Długo utrzymujący się kaszel – jakie są przyczyny ciągłego kaszlu?

Przyczyny długo utrzymującego się kaszlu wbrew pozorom nie muszą wskazywać na infekcję górnych dróg oddechowych. Ciągły kaszel towarzyszy refluksowi, astmie czy chorobom płuc. Niepokojącym sygnałem powinny być objawy dodatkowe, takie jak przewlekła chrypka, krwioplucie, ból w klatce piersiowej, stan podgorączkowy. Męczące, częste, uporczywe napady kaszlu w nocy czy kaszlu porannego należy skonsultować z lekarzem.

Długo utrzymujący się kaszel – kaszel przez dwa miesiące

Przewlekły kaszel (kaszel idiopatyczny) rozpoznawany jest w oparciu o kryterium czasowe. Zgodnie z nim długotrwale utrzymujący się kaszel to taki, który trwa nie krócej niż 8 tygodni. Kaszel kojarzony jest głównie jako objaw infekcji wirusowej lub bakteryjnej jednak przyczyny długo utrzymującego się kaszlu mogą być o wiele bardziej zróżnicowane.

Powodem ciągłego kaszlu bywa drażnienie początkowego odcinka drogi oddechowej poprzez treść żołądkową zarzucaną ze światła żołądka przez przełyk do gardła (tzw. choroba refluksowa). Przewlekający się kaszel może być również manifestacją ucisku na nerw krtaniowy wsteczny przez powiększone jamy serca i być zwiastunem przewlekłej choroby układu sercowo-naczyniowego.

Długotrwały utrzymujący się kaszel to wskazanie do pilnej konsultacji lekarskiej. Taki uporczywy, męczący kaszel, współistniejący z przewlekłą chrypką wymaga już wnikliwej diagnostyki i powinien być konsultowany początkowo ambulatoryjnie z wykonaniem badań dodatkowych.

Ciągły kaszel – przyczyny przewlekłego kaszlu

By określić konkretną przyczynę długotrwałego kaszlu należy zebrać dokładny wywiad chorobowy i wykonać badanie przedmiotowe, poparte przez badania dodatkowe – radiogram przeglądowy klatki piersiowej, morfologię krwi obwodowej, białka ostrej fazy, np. CRP (białko C-reaktywne ), które w przebiegu ostrych i przewlekłych zakażeń układu oddechowego jest podwyższone.

Przyczynę ciągłego kaszlu stanowi niejednolita grupa chorób, często jest to:

  • przewlekłe zakażenia górnych dróg oddechowych,
  • refluks żołądkowo-przełykowy,
  • stosowanie niektórych leków obniżających ciśnienie tętnicze (inhibitory konwertazy angiotensyny, np. ramipril, perindopril, trandolapril, chinalpril),
  • przebyte zakażenie dróg oddechowych z nadreaktywnością oskrzeli,
  • astma oskrzelowa,
  • przewlekła obstrukcyjna choroba płuc.

Rzadziej za uporczywy kaszel odpowiada zapalenie płuca powikłane ropniem czy gruźlica. Kiedy kaszel trwa długo można podejrzewać także choroby śródmiąższowe, np. atypowe zapalenia płuc lub choroby serca – zwężenie lub niedomykalność zastawki dwudzielnej i powiększeniem lewego przedsionka (zespół Ortnera). Ciągle utrzymujący się kaszel miewa także podłoże psychogenne. Niestety długotrwały męczący kaszel może wskazywać na nowotwory płuc.

Długotrwały kaszel, krwioplucie, duszności – co to znaczy?

Długotrwale utrzymujący się kaszel bez innych objawów sam w sobie jest symptomem niepokojącym, wskazującym na ryzyko powikłania bakteryjnego zapalenia płuc (istnieje konieczność antybiotykoterapii), jednak często towarzyszą mu dolegliwości dodatkowe, które powinny stanowić sygnał do pilnej konsultacji lekarskiej.

Nawracające poranne napady kaszlu i odkrztuszanie żółtawej, ropnej wydzieliny lub treści surowiczej może wskazywać na rozstrzenie oskrzeli. Ciągły kaszel i krwioplucie (kaszel z krwią) wymaga wykluczenia powikłań zakrzepowo-zatorowych lub gruźlicy, z kolei częsty kaszel w nocy i duszności, problemy z wydychaniem powietrza to potencjalna oznaka astmy oskrzelowej.

Przedłużający się kaszel i stan podgorączkowy wymaga diagnostyki w kierunku zapalenia płuc powikłanego ropniem. Jeżeli przy kaszlu pojawiają się epizody ostrego, przeszywającego, kłującego bólu w klatce piersiowej, istnieje ryzyko powikłania pod postacią ostrego wysiękowego zapalenia opłucnej – często u młodszych pacjentów 2–4 dekada życia. Zdarza się także, że mamy do czynienia z nawracającym kaszlem po lekach stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego.

Niepokojące powinny być objawy dodatkowe, takie jak spadek masy ciała, osłabienie, duszności, bezsenność, trudności w zmianie pozycji ciała z siedzącej na leżącą – mogą wiązać się z gruźlicą płuc lub chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Częsty kaszel w nocy – skąd nawracające napady nocnego kaszlu?

Napady kaszlu, budzącego z nocy, również u dzieci mogą być zwiastunem przewlekłego zapalenia oskrzeli – astmy oskrzelowej. Nawracające ataki kaszlu mogą być wywołane przez ekspozycję na czynniki swoiste i nieswoiste – alergeny, zimne powietrze. Przy długotrwale utrzymujących się napadach kaszlu w nocy dodatkowo mogą występować świsty, przedłużenie fazy wydechowej, duszności w spoczynku, napad lęku. Chory może przy tym odkrztuszać plwocinę o zabarwieniu żółtawym lub bezbarwną.

U chorych z refluksem żołądkowo-przełykowym charakterystyczny jest kaszel przy leżeniu. Przy kaszlu można także odczuwać dyskomfort w okolicy śródbrzusza i nadbrzusza środkowego, tuż poniżej wyrostka mieczykowatego mostka, zgagę, puste odbijanie. Typowy jest również kaszel, chrypka i dysfonia. Objawy ustępują po leczeniu empirycznym lekami zobojętniającymi sok żołądkowy lub hamującymi wydzielanie żołądkowe (tzw. inhibitory pompy protonowej). Leczenie kaszlu przy refluksie należy stosować min. 30 min. przed pierwszym posiłkiem, by zachować skuteczność takiego postępowania. Dominującą grupą chorych są osoby w średnim wieku z nadwagą lub otyłością, nadużywające palenia tytoniu lub napojów słodzonych z kofeiną.

W populacji osób starszych powyżej 60–70 roku życia w przypadkach przewlekłego kaszlu, nasilonego w nocy należy rozpatrzyć możliwość współistnienia choroby układu sercowo-naczyniowego. Powiększenie jam serca obserwowane w nabytych wadach zastawkowych powoduje ucisk na struktury unerwiające krtań (tzw. nerw krtaniowy wsteczny), co powoduje odruch suchego kaszlu bez ewakuacji jakiejkolwiek wydzieliny. W przypadku powikłanej choroby niedokrwiennej serca i kardiomiopatii nadciśnieniowej może dochodzić również do zalegania krwi w krążeniu płucnym i przesiąkania płynu z naczyń krwionośnych do światła pęcherzyków płucnych, powodując napadu kaszlu w czasie leżenia, często w nocy.

Poranny kaszel z wydzieliną – co wywołuje idiopatyczny kaszel rano?

Kaszel rano zazwyczaj wynika z nagromadzenia się wydzieliny w nocy i może być męczący, zazwyczaj jednak ustępuje po odkrztuszeniu zalegającej plwociny. Przyczyną nawracającego, porannego kaszlu jest najczęściej przewlekająca się infekcja wirusowa lub bakteryjna dróg oddechowych. Należy również zaznaczyć przyczyny jatrogenne (poranny kaszel po lekach). Część leków przeciwkaszlowych stosujemy na noc i są to głównie pochodne kodeiny, która blokuje ośrodek neurogenny kaszlu, ale zazwyczaj połączona jest z preparatem sulfagwajakolu o działaniu typowo wykrztuśnym. Stąd też silne napady kaszlu nad ranem.

Objawy niepokojące przy przewlekłym porannym kaszlu to odkrztuszanie znacznej ilości plwociny i zmiana jej charakteru i zabarwienia – np. na rdzawy lub żółty. Objawem alarmowym jest również krwioplucie, odkrztuszenie ropnej wydzieliny zaraz po przebudzeniu. Należy wówczas poprowadzić diagnostykę w kierunku przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, spowodowanej wieloletnim paleniem tytoniu, rozstrzeni oskrzeli (patologiczne poszerzenie światła oskrzeli spowodowane utratą sprężystości ścian dróg oddechowych). Diagnostyka polega na wykonaniu badań obrazujących płuca, w pierwszej kolejności radiogramu klatki piersiowej, USG jam opłucnowych, następnie tomografii komputerowej klatki piersiowej. Bronchofiberoskopia umożliwia ocenę dolnych dróg oddechowych z dużą dokładnością i zazwyczaj wymaga hospitalizacji. Badanie czynnościowe – spirometrię – można wykonywać również w warunkach lecznictwa otwartego w poradni specjalistycznej.

Jak leczyć nieustający kaszel? Jakie są sposoby?

W przypadku infekcji należy stosować leczenie przeciwdrobnoustrojowe – antybiotykoterapia wskazana jest w przypadku udowodnionej infekcji bakteryjnej. Astma oskrzelowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli z nadreaktywnością, przewlekła obturacyjna choroba płuc wymagają leczenia specjalistycznego – w pierwszej kolejności stosujemy leki rozszerzające oskrzela w inhalacjach przy użyciu nebulizatorów w stanach nagłej duszności lub osobistych inhalatorów różnych typów (MDI, dyski, itp). Leczenie przeciwzapalne wziewne pomaga w opanowaniu objawów podstawowych.

O osób chorujących na nadciśnienie stosujących leki z grupy ACEI wskazana jest zamiana na inną grupę.

Choroby układu sercowo-naczyniowego przebiegające z przewlekającym się kaszlem wymagają modyfikacji leczenia o podanie leków moczopędnych i ograniczenie podaży soli w diecie, restrykcji płynów do 1500 ml na dobę. Nawracające zgagi i choroba refluksowa podlegają skutecznemu leczeniu farmakologicznemu przez zastosowanie inhibitorów pompy protonowej (pantoprazol, esomeprazol, lansoprazol). Do objawowego leczenia przewlekłego suchego kaszlu stosujemy środki miejscowo odkażające – ambazon, amylometakrezol, związki zawierające chlorheksydynę z kwasem askorbinowym. Fusafungina działa również skutecznie miejscowo na błonę śluzową gardła i nosa.

Na suchy kaszel o charakterze nieproduktywnym, który nie powoduje usunięcia czynnika sprawczego, a jedynie zmęczenie, przydatne są leki na kaszel o ośrodkowym mechanizmie działania. Należy zaznaczyć by nie hamować odruchu przy kaszlu mokrym, produktywnym. Przykładowe preparaty zawierają kodeinę, oksykodon (działa silniej niż kodeina, wykazuje działanie przeciwbólowe, euforyzujące i uzależniające), dekstrometorfan oraz pochodne nieopioidowe – butamirat.

Domowym sposobem na długo utrzymujący się kaszel jest stosowanie ciepłych okładów na szyję. Na kaszel pomogą także zioła, np. korzeń prawoślazu, który pokrywa śluzówkę oskrzeli roztworem koloidowym, co łagodzi stan zapalny i działa przeciwkaszlowo – wskazany jest w nieżytach oskrzeli i przełyku. Liść podbiału ma podobne właściwości i zawiera dodatkowo olejki eteryczne ułatwiające oddychanie. Kwiat dziewanny zawiera flawonoidy i saponiny o właściwościach przeciwzapalnych. O wspominane preparaty można zapytać w aptekach i powinny być łatwo dostępne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 08.09.2017

Oceń:
3.6


Może cię

Astma kaszlowa (zespół Corrao) – objawy i leczenie wariantu kaszlowego astmy

Częstą przewlekłą chorobą układu oddechowego jest astma oskrzelowa z typowymi objawami, jak: suchy, napadowy kaszel, ...

Ból pleców i klatki piersiowej – co to znaczy kiedy bolą plecy i boli klatka piersiowa?

Jednoczesne występowanie bólu klatki piersiowej i pleców może wywołać ogromny niepokój, ponieważ najczęściej kojarzy nam ...

Przewlekły kaszel – co to znaczy długotrwały i ciągły kaszel?

Długotrwały, przewlekły kaszel nie powinien być lekceważony. Jego przyczyną są najczęściej choroby układu oddechowego (gruźlica, ...

Jak pozbyć się kataru?

Katar (inaczej nieżyt nosa) to dokuczliwy objaw towarzyszący nie tylko infekcji, ale także alergii. Jak ...

Pylica płuc – objawy, przyczyny, rodzaje – czy jest wyleczalna?

Pylica płuc to choroba zawodowa. Dotyka głównie górników, hutników, spawaczy i osób pracujących z azbestem. ...

Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

Grypa i przeziębienie – na pierwszy rzut oka trudno je rozróżnić. Łatwo pomylić niegroźną, kilkudniową ...

Śródmiąższowe zapalenie płuc – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Śródmiąższowe zapalenie płuc to niejednorodna choroba pęcherzyków płucnych o trudnej do ustalenia przyczynie. Rozwija się ...

Astma oskrzelowa

Astma to inaczej przewlekłe zapalenie dróg oddechowych. Istotą choroby jest odruchowe zwężenie dróg oddechowych, które ...

Oczyszczanie nosa – jak oczyszczać zatkany nos u małego dziecka i niemowlaka?

Katar najczęściej występuje w przebiegu infekcji wirusowych. Wodnisty katar towarzyszący przeziębieniu może stać się gęsty, ...

Czynniki ryzyka raka płuc

Najważniejszym oraz najczęstszym czynnikiem ryzyka nowotworu płuc jest palenie tytoniu. Zarówno czynne, jak i bierne ...

Niedodma – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, leczenie, rokowanie

Niedodma to stan, w którym dochodzi do niewystarczającego wypełnienia płuca powietrzem. Przyczyną jest zamknięcie oskrzela ...

Rak płuc – badania i leczenie operacyjne

Rak płuca jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym i najczęstszą przyczyną śmierci z powodu nowotworu na ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon