Zmęczenie i senność u dziecka

Nadmierna senność i uczucie zmęczenia nie są wcale tak rzadko zgłaszanymi przez dzieci dolegliwościami. Mogą one wynikać z różnych problemów zdrowotnych, chorób, zaburzeń snu. Nadmierna senność oraz uczucie zmęczenia nigdy nie pozostają bez wpływu na codzienne funkcjonowanie dziecka, na jego zachowanie, jak również na jego postępy w nauce. Utrzymywanie się tego stanu bez uzasadnionej przyczyny wymaga wizyty u lekarza.

Nadmierna senność u dziecka

Sposób, w jaki manifestuje się zmęczenie i senność u dziecka nie zawsze jest taki sam, jak u osoby dorosłej. Dziecko może mieć problem ze skupieniem uwagi, skoncentrowaniem się, może zachowywać się paradoksalnie w sposób nadaktywny, jest ruchliwe czy podenerwowane. U osoby młodej występują też bardziej oczywiste symptomy, takie jak opadanie powiek. W skrajnych przypadkach zdarza się, że dziecko zwyczajnie zaśnie, tracąc napięcie mięśni posturalnych i nie reagując na bodźce zewnętrzne.

Jeżeli zauważymy, że dziecko prezentuje nadmierną senność, należy najpierw przyjrzeć się jak wygląda jego rytm dobowy i sen nocny. Należy także wziąć pod uwagę działanie zażywanych ewentualnie leków. Niespokojny sen dziecka nie zawsze powinien być powodem do niepokoju.

Zmęczenie i senność u dziecka wynika, upraszczając nieco, z trzech przyczyn: niewystarczającej ilości snu, nieprawidłowego snu (sen przerywany) lub zwiększonego zapotrzebowania na sen.

Niewystarczająca ilość snu może mieć źródło w:

  • problemach behawioralnych (np. trudności z wyegzekwowaniem przez rodziców pójścia dziecka spać lub przyzwyczajenie do określonych rytuałów, jak np. zasypianie ze smoczkiem czy na kanapie z rodzicem),
  • zaburzonym rytmie dobowym.

Sen przerywany

Sen przerywany może mieć następujące przyczyny:

  • behawioralne,
  • może wynikać z chorób z pogranicza neurologii, pulmonologii i laryngologii (np. obturacyjny bezdech senny, przerost migdałka gardłowego, chrapanie itp.),
  • może wynikać z innych chorób, jak padaczka, astma, atopowe zapalenie skóry (świąd wybudza dziecko ze snu), zapalenie stawów (i inne choroby, gdzie czynnikiem wybudzającym jest ból),
  • parasomnie: lęki i koszmary senne, lunatykowanie,
  • ADHD (czyli deficyt uwagi z nadpobudliwością psychoruchową),
  • zaburzenia rozwoju, np. dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, dzieci autystyczne, z zespołem Angelmana czy Pradera-Williego,
  • czynniki środowiskowe, jak hałas i światło.

Zwiększone zapotrzebowanie na sen

Zwiększone zapotrzebowanie na sen może być efektem wielu czynników:

  • depresji,
  • narkolepsji (jest to neurologiczne schorzenie przyczyniające się do nadmiernej senności, włącznie z napadami snu z utratą siły mięśniowej, najczęściej wywoływane są one przez silne emocje jak stres, strach, a nawet śmiech, zdarzają się także halucynacje przysenne),
  • stosowania leków czy substancji psychoaktywnych.

Nadmierne zmęczenie i senność u dziecka wymaga konsultacji pediatrycznej, a w razie potrzeby istnieje także wąska specjalizacja zajmująca się problemami ze snem.
Skupienie uwagi i swego rodzaju "przytomność" jest u dziecka niezbędna w szkole, w trakcie uczenia się, stąd nauczyciele i rodzice powinni łatwo zaobserwować, czy dziecko przejawia jakieś problemy w tym zakresie. Rozpoznanie problemu ułatwia dalszą drogę dochodzenia jego przyczyny i znalezienia sposobu jego rozwiązania.

Zmęczenie u dziecka

Zmęczenie i senność u dziecka to dość częsty objaw. Najczęściej wynika z napiętego grafiku zajęć szkolnych i pozaszkolnych, niewystarczającej ilości snu czy z głodu. Uczucie zmęczenia na koniec aktywnego dnia czy w razie dłuższej przerwy między posiłkami zwykle nie jest niczym niepokojącym i wystarczy np. lekka przekąska, by energia wróciła. Jeżeli jednak dziecko jest ciągle zmęczone bez uchwytnej przyczyny, jest to powód do konsultacji lekarskiej.

Dzieci relatywnie rzadko skarżą się na zmęczenie i symptomy owego zmęczenia są zwykle bardziej zauważane przez rodziców czy opiekunów. Jeżeli więc dziecko jawnie skarży się, że jest zmęczone czy pokłada się w ciągu dnia, to naprawdę należy bliżej przyjrzeć się temu problemowi.

Zmęczenie u dziecka a choroby

Zmęczenie i senność u dziecka może być zwiastunem nadchodzącej choroby, takiej jak zwykłe przeziębienie, zapalenie ucha, gardła, grypa i wiele innych chorób infekcyjnych. Tego rodzaju zmęczenie szybko znika po ustąpieniu zakażenia.
Chorobą, w której często obserwuje się zmęczenie jeszcze długo po jej ustąpieniu jest mononukleoza zakaźna, a owo osłabienie nosi nazwę zespołu przewlekłego zmęczenia.

Zmęczenie i senność u dziecka może być również efektem bezdechu sennego.

Inne choroby, w przebiegu których można zaobserwować nadmierne zmęczenie, to np.:

  • cukrzyca,
  • niedokrwistość,
  • astma,
  • alergie,
  • choroby zapalne jelit,
  • gruźlica,
  • nowotwory,
  • choroby serca,
  • choroby nerek,
  • zaburzenia odżywiania.

Oczywiście zmęczenie nie jest wtedy jedynym objawem, więc nie należy od razu popadać w panikę. Zmęczenie jest też często manifestacją problemów emocjonalnych u dzieci (problemy w szkole, z rówieśnikami itp.).

Jeżeli zmęczenie i senność u dziecka budzi niepokój rodziców, należy odwiedzić pediatrę, tak aby rozwiać wszelkie wątpliwości. Uprzednio dobrze jest upewnić się, czy dziecko się wysypia, czy nie chrapie w nocy lub nie budzi się z jakiegoś powodu. Warto także pochylić się nad dietą dziecka, czy jest odpowiednio zbilansowana i dostarcza wszystkich niezbędnych składników w odpowiednich ilościach. Szczera rozmowa o ewentualnych problemach (w szkole czy poza nią) może również okazać się pomocna.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Moczenie nocne u dzieci – jak sobie radzić?

Moczenie nocne jest problemem, z którym każdej nocy boryka się wiele milionów rodzin. Jest to ...

Narkolepsja

Narkolepsja to nagłe, nieprzewidywane zasypianie. Zaliczana jest do zespołów chorobowych, których etiologia nie został do ...

Dziecko nie chce spać

Różnego rodzaju problemy ze snem dotyczą większości dzieci. Według statystyk ponad połowa z nich chociaż ...

Sposoby na problemy ze snem

Sen, obok czuwania, to jeden ze stanów fizjologicznych, które występują cyklicznie w naszym życiu. Na ...

Zespół Turnera – dziedziczenie, przyczyny, objawy, wygląd, kariotyp, leczenie, rokowanie

Zespół Turnera (zespół Bonnevie-Ullricha) to zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością w komórkach organizmu kobiety tylko ...

Sen a zdrowie

Sen zajmuje nam około 30 % życia. Każdy człowiek ma inne zapotrzebowanie na sen, które ...

Dlaczego dziecko szybko się męczy?

Dzieci mogą odczuwać zmęczenie i jest to zupełnie normalne, a przyczyny zmęczenia u dziecka różnią ...

Złe sny u dzieci

Wiele dzieci, zwłaszcza w wieku przedszkolnym skarży się na złe sny. Nie można im zapobiec. ...

Przyczyny bezsenności

Zdrowy sen jest niezbędny dla właściwego funkcjonowania organizmu, ponieważ warunkuje m.in.: optymalny wzrost, prawidłowe działanie ...

Autyzm dziecięcy

Autyzm dziecięcy częściej dotyka chłopców niż dziewczynki. Pierwsze objawy autyzmu często pojawiają się już w ...

Jak zwiększyć odporność dziecka?

Częste choroby oraz zauważalne zmniejszenie odporności u dziecka to częsty powód zmartwienia rodziców. Pierwsze lata ...

Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej ...

Komentarze (0)