Odporność

Odporność organizmu to jego zdolność do obrony przed wniknięciem do jego wnętrza czynników zewnętrznych lub ich unieszkodliwienia by nie wywoływały niekorzystnych efektów. Umownie dzieli się ją na odporność swoistą i nieswoistą. Poziom odporności zależy od funkcjonowania układu immunologicznego. Przyczyny spadku odpornością mogą być różne i wynikać z wieku, chorób, niezdrowego stylu życia.

Co to jest odporność?

Odporność organizmu to szereg skomplikowanych procesów fizjologicznych, których głównym zadaniem jest przede wszystkim uniemożliwienie wniknięcia do jego wnętrza czynników zewnętrznych (antygenów) lub ich unieczynnienie by nie wywoływały niekorzystnych efektów. Poziom odporności zależy od prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego, który poza ochroną przed czynnikami zewnętrznymi, odpowiada także za usunięcie komórek starych, martwych czy uszkodzonych. W sytuacji, gdy aktywność układu immunologicznego obniża się, dochodzi do zwiększenia częstości zachorowań. Niekiedy również liczne infekcje mogą cechować się odmiennym, nietypowym i cięższym przebiegiem.

Jakie są rodzaje odporności?

Umownie wyróżnia się dwa główne typy odporności, których współdziałanie odgrywa kluczową rolę dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Są to odporność nieswoista i odporność swoista.

Genetycznie każdy organizm wyposażony jest w nieswoiste mechanizmy obronne (np.: skórę właściwą, błonę śluzową, odruch kaszlu, kichania czy zdolność do łzawienia), które stanowią pierwszą podstawową barierę ochronną przed każdym czynnikiem zewnętrznym. Ich aktywacja następuje niemal natychmiast po kontakcie z antygenem i zwykle wystarcza do jego wyeliminowania. Zatem odpowiedź immunologiczna nieswoista nie jest zbyt precyzyjna, ale pełni w wielu przypadkach ważną i skutecznie działającą funkcję zapobiegającą przed wniknięciem patogenów do wnętrza organizmu. Jej poziom zależy do wieku (jest niska tuż po urodzeniu oraz u osób starszych). Odporność nieswoista nie prowadzi do wytworzenia tzw. pamięci immunologicznej. Oznacza to, iż po kontakcie z danym antygenem (czynnikiem patogennym) w organizmie nie dochodzi do wytworzenia odpowiednich przeciwciał dla tego konkretnego antygenu.

Odporność swoista składa się z nabytych w trakcie życia mechanizmów obronnych polegających na odpowiedzi na konkretny typ antygenu. Poziom odpowiedzi swoistej oraz jej skuteczność zależy od działania limfocytów T i B, które mają zdolność do rozpoznawania antygenów. Swoista odpowiedź immunologiczna na kontakt z danym patogenem trwa dłużej niż uruchomienie mechanizmów nieswoistych, gdyż składa się z kilku etapów (tj. m.in: prezentacji antygenu, jego rozpoznania, produkcji immunoglobulin i eliminacji antygenu). Istnieją różne typy odporności swoistej. Głównie, zależnie od przyjętego kryterium, dzieli się ją na odporność swoistą czynną i bierną oraz naturalną (np.: przebyte choroby, przeciwciała matki przekazywane przez łożysko) i sztuczną (np.: szczepienia ochronne, surowice odpornościowe).

Jak poprawić odporność?

Sposób prawidłowego funkcjonowania ludzkiego układu immunologicznego nadal podlega licznym badaniom naukowym. Obecnie można wyróżnić już szereg czynników wykazujących związek z poziomem odporności organizmu. Wskazuje się tu przede wszystkim na zdrowy styl życia. Nie do przecenienia jest zatem:

  • prawidłowa, zbilansowana dieta bogata w owoce i warzywa oraz produkty pełnoziarniste. Ważne by dostarczać do organizmu m.in. nienasycone kwasy tłuszczowe (np. zawarte w rybach), witaminy: A, z grupy B, C, D, E, cynk, selen, magnez, żelazo. Dietę można wzbogacić także o napary pochodzenia roślinnego zawierające m.in.: czosnek pospolity, aronię, aloes, nagietek, rumianek, tran.
  • ograniczenie używek czyli nie nadużywanie alkoholu oraz rzucenie palenia wyrobów tytoniowych.
  • regularna aktywność fizyczna pozwalająca na utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz poprawiająca samopoczucie. Ćwiczenia fizyczne wpływają na zwiększenie poziomu odporności np.: poprzez wzrost stężenia immunoglobulin czy zwiększenie aktywności leukocytów.
  • odpowiednia ilość oraz jakość snu gwarantująca pełną regenerację organizmu w trakcie wypoczynku nocnego.
  • umiejętność radzenia sobie ze stresem.

Kto ma niski poziom odporności?

Odporność organizmu zaczyna swój rozwój już w trakcie życia płodowego. Wówczas przeciwciała matki przekazywane są dojrzewającemu płodowi. Po porodzie każdy kontakt (celowy np. wskutek szczepienia ochronnego lub przypadkowy np. w trakcie infekcji) z nowym patogenem prowadzi do wytworzenia odpowiednich przeciwciał pozwalających na jego unieczynnienie. Prowadzi to zatem do stopniowego zwiększania możliwości obronnych organizmu, co zmniejsza jego podatność na choroby. Ważną rolę pełni tu także pokarm matki, w której mleku znajdują się m.in. immunoglobuliny i prolaktyna istotne dla zdrowego rozwoju dziecka. Proces dojrzewania układu odporności u dziecka zachodzi stopniowo i trwa do ok. 12 roku życia. W tym okresie nie jest on w stanie zapewnić pełnej obrony przed czynnikami infekcyjnymi na takim samym poziomie jak u osób dorosłych. Z tego powodu noworodki i małe dzieci są bardziej podatne na zachorowania, a niekiedy przebieg i czas trwania niektórych schorzeń jest u nich cięższy i dłuższy.

Po osiągnięciu pełnej dojrzałości (w wieku dorosłym), wraz z postępującym procesem starzenia, stopniowo ulega zaburzeniu funkcjonowanie układu odporności. Wówczas odporność organizmu ulega obniżeniu. Przyczyny wzrostu podatności na zachorowanie oraz niekiedy znacznie bardzie poważnych konsekwencji kontaktu z czynnikami chorobotwórczymi jest wiele:

  • przewlekłe schorzenia współistniejące (np.: schorzenia nerek, cukrzyca, choroby nowotworowe),
  • niezdrowy tryb życia (np.: nieprawidłowa dieta, brak aktywności fizycznej),
  • zmiany biologiczne związane ze starzeniem organizmu (np.: zanik grasicy produkującej limfocyty,
  • spadek zdolności komórek do regeneracji,
  • zmiany w zróżnicowaniu produkowanych limfocytów i stopniem ich aktywności, co pociąga za sobą spowolnienie odpowiedzi komórek na kontakt z patogenem).
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Zaburzenia odporności organizmu

Odporność to zdolność organizmu do obrony przed patogenami. Gdy nasza odporność jest osłabiona, częściej nękają ...

PelBez – działanie, dawkowanie, skład, ulotka, opinie i cena

PelBez to suplement diety o naturalnym składzie, wspierający odporność u dzieci od 6 miesiąca życia, ...

Odporność dziecka

Odporność dziecka początkowo przekazywana jest przez matkę w postaci przeciwciał. To od jej układu odpornościowego ...

Dlaczego jesienią i zimą częściej chorujemy?

W okresie jesiennym i zimowym wyraźnie wzrasta liczba infekcji. Pacjenci skarżą się na obniżenie nastroju ...

Zaburzenia odporności u dziecka

Odporność to zdolność organizmu do obrony przed niekorzystnymi czynnikami (np. drobnoustrojami). Zaburzenia odporności skutkują zwiększeniem ...

Szczepionka a odporność

Szczepienie ochronne chroni przed wystąpieniem chorób zakaźnych, a także wzmacniają odporność organizmu. Jednakże szczepionki mogą ...

Jak zwiększyć odporność dziecka?

Częste choroby oraz zauważalne zmniejszenie odporności u dziecka to częsty powód zmartwienia rodziców. Pierwsze lata ...

Brak (niedobór) odporności u dziecka

Niedobór odporności u dziecka może być pierwotny lub wtórny. Brak odporności u dziecka może wynikać ...

Alergia a odporność

Alergia już od dłuższego czasu jest przez niektórych badaczy nazywana chorobą cywilizacyjną. Choruje na nią ...

Domowe sposoby na katar

Choć krótkotrwały katar nie jest niebezpieczny, jego występowanie powoduje znaczny dyskomfort. Zatkany nos uniemożliwia swobodne ...

Tran – sposób na wzmocnienie odporności

Tran jest bogaty w witaminy A i D oraz kwas tłuszczowy omega-3. Dzięki temu wspomaga ...

Jak wzmocnić odporność dziecka?

Noworodek przychodzi na świat z jeszcze nie w pełni ukształtowanym systemem immunologicznym, czyli odpornościowym. Układ ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon