Bezdech senny – przyczyny, objawy i leczenie bezdechu nocnego

Obturacyjny bezdech senny najczęściej kojarzony jest z głośnym, często budzącym domowników, chrapaniem. Bezdech senny może jednak prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak nadciśnienie tętnicze czy udar mózgu. W rozpoznaniu obturacyjnego bezdechu sennego ważne jest wykonanie badania snu. W leczeniu bezdechu nocnego stosuje się wspomaganie oddychania za pomocą specjalnego aparatu.

Obturacyjny bezdech senny – co to jest ?

Obturacyjny bezdech senny to zespół objawów spowodowanych nawracającymi epizodami zamknięcia lub zwężenia górnych dróg oddechowych na poziomie gardła. W czasie snu dochodzi do zmniejszenia napięcia mięśni budujących ścianę dróg oddechowych w okolicy gardła, które nie posiadają w tym miejscu podparcia kostnego ani chrzęstnego. W efekcie skutkuje to zwężeniem światła dróg oddechowych, a nawet całkowitym jego zamknięciem, czego konsekwencją są bezdechy lub spłycenia oddychania.

Mięśnie oddechowe, które cały czas pracują, usiłują pokonać przeszkodę w przepływie powietrza przez drogi oddechowe. Zmniejsza się stężenie tlenu w organizmie, a zwiększa dwutlenku węgla, co powoduje pobudzenie autonomicznego układu nerwowego, zwłaszcza jego części współczulnej, i wzrost ciśnienia tętniczego oraz przyspieszenie akcji serca. W takim mechanizmie u pacjentów dochodzi do mikroprzebudzenia, w czasie którego mózg powraca do stanu czuwania (pacjent zazwyczaj nie jest tego świadomy), a napięcie mięśni zwiększa się. Częste wybudzenia tego typu prowadzą do fragmentacji snu, która generuje szereg dolegliwości w ciągu dnia.

Kto choruje na bezdech nocny?

Obturacyjny bezdech senny (w skrócie OBS) dotyczy zwykle osób dorosłych, częściej mężczyzn i kobiety po menopauzie.

Do czynników sprzyjających zwężeniu gardła w czasie snu należą:

  • picie alkoholu, który zmniejsza napięcie mięśni budujących ściany gardła;
  • palenie papierosów;
  • otyłość – obwód szyi przekraczający u kobiet 40 cm, a u mężczyzn 43 cm;
  • krzywa przegroda nosowa;
  • długi języczek;
  • stosowanie leków nasennych i uspokajających;
  • zaburzenia hormonalne, takie jak akromegalia i niedoczynność tarczycy;
  • przerost migdałków podniebiennych;
  • wrodzone nieprawidłowości w budowie twarzoczaszki (np. cofnięta i mała żuchwa).

Czy objawy bezdechu sennego są groźne?

Niedotlenienie organizmu, spowodowane bezdechami i spłyconym oddychaniem, oraz wielokrotne mikroprzebudzenia w ciągu nocy stanowią przyczynę wielu symptomów choroby w ciągu dnia. Chory jest zmęczony, senny, pojawiają się u niego zaburzenia koncentracji i pamięci. Osłabiony refleks zwiększa ryzyko wypadków komunikacyjnych. Pacjent staje się drażliwy, uskarża się także na osłabione libido.

W nocy natomiast na objawy bezdechu uwagę zwracają domownicy, których często wybudza głośne i nieregularne chrapanie chorego. Zdarza się, że osoba cierpiąca na bezdech senny wybudza się w nocy, czemu towarzyszy uczucie lęku i duszności. Pojawia się wzmożona potliwość, uczucie kołatania serca i częste oddawanie moczu w nocy.

Do diagnostyki obturacyjnego bezdechu sennego niezbędne jest zdefiniowanie kilku pojęć:

  • bezdech – jest to zmniejszenie amplitudy oddychania o co najmniej 90 proc. lub całkowite jego zatrzymanie przez minimum 10 s.;
  • spłycenie oddychania – to częściowe zaburzenie przepływu powietrza w drogach oddechowych trwające co najmniej 10 s. i powodujące spadek saturacji (wysycenia hemoglobiny krwi tlenem) o 4 proc. i więcej;
  • wskaźnik AHI – to liczba bezdechów i spłyceń oddychania w ciągu godziny snu;
  • RERA – przebudzenie związane z wysiłkiem oddechowym, czyli zaburzenie oddychania trwające minimum 10 s., ale niespełniające kryteriów bezdechu i spłyconego oddechu;
  • wskaźnik RDI – jest to liczba RERA spłyconych oddechów oraz bezdechów w ciągu godziny snu.

Jakie badania potwierdzą nocne bezdechy?

Bezdechy występują także u ludzi zdrowych, najczęściej w czasie zasypiania, dlatego 5 epizodów tego typu na godzinę uznaje się za granicę normy.

Obturacyjny bezdech senny rozpoznaje się, gdy wskaźnik RDI wynosi 15 i więcej, niezależnie od obecności objawów, lub co najmniej 5 przy współistniejących symptomach choroby. Są to tak zwane kryteria AASM.

Do potwierdzenia diagnozy obturacyjnego bezdechu sennego konieczne jest przeprowadzenie badania snu, czyli polisomnografii. Badanie to trwa całą noc, a w jego czasie badane są takie parametry, jak: tętno, zawartość tlenu we krwi, chrapanie czy praca mózgu.

Ograniczeniem wykonania polisomnografii jest jej mała dostępność, zazwyczaj w ośrodkach specjalizujących się w leczeniu bezdechu sennego. W rozpoznaniu OBS pomocne jest także wypełnienie przez pacjenta kwestionariusza senności Epworth określającego ryzyko zaśnięcia w różnych sytuacjach.

W diagnostyce bezdechu sennego należy wykluczyć także: zespół niespokojnych nóg, centralny bezdech senny i narkolepsję.

Jakie są sposoby bezdechu sennego?

Leczenie obturacyjnego bezdechu sennego zależy od nasilenia objawów oraz od przyczyny go wywołującej. Podstawową metodą terapii jest stosowanie aparatu CPAP, czyli maseczki (zakładanej na noc) połączonej ze specjalnym urządzeniem wytwarzającym dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych. Zapobiega to zapadaniu się ścian gardła, likwiduje chrapanie i objawy dzienne, takie jak senność czy obniżona koncentracja.

Operacyjne leczenie bezdechu nocnego ma zastosowanie w przypadku nieprawidłowości anatomicznych zaburzających drożność w drogach oddechowych, takich jak: skrzywienie przegrody nosowej, wykonywana jest wtedy septoplastyka, czy przerost migdałków spowodowany nawracającymi infekcjami – wskazane jest ich usunięcie.

Możliwe jest także wszczepienie specjalnych implantów do podniebienia miękkiego zapobiegających zapadaniu się tkanek miękkich gardła. Podobne działanie mają zabiegi wykorzystujące laseroterapię oraz radiochirurgię. Nadwaga i otyłość zdecydowanie wymagają redukcji masy ciała. Wskazane jest zwiększenie aktywności fizycznej i regularność w zasypianiu i wstawaniu.

Konieczne staje się także zaprzestanie palenia tytoniu i spożywania alkoholu w godzinach wieczornych. Pewne korzyści może przynieść także spanie na boku – aby zapobiec pozycji na wznak poleca się wszycie w plecy piżamy ( w okolicy międzyłopatkowej) piłeczki tenisowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.11.2016

Oceń:
4.3


Może cię

Przyczyny chrapania

Chrapanie jest objawem, który nie tylko może być uciążliwy dla otoczenia, ale również niesie ze ...

Bezdech senny u dziecka

Bezdech senny (ang. Sleep Apnoea Syndrome – SAS) to zaburzenie, które prowadzi do upośledzenia wymiany ...

Desnoran – skład, działanie, wskazania, stosowanie, przeciwwskazania, skutki uboczne, opinie, cena, zamiennik

Chrapanie to jedna z tych dolegliwości, która znacząco utrudnia pacjentowi życie – nie tylko ze ...

Chrapanie

Chrapanie zwiększa ryzyko niektórych chorób. Przyczyną chrapania jest zwężenie dróg oddechowych wywołane zatkanym nosem, przerośniętymi ...

Jak leczyć chrapanie? Co zrobić, żeby nie chrapać?

Chrapanie jest dokuczliwą przypadłością, utrudniającą codzienne funkcjonowanie. Wśród przyczyn chrapania wyróżnia się m.in. otyłość, zmiany ...

Obturacyjny bezdech senny (nocny) – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Obturacyjny bezdech senny (bezdech nocny, OBS) to rodzaj zaburzenia oddychania w czasie snu. Głównym objawem ...

Płytki sen i problemy z zaśnięciem – o czym świadczą te zaburzenia snu?

Ile godzin snu w ciągu doby potrzebuje nasz organizm? Co może wpływać na jego jakość? ...

Czy chrapanie to objaw choroby – bezdechu sennego?

Chrapanie to częsta dolegliwość (określana mianem cywilizacyjnej). Zazwyczaj nie świadczy o chorobie, ale bywa, że ...

Czy bezdech senny wywołuje nadciśnienie i choroby serca?

Obturacyjny bezdech senny i związane z nim chrapanie jest powszechnie występująca choroba. Uważa się, że ...

Jakie są metody leczenia chrapania?

Chrapanie jest bardzo dokuczliwym objawem nie tylko dla osoby, u której występuje, ale także dla ...

Utrudnione oddychanie w czasie snu

Fizjologia snu człowieka nieco różni się od tego, jak funkcjonujemy w ciągu dnia. Różnice te ...

Leczenie chrapania

Chrapanie to powszechny problem, który zazwyczaj niesłusznie ignorujemy. Tymczasem występujące w ciągu dnia zmęczenie, senność, ...

Komentarze (0)