Problemy ze snem u dzieci

Sen jest bardzo istotną częścią życia człowieka, szczególnie ważny jest dla najmłodszych dzieci. Jest niezbędny dla fizycznego i psychicznego rozwoju dziecka. Zaburzenia snu występują częściej wśród dzieci z różnymi problemami zdrowotnymi z pogranicza neurologii i psychiatrii. Występują one m.in. w zespole ADHD, zespole Downa, zespole Tourette’a, depresji, zaburzeniach lękowych, upośledzeniu umysłowym, zespole przewlekłego zmęczenia.

Zapotrzebowanie na sen u dzieci

Sen dzieli się na dwie fazy przechodzące cyklicznie (jedna w drugą) kilkakrotnie w trakcie trwania snu.

  1. Pierwszą fazą jest faza NREM – faza o wolnych ruchach gałek ocznych; jest to tzw. faza snu głębokiego, pojawia się jako pierwsza, trwa około 100 minut, organizm w jej trakcie odpoczywa i regeneruje się. NREM podzielona jest na 3 (kiedyś 4) stadia. Pierwsze stadium to czas zasypiania: gałki oczne poruszają się wolno, a mięśnie są nadal aktywne. W drugim stadium sen staje się twardszy i trudniejszy do przerwania. W stadium trzecim (tzw. sen delta) osoba śpiąca jest najmniej reaktywna na wszelkie bodźce zewnętrzne.
  2. Faza REM (szybkich ruchów gałek ocznych) trwa około 15 minut; jest to sen płytki, w którym pojawiają się marzenia senne, a mięśnie są już całkowicie rozluźnione.
     

W zależności od wieku zapotrzebowanie na sen różni się:

  • noworodek powinien przesypiać około 12–18 godzin,
  • niemowlę do pierwszego roku życia – około 15 godzin,
  • dziecko między 1 a 3 rokiem życia śpi 12–14 godzin,
  • w wieku przedszkolnym czas potrzebnego snu obniża się do 11–13 godzin,
  • w wieku szkolnym wynosi 10–11 godzin,
  • u młodzieży już tylko 8–9 godzin.

U najmłodszych dzieci istnieje początkowo trudność w przechodzeniu między fazami snu, dlatego tak często się budzą.

Zaburzenia snu – rodzaje

Zaburzenia snu są relatywnie częste u dzieci, nierzadko zaburzając funkcjonowanie dziecka, jak i całej jego rodziny. Konsekwencjami nieleczonych problemów ze snem u dzieci mogą być kłopoty emocjonalne, problemy z zachowaniem czy zaburzenia poznawcze. Regularny sen jest kluczowy w prawidłowym rozwoju dziecka. Problemy ze snem u dzieci częściej obserwuje się u maluchów z problemami neurologicznymi i psychiatrycznymi, ale mogą one towarzyszyć także innym chorobom. Zaburzony sen może nasilać istniejący problem psychiatryczny, ale i sam w sobie może takie problemy generować.

Zaburzenia snu można podzielić na trzy główne typy:

  • parasomnie,
  • dyssomnie,
  • zaburzenia "medyczno-psychiatryczne".

Dzieci z dyssomnią mają problem z rozpoczęciem i utrzymaniem snu, w ciągu dnia towarzyszy im z kolei nadmierna senność. Problem ten definiowany jest także jako zaburzenia ilości, jakości i czasu snu.

Natomiast parasomnia to problem dotyczący już osiągniętego stanu zaśnięcia. Są to nieprawidłowe zachowania, które ten sen przerywają – przebudzenia, częściowe przebudzenia wynikające z nieprawidłowych zachowań, zaburzenie przechodzenia jednej fazy snu w drugą (REM i NREM). Parasomnie zdarzają się często u zdrowych dzieci, stanowią przejściowe zjawisko w przebiegu rozwoju młodego organizmu. Dzieci z parasomniami w wywiadzie mają statystycznie większe szanse na problemy ze snem w dorosłym życiu.

Zagadnienia medyczno-psychiatryczne, w których można spotkać problemy ze snem u dzieci, to przykładowo:

  • zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD),
  • depresja,
  • mania,
  • zaburzenia lękowe,
  • upośledzenie umysłowe,
  • zespół przewlekłego zmęczenia,
  • zespół Downa,
  • zespół Tourette’a,
  • zespół Pradera-Williego,
  • refluks żołądkowo-przełykowy,
  • astma,
  • padaczka,
  • choroby nerwowo-mięśniowe,
  • bóle głowy.

Zaburzenia snu – dyssomnie

Do kolejnego typu problemów ze snem u dzieci – dyssomni – można zaliczyć:

  • pierwotną nadmierną senność (hipersomnia) – w zasadzie wszystko jest tu prawidłowe poza potrzebą dłuższego spania, często wzorzec ten rozciąga się także na dorosłe życie,
  • pierwotną bezsenność (insomnia) – polega na problemie z rozpoczęciem i utrzymaniem stanu snu,
  • psychogenną bezsenność – problem z rozpoczęciem i utrzymaniem stanu snu wiąże się z czynnikiem emocjonalnym, stresowym,
  • zaburzenia postrzegania snu – jest to zaburzenie, które polega na tym, że dziecko, mimo że śpi prawidłowo, ma poczucie, że tak nie jest,
  • narkolepsje – są to ataki snu z towarzyszącym obniżeniem napięcia mięśni, często poprzedzonym silnym bodźcem emocjonalnym, ponadto pojawiają się swego rodzaju halucynacje przed zapadnięciem w sen (tzw. omamy hipnagogiczne – są one normalnym zjawiskiem, pojawiają się u zdrowych ludzi przed zaśnięciem),
  • obturacyjny bezdech senny – są to przerwy w oddychaniu w trakcie snu spowodowane zwężeniem w zakresie górnych dróg oddechowych, u dzieci predysponuje do niego przerost migdałka gardłowego i – przede wszystkim – otyłość; dzieci są wtedy niewyspane i drażliwe,
  • okresowe ruchy kończyn w trakcie snu – występują często u dzieci z ADHD, są to kilkusekundowe ruchy zgięciowe, częściej w zakresie kończyn dolnych niż górnych, powodujące wybudzenia ze snu, co skutkuje uczuciem zmęczenia i niewyspania w ciągu dnia,
  • zespół niespokojnych nóg – w jego przebiegu mogą występować opisane wyżej ruchy kończyn, jest to jednak szersze zjawisko, polegające na potrzebie ruszania nogami, dodatkowo pacjent odczuwa w nogach różnego rodzaju przykre wrażenia, jak np. mrowienie, które mija pod wpływem poruszania nogami,
  • zaburzenie snu wynikające z narzucania granic przez rodziców – jest to zjawisko spotykane wśród dzieci cierpiących na ADHD, a także inne zaburzenia neurorozwojowe; problem polega na tym, że dziecko odmawia pójścia spać w wyznaczonym przez opiekuna czasie;
  • syndrom niewystarczającej ilości snu – problem występujący u młodzieży, także młodych dorosłych; wynika z gorszych mechanizmów radzenia sobie ze zmniejszoną ilością snu; osoby mają zaburzony rytm zasypiania i pobudek, stąd trudność w radzeniu sobie z codziennymi obowiązkami, porannymi pobudkami do szkoły itp.; dzieci próbują nadrobić te braki śpiąc bardzo długo w weekendy;
  • zaburzenia rytmu dobowego polegają z grubsza na tym samym, co poprzedni problem; ma tu miejsce nieprawidłowa synchronizacja zachowań, "zasypianie/budzenie się", trudności w adaptacji do codziennych wymagań, porannych pobudek itp.

Zaburzenia snu – parasomnie

Następny rodzaj problemów ze snem u dzieci – parasomnie – to:

  • lunatyzm (somnambulizm) – upraszczając: chodzenie we śnie, przejściowo występujące u dzieci jest przejawem niedojrzałości układu nerwowego (u dorosłych zawsze jest patologią), dziecko w czasie lunatykowania może chodzić, wykonywać różne wyuczone czynności, oczy lunatyka są otwarte, może on nawet czytać czy pisać, czasami odpowie na zadane pytanie, choć nie zawsze; taki epizod pokrywa się z niepamięcią, jeśli nie dojdzie do wybudzenia w jego trakcie;
  • bruksizm – jest to zgrzytanie zębami przez sen, w wyniku stresów, lęków; doprowadza to do zaburzeń stomatologicznych w zakresie samych zębów, jak i stawów skroniowo-żuchwowych, może także powodować bóle głowy;
  • koszmary senne – występują w fazie REM, są to wybudzenia ze snu, spowodowane koszmarem, który dziecko dobrze pamięta, dotyczy on najczęściej sytuacji zagrożenia życia czy innych przerażających dla dziecka zdarzeń; jakkolwiek niepokojące mogą być takie zachowania dziecka dla rodziny, są one przejściowe i zdarzają się u większości dzieci;
  • lęki nocne – dotyczą fazy NREM, polegają na wybudzeniu się dziecka z krzykiem, dziecko może być pobudzone, zdezorientowane, nie reaguje na bodźce, rano nie pamięta tego, co się stało;
  • pierwotne moczenie nocne – może wynikać z niestabilności mięśnia wypieracza moczu w pęcherzu moczowym, a także zwieracza cewki, może się także wiązać z opornością na wazopresynę bądź zmienionym rytmem dobowym jej wydzielania;
  • mówienie przez sen także zaliczane jest do parasomni.

Zaburzenia snu u dzieci – leczenie

Jeżeli problemy ze snem u dzieci mają konkretną somatyczną przyczynę, należy ją leczyć farmakologicznie, tak jak np. nadreaktywność pęcherza moczowego, padaczkę czy refluks żołądkowo-przełykowy.

W przypadku zaburzeń z kategorii psychogennych najlepsze efekty można uzyskać dzięki konsultacji psychologicznej, ewentualnie psychoterapii (jeśli to będzie konieczne). W przypadku np. depresji potrzebne jest wsparcie psychiatry.

Leki nasenne nie są stosowane u dzieci.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Czym jest obturacyjny bezdech senny i jakie są jego przyczyny?

Uczucie ciągłego zmęczenia i niewyspania, notoryczne budzenie się w nocy i wrażenie dławienia się oraz ...

Bezdech senny – leczenie

Nocne epizody zatrzymania oddychania niosą za sobą dość uciążliwe, a czasem niebezpieczne skutki. Obturacyjny bezdech ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Utrudnione oddychanie w czasie snu

Fizjologia snu człowieka nieco różni się od tego, jak funkcjonujemy w ciągu dnia. Różnice te ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Senność w ciągu dnia – jakie mogą być przyczyny?

Nadmierna senność w ciągu dnia najczęściej spowodowana jest niedoborem snu w nocy. Przyczyną bezsenności mogą ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon