiega zachłystowi.

Powikłania po zapaleniu płuc – czym grozi nieleczona choroba?

Nieleczone zapalenie płuc prowadzi do szeregu powikłań. Najczęściej spotykanym powikłaniem po zapaleniu płuc są zrosty opłucnowe. Jeżeli u chorego wystąpił odczyn opłucnowy, który nie był leczony, może dojść do jego dalszego zakażenia i pojawienia się ropniaka opłucnej. Płyn w jamie opłucnowej może być również otorbiony i uniemożliwić prawidłowe rozprężenie płuc przy wdechu, nawracające krwioplucie bywa powodem anemizacji pacjenta.

Istnieje ryzyko, że tkanka płucna objęta procesem zapalenia ulegnie trwałemu zwłóknieniu i na stałe upośledzi wydolność oddechową. U starszych pacjentów lub u osób z upośledzoną odpornością zapalenie płuc wiąże się z ryzykiem rozwoju posocznicy (sepsy). U chorych z chorobami sercowo-naczyniowego zapalenie płuc grozi zaostrzeniem choroby podstawowej. W przypadku gronkowcowego zapalenia płuc mnogie ropnie są źródłem ostrej niewydolności oddechowej, co wymaga leczenia w oddziale intensywnej terapii.

Bibliografia:

1. S. Maśliński i J. Ryżewski, Patofizjologia kliniczna, PZWE, Warszawa 2012.

2. R. Chazan, Pneuomonologia, Bielsko-Biała 2005.

3. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika, Kraków 2015.

Opublikowano: ; aktualizacja: 07.03.2018

Oceń:
4.0


Może cię

Atypowe zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie antybiotykiem

Atypowe zapalenie płuc wywołują patogeny, takie jak Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae oraz Legionella pneumophila. Są ...

Zapalenie płuc – objawy i leczenie antybiotykiem i domowymi sposobami

Zapalenie płuc jest to powszechnie występujący (do 1 przypadku rocznie na 100 osób) stan zapalny ...

Zapalenie płuc po grypie – co to jest i jak się leczy grypowe zapalenie płuc?

Wirusowe zapalenie płuc najczęściej wywołane jest wirusem grypy. Rzadko występuje ono jako powikłanie grypy u ...

Różnice między typowym a atypowym zapaleniem płuc

Podstawową różnicą między typowym a atypowym zapaleniem płuc jest inny czynnik chorobotwórczy. Istnienie różnic między ...

Objawy zapalenia płuc

Zapalenie miąższu płucnego (ang. pneumonia) jest wynikiem zstępowania procesów zapalnych z górnych dróg oddechowych lub ...

Zachłystowe zapalenie płuc – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Zachłystowe zapalenie płuc nazywane jest też zespołem Mendelsona. Należy ono do grupy chemicznych zapaleń płuc ...

Powikłania zapalenia płuc – jakie mogą być skutki i konsekwencje nieleczonego zapalenia?

Wystąpienie powikłań po zapaleniu płuc zależy od stanu ogólnego pacjenta, czynnika etiologicznego, jak również od ...

Badanie plwociny

Badanie plwociny jest jednym z badań w diagnostyce chorób układu pokarmowego. Jest to proste badanie, ...

Zapalenie płuc u dziecka – leczenie w domu i w szpitalu, jakie badania i leki?

Zapalenia płuc to poważna choroba, a zarazem jedna z częstszych przyczyn śmierci małych dzieci. Na ...

Palenie a choroby płuc

Nikotynizm odciska piętno na funkcjonowaniu wielu narządów i układów organizmu człowieka, jednak dla dymu tytoniowego ...

Jak rozpoznać zapalenie płuc u dziecka – objawy?

Zapalenie płuc to poważna choroba, która należy do częstszych przyczyn śmierci u dzieci. Zapalenie płuc ...

Powikłania grypy

Wachlarz powikłań grypy jest wyjątkowo szeroki, dlatego zdecydowanie nie należy ona do chorób, które można ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon