Problemy z oddychaniem – przyczyny trudności w oddychaniu

Duszność bywa różnie opisywana przez pacjentów – jako problemy z oddychaniem, trudności ze złapaniem powietrza. Trudności w oddychaniu są jednym z bardziej niepokojących objawów, zwłaszcza jeśli pojawią się nagle i w znacznym nasileniu. Problemy z oddychaniem mogą mieć wiele przyczyn – od nerwicy, po dysfunkcję różnych układów i narządów.

Duszność – ostra i przewlekła, napadowa i ciągła, w czasie wysiłku i w spoczynku

Duszność pojawia się w przebiegu wielu różnych chorób i może mieć bardzo wiele postaci – dlatego w praktyce medycznej klasyfikuje się ją na podstawie odpowiednich kryteriów. Najczęściej stosowane kryteria to:

  • czas trwania – duszność może być ostra lub przewlekła – problemy z oddychaniem mogą występować w krótkiej chwili lub trwać przez wiele dni;
  • przebieg – uczucie duszności może mieć charakter napadowy lub dokuczać pacjentowi czas z takim samym nasileniem;
  • nasilenie – dla lekarza bardzo ważne jest, czy trudności z oddychaniem pojawiają się w spoczynku, czy są związane z aktywnością fizyczną;
  • pozycja ciała w jakiej pojawia się duszność (w pozycji leżącej lub lub siedzącej/stojącej).

Do oceny nasilenia zaburzeń oddychania stosuje się różne skale (np. mMRC lub NYHA), które pozwalają obiektywnie ocenić wpływ objawów na funkcjonowanie chorego.

Trudności w oddychaniu mogą wynikać z wielu różnych rodzajów zaburzeń – od chorób układu oddechowego, poprzez układ krążenia, aż po zatrucia i nieprawidłowości metabolizmu komórkowego.

Problemy z oddychaniem – najczęstsze przyczyny

Wskazanie wszystkich potencjalnych przyczyn duszności jest niezwykle trudne. Najczęściej subiektywne uczucie trudności z nabraniem powietrza pojawia się w przebiegi chorób układu oddechowego:

  • zapalenia płuc i chorób śródmiąższowych płuc (np. zwłóknienie);
  • astmy;
  • przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP);
  • odmy opłucnowej (urazowa lub samoistna) oraz obrzęku płuc;
  • nowotworów płuc lub dróg oddechowych.

Problemy z oddychaniem są charakterystycznym objawem chorób kładu krążenia – niewydolność serca, zawału i bardzo groźnej zatorowości płucnej. Bardzo często duszność odczuwają pacjenci pod wpływem silnego stresu. Podobne objawy pojawiają się w wyniku działania silnego stresu. Trudności ze złapaniem oddechu zgłaszają pacjenci u których stwierdzono zaburzenia nerwicowe.

Inne, rzadsze przyczyny problemów z oddychaniem to:

  • niedokrwistość;
  • zatrucia;
  • zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia nerwowo-mięśniowe – osłabienie mięśni oddechowych (miopatie), miastenia zaburzenia przewodzenia nerwowego (np. zespół Guillaina-Barrégo);
  • nadczynność tarczycy.

Jak widać po powyższej liście, istnieje całe mnóstwo możliwych przyczyn duszności – dlatego zidentyfikowanie podłoża zaburzeń oddychania u konkretnego pacjenta wymaga często wykonania dokładnych badań.

Badania przy duszności

Podstawą diagnostyki duszności jest, jak w przypadku każdego innego objawu, dokładny wywiad i badanie chorego. Ważne jest zaklasyfikowanie zaburzeń oddychania według wspomnianych powyżej kryteriów, co pozwala znacznie zawęzić listę możliwych chorób. Poza tym zwraca się uwagę na liczne towarzyszące odchylenia, nakierowujące na właściwy tok postępowania (np. ból w klatce piersiowej sugerujący zawał serca, gorączka w przebiegu zapalenia płuc itp.).

W dalszej kolejności wykonuje się odpowiednie badania specjalistyczne. Standardem jest zazwyczaj przeprowadzenie badania EKG (celem oceny funkcji serca), zlecenie badań krwi (m.in. morfologii oraz czasami gazometrii krwi tętniczej) oraz obrazowych (z reguły zaczyna się od zdjęcia RTG klatki piersiowej). W przypadku przewlekłej duszności bardzo pomocne jest badanie spirometryczne, które ocenia czynność układu oddechowego i pozwala między innymi zróżnicować takie choroby jak astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP).

Z reguły po wstępnej diagnostyce można ocenić, czy problem chorego ma podłoże kardiologiczne, oddechowe czy też inne – wtedy, w przypadku procesów przewlekłych, leczeniem zajmuje się odpowiedni specjalista we współpracy z lekarzem rodzinnym.

Przewlekła duszność – kiedy do lekarza?

Choć z wiekiem fizjologicznie spada wydolność fizyczna i większość ludzi doświadcza mniej lub bardziej nasilonej duszności związanej z wysiłkiem – znaczące, utrudniające funkcjonowanie problemy z oddychaniem są zawsze ważnym objawem i powinny być skonsultowane z lekarzem. Szczególnie istotne są stany ostre – gdy objawy narastają szybko, w ciągu minut, godzin lub kilku dni – gdyż u ich podłoża mogą leżeć ciężkie choroby zagrażające życiu.

Jak wspomniano wyżej, przyczyną duszności mogą być choroby nowotworowe – np. rak płuca albo guzy uciskające drogi oddechowe. Dlatego jeśli mamy do czynienia z przewlekłą, powoli narastającą trudnością w oddychaniu, do której dołącza się spadek masy ciała, przewlekły kaszel, osłabienie lub odpluwanie krwistej wydzieliny z dróg oddechowych – należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem celem przeprowadzenia dokładnych badań.

Z kolei w przypadku duszności związanej z niewydolnością układu krążenia, bardzo częstym objawem jest powstawanie obrzęków, zwłaszcza wokół kostek. W tego rodzaju zaburzeniach, trudności w oddychaniu są również bardzo silnie związane z wysiłkiem fizycznym.

W każdym rodzaju duszności niepokojące są objawy niewydolności oddechowej, takie jak zasinienie skóry (początkowo ust, uszu, palców), znacznie przyspieszony oddech (nawet powyżej 30–40 oddechów na minutę), wyraźny wysiłek przy oddychaniu (objawiający się np. napinaniem mięśni szyi i obręczy barkowej przy nabieraniu powietrza) oraz zaburzenia stanu świadomości (do utraty przytomności włącznie). Tak ciężkie objawy są wskazaniem do pilnej interwencji lekarskiej i sugerują stan skrajnego przeciążenia układu oddechowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 27.07.2016

Oceń:
4.2


Może cię

Zapalenie tchawicy – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Zapalenie tchawicy towarzyszy najczęściej zapaleniu krtani i oskrzeli. Przyczyną zapalenia tchawicy są wirusy, rzadziej bakterie. ...

Ciężki oddech – jakie są przyczyny ciężkiego oddychania?

Przyczyny ciężkiego oddechu i trudności w oddychaniu nie zawsze są jednoznaczne. Powodów problemów z oddychaniem ...

Płyn w opłucnej – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

W jamie opłucnowej znajduje się 10–15 ml płynu, który uniemożliwia zlepienie się obu warstw opłucnej. ...

Duszność występująca w nocy

Duszność nocna może być spowodowana wieloma stanami patologicznymi, m.in. niewydolnością lewokomorową serca (najczęściej), astmą oskrzelową, ...

Duszność w czasie wysiłku

Duszność jest odczuciem subiektywnym, określanym przez pacjentów jako uczucie braku powietrza. Fizykalnym objawem duszności jest ...

Rozedma płuc – przyczyny, objawy, badania, leczenie, skutki, rokowanie, śmiertelność

Rozedmą nazywa się przewlekłą chorobę płuc u palaczy. Występuje ona często z przewlekłym zapaleniem oskrzeli, składając ...

Trudności z oddychaniem

Problemy z oddychaniem (inaczej duszność) potrafią mocno zaniepokoić i utrudniać codzienne życie, zwłaszcza jeżeli pojawiają ...

Duszność spoczynkowa – jakie są przyczyny problemów z oddychaniem?

Duszność (spoczynkowa, wysiłkowa, napadowa) to subiektywne odczucie braku powietrza i problemów z oddychaniem. Objaw ten ...

Chrypka

Chrypka najczęściej jest następstwem infekcji dróg oddechowych. Często pojawia się u osób palących. Zwykle chrypka ...

Chrypka – przyczyny i leczenie chrypki u dorosłych i dzieci

Chrypka, czyli szorstka barwa głosu, połączona zwykle z uczuciem suchości i drapania w gardle, to ...

Nadciśnienie płucne – przyczyny, objawy, leczenie

Nadciśnienie płucne (pierwotne lub samoistne) to choroba związana ze wzrostem ciśnienia w naczyniach płuc oraz ...

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon