Duszność w czasie wysiłku

Duszność jest odczuciem subiektywnym, określanym przez pacjentów jako uczucie braku powietrza. Fizykalnym objawem duszności jest widoczna praca dodatkowych mięśni oddechowych, w tym przepony oraz mięśni międzyżebrowych. Osoba z dusznością przyjmuje zwykle charakterystyczną pozę, określaną jako orthopnoë, w której praca mięśni oddechowych jest najbardziej efektywna. Przyczyn duszności pojawiającej się w trakcie wysiłku może być wiele.

Astma związana z wysiłkiem fizycznym

Jedną z przyczyn duszności (także duszności w czasie wysiłku) jest choroba dróg oddechowych, związana z nadmiernym stanem zapalnym – astma (inaczej dychawica oskrzelowa). Duża ilość komórek zapalnych w obrębie oskrzeli powoduje nadmierną odpowiedź na bodźce i skutkuje zwężeniem światła oskrzeli, utrudniającym przepływ powietrza i zmniejszającym ilość tlenu docierającego do pęcherzyków płucnych.

Nadmierny skurcz oskrzeli wywoływany wysiłkiem fizycznym określa się mianem astmy wysiłkowej. Nadreaktywność oskrzeli pojawia się zwykle krótko po zakończonym treningu i trwa nawet do godziny.

Ten typ astmy nie wymaga jednak całkowitej rezygnacji ze sportu. Zwykle wystarczy zastosować krótko działający lek wziewny, rozkurczający oskrzela przed rozpoczęciem treningu, aby uniknąć objawów duszności.

Do tej pory nie wiadomo jaka jest przyczyna pojawienia się astmy oskrzelowej. Wiadomo jednak, że osoby o dużej skłonności do atopii, szczególnie te z obciążonym wywiadem rodzinnym, mają większe tendencje do wystąpienia astmy niż pozostała populacja. Diagnostyka choroby opiera się na badaniu spirometrycznym oraz próbie rozkurczowej, których zadaniem jest ocena przepływu powietrza przez drogi oddechowe oraz reakcji drzewa oskrzelowego na lek rozkurczowy.

Układ krążenia a duszność

Uczucie duszności w czasie wysiłku pojawia się również w wielu chorobach układu krążenia. Najbardziej rozpowszechnioną jednostką chorobową, ograniczającą tolerancję wysiłku jest choroba niedokrwienna serca. Objawy choroby wynikają w znacznej mierze ze zmniejszonego przepływu krwi przez naczynia wieńcowe zaopatrujące mięsień sercowy (miokardium) w składniki odżywcze i tlen. Zbyt mały dopływ tlenu do miokardium skutkuje dusznością oraz bólem w klatce piersiowej. Objawy pojawiają się w trakcie wysiłku i najczęściej ustępują po jego zaprzestaniu oraz krótkim odpoczynku.

W ocenie zaawansowania choroby niedokrwiennej serca stosuje się klasyfikację NYHA (pomysłodawcą jej jest New York Heart Association – Nowojorskie Towarzystwo Kardiologiczne), której kolejne poziomy odpowiadają szybszemu pojawieniu się duszności w czasie wysiłku i tym samym utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Skala NYHA:

  • I – codzienne czynności nie wywołują duszności ani bólu dławicowego;
  • II – niewielkie upośledzenie codziennych czynności, duszność pojawia się przy dużym wysiłku fizycznym;
  • III – duszność u chorego występuje przy małym, codziennym wysiłku, takim jak ubieranie się czy mycie;
  • IV – dolegliwości oraz duszność trwają także w czasie spoczynku.

Leczenie choroby niedokrwiennej serca to głównie leczenie przeciwdławicowe – przyjmowanie leków rozkurczających naczynia wieńcowe. Ich stosowanie opóźnia pojawienie się objawów duszności w czasie wysiłku oraz zwiększa tolerancję wysiłku u pacjentów.

Duszność wysiłkowa w POChP

POChP to skrót od przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Choroba ta występuje zwykle u osób w średnim lub starszym wieku i ma silny związek z przewlekłym paleniem tytoniu. Objawy POChP to przede wszystkim znaczny spadek tolerancji wysiłku w związku z dużą dusznością, odpluwanie ropnej plwociny (szczególnie rano po przebudzeniu) oraz uporczywy kaszel.

W trakcie trwania choroby, szczególnie w związku z niszczącym działaniem dymu tytoniowego, dochodzi do niszczenia pęcherzyków płucnych, co zmniejsza znacznie powierzchnię wymiany gazowej i może powodować duszność w czasie wysiłku. Ponadto dołącza się nadmierny skurcz oskrzeli, co utrudnia dopływ świeżego powietrza do płuc. Ograniczenie wchłaniania tlenu do krwiobiegu skutkuje u chorego przewlekłym uczuciem duszności oraz unikaniem wysiłku.

Nagła duszność w trakcie wysiłku

Niepokojącym objawem jest pojawienie się nagłej duszności w czasie wysiłku oraz bólu w klatce piersiowej, szczególnie jeśli objawy te występują u osoby uprzednio zdrowej oraz w młodym wieku.

Przyczyną wymienionych objawów może być zatorowość płucna lub nagła odma opłucnowa.

Zatorowość płucna wywołana jest zamykaniem małych naczyń krwionośnych w płucach przez materiał zatorowy przeniesiony z prądem krwi, najczęściej z kończyn dolnych. Do wystąpienia stanu nadkrzepliwości, który sprzyja powstawaniu zakrzepicy żył kończyn dolnych, będącej ryzykiem zatorowości płucnej, predysponuje długie unieruchomienie, stan po rozległych operacjach i oparzeniach, przyjmowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, palenie tytoniu oraz nowotwory. Jeśli dojdzie do masywnego zatoru lub zamknięte zostanie światło dużej tętnicy płucnej, objawy są gwałtowne i mogą prowadzić w konsekwencji do zgonu chorego.

Inną przyczyną nagłej duszności w czasie wysiłku może być odma opłucnowa. U ludzi młodych i tych, którzy wcześniej nie leczyli się z innych przyczyn, odma opłucnowa powstaje najczęściej w wyniku pęknięcia pęcherza rozedmowego, o którego obecności chory nie wiedział. Pęcherz rozedmowy to duży pęcherz w tkance płucnej wypełniony powietrzem. Jeśli dojdzie do jego pęknięcia, powietrze znajduje się w opłucnej (na zewnątrz od płuca), a płuco zapada się i nie może uczestniczyć w wymianie gazowej. Taki nagły epizod powoduje znaczną duszność oraz sinicę.

Duszność psychogenna

W ostatnich latach dość często do lekarzy zgłaszają się młode osoby, których problemem jest duszność wysiłkowa. Coraz częściej objaw ten ma podłoże psychologiczne, szczególnie u nastolatków.

Osoby w wieku dojrzewania, w związku z licznymi kompleksami oraz problemami w domu czy szkole, doświadczają subiektywnego uczucia duszności. Najczęściej skarżą się na ból w klatce piersiowej, związany z torem oddychania oraz duszność w czasie wysiłku. Istotne w tym wypadku jest wykluczenie poważnych przyczyn fizycznych problemu oraz pomoc psychoterapeuty, który dokładnie skupi się na przyczynie występowania objawów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.02.2018

Oceń:
4.2


Może cię

Duszność występująca w nocy

Duszność nocna może być spowodowana wieloma stanami patologicznymi, m.in. niewydolnością lewokomorową serca (najczęściej), astmą oskrzelową, ...

Przyczyny duszności

Duszność jest to subiektywne uczucie braku powietrza, zazwyczaj połączone ze wzmożoną pracą mięśni oddechowych. Duszność ...

Chrypka – przyczyny i leczenie chrypki u dorosłych i dzieci

Chrypka, czyli szorstka barwa głosu, połączona zwykle z uczuciem suchości i drapania w gardle, to ...

Rozedma płuc – przyczyny, objawy, badania, leczenie, skutki, rokowanie, śmiertelność

Rozedmą nazywa się przewlekłą chorobę płuc u palaczy. Występuje ona często z przewlekłym zapaleniem oskrzeli, składając ...

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Płytki oddech – jakie są przyczyny?

Płytki oddech może być objawem różnych łagodnych oraz ciężkich chorób i zaburzeń. Przyczynami spłycenia oddechu ...

Astma oskrzelowa u dzieci

Astma oskrzelowa (os greckiego słowa ásthma, oznaczającego "zadyszka") jest przewlekłą chorobą płuc utrudniającą oddychanie. Choroba ...

Kaszel suchy

Kaszel suchy pojawia się często w przebiegu infekcji wirusowych układu oddechowego. Może być dokuczliwy i ...

Problemy z oddychaniem – przyczyny trudności w oddychaniu

Duszność bywa różnie opisywana przez pacjentów – jako problemy z oddychaniem, trudności ze złapaniem powietrza. ...

Jak rozpoznać astmę?

Napady duszności, uporczywy kaszel, świszczący oddech oraz uczucie ciężkości w klatce piersiowej to objawy charakterystyczne ...

Zadyszka – jakie mogą być przyczyny?

Zadyszka to potocznie stosowana nazwa objawu chorobowego, który nazywany jest prawidłowo, to znaczy w nomenklaturze ...

Duszność w klatce piersiowej – co to znaczy?

Duszność to subiektywne odczuwanie braku powietrza w płucach lub problemów z oddychaniem. Atak duszności z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon