Silny, ostry, częsty i przewlekły ból brzucha – jakie przyczyny są najczęstsze?

Stwierdzenie przyczyny bólu brzucha bywa trudne diagnostycznie. Ból w okolicy brzucha często promieniuje i może pojawiać się w dole brzucha, w nadbrzuszu, z lewej lub prawej strony. Część chorób powodujących bóle brzucha i żołądka spowodowana jest złą dietą, niestrawnością i alergią pokarmową. Ból w podbrzuszu może oznaczać choroby ginekologiczne i układu moczowego. Bywa kłujący, rozlany, tępy, może promieniować do lewego lub prawego boku.

Częsty ból brzucha – co oznacza?

Najczęstszą przyczyną bólu brzucha jest niestrawność lub błąd dietetyczny. Wówczas pojawia się charakterystyczne gniecenie i ucisk w brzuchu, a ból pojawia się po jedzeniu. Towarzyszy mu ból jelit, uczucie ciężkości w brzuchu i rozpierania. Pojawiają się uciążliwy nadmiar gazów i wzdęcia. Skurcze jelit są bardzo dokuczliwe i powszechnie bywają określane jako kolka jelitowa. Często uporczywe bóle brzucha pojawiają się jako wynik błędów dietetycznych, np. po pokarmach tłustych, smażonych, ciężkostrawnych i po alkoholu. Pokarmy mleczne nasilają natomiast dolegliwości trzustkowe.

Ból w podbrzuszu ustępuję na kilka godzin po posiłku, często po lekach rozkurczowych, herbatkach na trawienie i ziołach na niestrawność. Część pacjentów na stres reaguje niekorzystnie i skarży się na nerwobóle brzucha. U kobiet bóle podbrzusza związane są miesiączką i zespołem PMS (napięcia pojawiającego się przez miesiączką).

Słysząc często – boli mnie brzuch, należy pomyśleć o alergii pokarmowej. Występuje po spożyciu konkretnego pokarmu, np. mleka i produktów mlecznych. Jest częstą przyczyną bólu brzucha u dziecka. Jej objawem są wymioty, biegunki, bolesny i wzdęty brzuch, zaparcia, a nawet krwawienie z przewodu pokarmowego. W wielu przypadkach objawy alergii pokarmowej to wysypka na skórze, często swędząca. Uciążliwe skurcze brzucha pojawiają się przy zatruciu pokarmowym, dodatkowo najczęściej występują biegunki i wymioty.

Jakie choroby są przyczyną bólu w brzuchu?

Silne i częste, bardzo uporczywe bóle brzucha pojawiają się również w zaostrzonym przebiegu wielu chorób przewlekłych, takich jak np. choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy. Tutaj pojawia się nagły, ostry i kłujący ból brzucha, w wielu przypadkach pojawia się także ból żołądka. Może wystąpić w nocy oraz wcześnie rano i wybudzić ze snu. Nasila się zwłaszcza wczesną wiosną i jesienią. Dokuczliwy jest przede wszystkim na czczo, ustępuje po przyjęciu lekkiego posiłku. Z kolei jeszcze bardziej się zaostrzy po spożyciu pikantnych, ostrych potraw. Silny ból może być odczuwalny w nadbrzuszu, podobnie jak w przypadku refluksu żołądka.

Przewlekłe bóle brzucha mogą oznaczać choroby woreczka żółciowego, w tym kamicę pęcherzyka żółciowego. Opasujący ból brzucha i pleców wskazuje z kolei na przewlekłe zapalenie trzustki. Częste bóle w podbrzuszu i nadbrzuszu to objaw chorych jelit, zwłaszcza choroby Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącego zapalenie jelita grubego, zespołu jelita drażliwego, uchyłki jelit, przewlekłego niedokrwienia jelit, uszkodzenie wątroby. Kiedy brzuch boli od kilku dni, może być objawem kamicy nerkowej.

 

Ostry ból brzucha – tępy, promieniujący, rozlany, kłujący

Jeżeli ból brzucha pojawia się nagle, jest bardzo silny, ogranicza aktywność i zmusza do przyjęcia pozycji leżącej z podkurczonymi nogami, może wskazywać na jeden ze stanów, który wymaga szybkiej interwencji chirurga. Jeżeli dodatkowo brzuch jest wrażliwy na dotyk, twardy, a po jego uciśnięciu pojawia się ostry ból, może to wskazywać na tak zwany ostry brzuch. Lekarze określają, że jest brzuch deskowaty.

Typową przyczyną silnego i ostrego brzucha jest ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Rozwija się ból w okolicy pępka, z prawej strony brzucha na dole, w prawym boku w okolicy dołu biodrowego. Często diagnozowane jest u dzieci i młodych dorosłych. Towarzyszy mu gorączka i wysoka leukocytoza. Jest to stan nagły, który wymaga interwencji lekarza. Istnieje ryzyko perforacji i zapalenia otrzewnej.

Inne przyczyny bardzo silnego kłucia w brzuchu jest:

  • niedrożność jelit – tu obecny jest ból brzucha z lewej i prawej strony)
  • zator do krezki (czyli naczynia doprowadzającego krew do jelita),
  • uwięźnięcie przepukliny,
  • kolka żółciowa czy nerkowa,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • tętniak aorty brzusznej.

Deskowaty, twardy brzuch, bolesny nawet przy niewielkim nacisku, a także wystąpienie objawów otrzewnowych wskazuje na zapalenie otrzewnej będące stanem zagrożenia życia.

Przewlekły ból brzucha – co oznacza?

Za przewlekłe, rozlane bóle brzucha odpowiadają głównie choroby jelit zwłaszcza zapalenia jelit. Są to zaburzenia czynnościowe powodujące silne skurcze brzucha – zespół jelita drażliwego, dyspepsje i nadmierna reaktywność jelit w odpowiedzi na stres (najczęściej pojawiają się bolesne skurcze jelit i brzucha).

Przyczyny organiczne to m.in.:

  • przewlekłe zapalenia jelit, w tym choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • zapalenie uchyłków,
  • choroby pasożytnicze (np. tasiemczyca, glistnica, włośnica czy lamblioza),
  • choroby jajnika.

Bóle brzucha zwykle nie są objawem odosobnionym. Często towarzyszą im: wzdęcia, uczucie pełności w brzuchu, biegunki lub zaparcia. Może także pojawić się śluz lub krew w stolcu, żółtaczka czy chudnięcie. Chorzy skarżą się na brak apetytu, często sami, w obawie przed bólem ograniczają jedzenie. Z czasem pogłębiają się zaburzenia trawienia i wchłaniania, pojawia się niedokrwistość, niedobory pokarmowe i witaminowe.

Co jeszcze oznacza kłucie w brzuchu i skurcze brzucha?

Bóle brzucha w ciąży, zwłaszcza zlokalizowane w okolicy podbrzusza wiążą się zwykle ze zmianami w układzie moczowym i narządach miednicy małej. Występują w zapaleniu pęcherza i dróg moczowych, w kamicy moczowej, zapaleniu przydatków (ból po lewej stronie brzucha lub po prawej), w torbielach jajników i w ciąży pozamacicznej.

Za bóle brzucha odpowiedzialny jest także cały szereg zaburzeń metabolicznych i endokrynologicznych. Pojawiają się one przy:

  • cukrzycy, zwłaszcza zrekompensowanej,
  • mocznicy,
  • porfirii,
  • celiakii,
  • nietolerancji laktozy,
  • nadczynności tarczycy,
  • niedoczynności przytarczyc,
  • chorobach przebiegających ze zwiększonym poziomem wapnia we krwi.

Osobną grupę stanowią bóle brzucha pochodzenia nowotworowego. Niestety, nie mają one żadnego specyficznego charakteru, stąd często przypisujemy je innym schorzeniom w jamie brzusznej, szczególnie jeżeli w przeszłości już na jakieś z nich chorowaliśmy.

Zdarza się również, że w brzuchu odczuwane są bóle pochodzące z narządów odległych. Dzieje się tak np. w przypadku choroby wieńcowej, zawału mięśnia sercowego, zapalenia osierdzia, zapalenia płuc.

Jakie badania zrobić, kiedy boli brzuch?

Ból brzucha może mieć charakter tępy lub kolkowy, czasem określany jako gniecenie i pieczenie. Mogą wystąpić: nudności i wymioty, wzdęcia, biegunka, zatrzymanie stolca i gazów. O ciężkości stanu chorego wiele mówi też wystąpienie: gorączki, tachykardii czy spadku ciśnienia.

Ustalenie przyczyny bólów brzucha czasami nie jest łatwe. Niekiedy trzeba wykonać wiele badań, m.in. oznaczyć poziomy enzymów wątrobowych i trzustkowych, elektrolitów, cukru, a także wykonać morfologię lub badanie moczu czy oznaczyć markery nowotworowe.

Natomiast z badań obrazowych przeprowadzić należy RTG jamy brzusznej, gastroskopię, kolonoskopię, badanie komputerowe, a także ocenić wycinki histopatologicznie pobrane do badania. Czasem jest to możliwe dopiero po laparotomii, czyli chirurgicznym otwarciu jamy brzusznej.

W badaniach dodatkowych obserwuje się wzrost leukocytozy i białka CRP, które są wskaźnikami ostrego stanu zapalnego. Mogą pojawić się zaburzenia elektrolitowe i niedokrwistość.

Rozpoznanie ułatwia również wykonanie: przeglądowego zdjęcia RTG jamy brzusznej, gastroskopii, badania USG lub tomografii komputerowej.

O wiele częściej mamy jednak do czynienia z przewlekłymi bólami brzucha utrzymującymi się, ze zmiennym nasileniem, nawet wiele miesięcy czy lat. Bóle te są zależne głównie od przewlekłych schorzeń narządów jamy brzusznej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 05.12.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Bóle podbrzusza – przyczyny bólu w dole brzucha

Bóle brzucha są jednym z najczęstszych objawów w medycynie. W celu ustalenia przyczyny bólu w ...

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Ból jelit, zwykle nazywany po prostu bólem brzucha, jest bardzo częstą dolegliwością, która dotyczy wielu ...

Ból podbrzusza – jakie są najczęstsze przyczyny w dole brzucha?

Ból podbrzusza może wywoływać wiele czynników. Bardzo często związany jest on z menstruacją lub problemami ...

Które choroby jelit mogą być przyczyną bólu brzucha i podbrzusza?

Częstą przyczyną bólu brzucha i bólu w podbrzuszu są choroby jelit. Ból brzucha często pojawia ...

Ból miednicy u kobiet – jakie są przyczyny bólu w miednicy?

Ból miednicy u kobiet może pojawiać się przed miesiączką lub w trakcie jej trwania. Ból ...

Ból brzucha promieniujący do pleców – co to znaczy?

Ból brzucha pacjenci opisują na różne sposoby – jako silny, skurczowy, kłujący, pulsujący, częsty, przewlekły, ...

Ból z prawej strony brzucha

Bóle brzucha z prawej strony najczęściej kojarzone są z chorobami wątroby lub pęcherzyka żółciowego. Wówczas ...

Ostry ból brzucha

Ostry ból brzucha najczęściej wymaga bardzo szybkiej diagnostyki, a jego przyczyną są choroby o gwałtownym ...

Silny ból brzucha – jakie mogą być przyczyny?

Silny ból brzucha to objaw wielu jednostek chorobowych. W ustaleniu przyczyny ostrego bólu brzucha pomocna ...

Ból brzucha po prawej stronie

Bóle zlokalizowane po prawej stronie jamy brzusznej mogą mieć wiele różnych przyczyn. Ból brzucha z ...

Ból w dole brzucha – co oznacza ból w dolnej części brzucha?

Ból w dole brzucha to objaw pojawiający się w wielu stanach chorobowych. Ból podbrzusza może ...

Ostry brzuch

Częste wśród lekarzy, zwłaszcza chirurgów określenie ostry brzuch odnosi się w głównej mierze do ostrych ...

Komentarze (0)