Dieta przy refluksie – co jeść w refluksie żołądka, a czego unikać?

Szacuje się, iż objawy choroby refluksowej przełyku dotykają 5–10 proc. populacji. Choroba spowodowana cofaniem się treści pokarmowej do przełyku powoduje ból za mostkiem, nudności, uczucie pieczenia i palenia w przełyku. Podstawa leczenia refluksu żołądka pozostają leki. Leczeniem uzupełniającym choroby refluksowej powinna być dieta bogata w lekkostrawne produkty, gotowane i zobojętniające kwaśną treść.

Czym jest choroba refluksowa i jakie daje objawy?

Refluksem żołądkowo-przełykowym nazywamy patologiczne zarzucanie treści żołądkowej do przełyku. Kiedy powoduje ono określone dolegliwości lub powikłania mówimy wówczas o chorobie refluksowej żołądkowo-przełykowej (GERD).

Cofanie się treści pokarmowej z żołądka w kierunku przełyku w fachowej terminologii określane jest jako regurgitacja. Enzymy obecne w żołądku, w tym kwas solny, działają silnie drażniąco na śluzówkę przełyku. To jest też główną przyczyną przykrych dolegliwości, z których najczęstszą jest uczucie silnego pieczenia w przełyku.

Do najważniejszych przyczyn choroby refluksowej (przez pacjentów często określanej jako refluks żołądka) przełyku zaliczyć możemy zaburzenia czynności dolnego zwieracza przełyku, zaburzenia opróżniania żołądka i otyłość. W rzadkich przypadkach rozwinięciu refluksu żołądkowo-przełykowego sprzyjają choroby takie jak cukrzyca, twardzina układowa czy polineuropatie, a także niektóre leki: b2-mimetyki, teofilina (stosowane w astmie i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc) oraz stosowane w chorobie wieńcowej azotany

Główne objawy refluksu żołądka to:

  • uczucie pieczenia w nadbrzuszu, czyli zgaga,
  • puste odbijanie
  • nudności
  • uczucie cofania się treści żołądkowej do przełyku i palenie w przełyku;
  • chrypka i suchy przewlekły kaszel (kwas solny podrażnia okolice gardła)
  • ból za mostkiem, który bywa tak silny, że wymaga różnicowania z bólami występującymi w chorobie niedokrwiennej serca.

Długo trwająca nieleczona choroba refluksowa przełyku może prowadzić do rozwinięcia poważnych następstw takich jak przełyk Barretta (będący stanem przedrakowym), zwężenie przełyku, czy rak gruczołowy przełyku. Istotne jest zatem, aby w przypadku pojawienia się objawów alarmowych takich jak trudności w przełykaniu, bolesne przełykanie czy niewyjaśniona postępująca utrata masy ciała wdrożyć szybką diagnostykę endoksopową (gastroskopia).

Jaka jest rola diety w leczeniu refluksu żołądka?

Podstawę leczenia farmakologicznego choroby refluksowej przełyku stanowią leki hamujące wydzielanie kwasu solnego w żołądku – w szczególności inhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol). Powinny być przyjmowane codziennie na czczo. W łagodnych postaciach choroby refluksowej skuteczne w zwalczaniu objawów są także leki zobojętniające kwas solny i ochraniające śluzówkę żołądka zawierające związki glinu i magnezu. Nie można jednak zapominać o postępowaniu niefarmakologicznym, czyli diecie na refluks żołądka, która jest nieodłącznym elementem leczenia w chorobie refluksowej.

Dieta ograniczająca podaż składników mogących dodatkowo podrażniać objętą procesem chorobowym śluzówkę przewodu pokarmowego ułatwia leczenie refluksu i zmniejsza jego objawy. Pewne produkty wykazują działanie zobojętniające kwaśną treść pokarmową, która cofa się z żołądka.

Duże znaczenie ma redukcja masy ciała. Nadwaga i otyłość sprzyja powstaniu choroby refluksowej. U części osób może być więc konieczne zastosowanie diety niskokalorycznej i jednocześnie działającej leczniczo w reflukscie żołądkowo-przełykowym. Bezwzględnie konieczne jest rzucenie palenia.

Dieta w chorobie refluksowej – czego unikać?

W postępowaniu dietetycznym przy refluksie żołądka należy przestrzegać kilku prostych zasad. Przede wszystkim posiłki powinny być przyjmowane regularnie w niewielkich porcjach, należy unikać objadania się, a ostatni posiłek w ciągu dnia przyjąć ok 2–3 godziny przed snem. Każdy pacjent na określone posiłki reaguje indywidualnie, stąd warto pamiętać, aby obserwować swój organizm po spożyciu określonego produktu, bowiem niektóre z nich mogą wyraźnie zaostrzać objawy choroby refluksowej. Należą tu przede wszystkim:

  • mocna kawa i herbata, a także napoje wysokosłodzone i alkohol –ich spożycie związane jest ze zwiększonym wydzielaniem kwasu solnego z komórek śluzówki żołądka;
  • tłuste mięsa, wędliny, produkty smażone i wędzone;
  • dania fast-food oraz instant (zupki w proszku, dania gotowe);
  • potrawy ostre oraz ostre przyprawy;
  • owoce cytrusowe;
  • niektóre warzywa: cebula, czosnek, por, papryka;

Pacjenci borykający się z chorobą refluksową nie muszą całkowicie rezygnować z w/w produktów, jednak ograniczając ich przyjmowanie często udaje się zredukować nasilenie dolegliwości (szczególnie zgagi i bólu nadbrzusza). Należy odżywiać się w sposób zbilansowany, w swojej diecie uwzględniając przede wszystkim świeże warzywa, chude mięso i nabiał, a także ryby, a napoje wysokosłodzone zastąpić wodą mineralną.

Co jeść i jak jeść przy refluksie przełykowo-żołądkowym?

Dieta pacjenta z chorobą refluksową powinna być lekkostrawna. Powinny w niej dominować produkty białkowe (produkty mleczne, jogurty, kefiry), chude mięsa (cielęcina i drób), warzywa (marchew, ziemniaki, kalafior). Część z nich działa zobojętniająco na kwaśną treść żołądkową.

Sól i pikantne przyprawy należy zastępować ziołami, takimi jak bazylia, koper, rozmaryn, a wysokosłodzone napoje wodą niegazowaną i herbatami ziołowymi. Należy spożywać posiłki w regularnych odstępach, w niewielkich porcjach, bez pośpiechu oraz pamiętać o przyjęciu ostatniego posiłku około 2 godziny przed snem, a także unikać układania się w pozycji leżącej bezpośrednio po jedzeniu (sprzyja to bowiem cofaniu się treści żołądkowej powtórnie do przełyku).

Posiłki należy przyjmować w spokoju i unikać połykaniu powietrza. Pacjentom zaleca się odpowiednie ułożenie w czasie snu – uniesienie wezgłowia łóżka lub układanie się na lewym boku i nieprzyjmowanie pozycji leżącej bezpośrednio po jedzeniu – sprzyja to zarzucaniu treści żołądkowej z powrotem do przełyku.

Przykładowy jadłospis w chorobie refluksowej

Poniżej przedstawiono przykładowy jadłospis dla pacjentów z chorobą refluksową przełyku.

Śniadanie – pieczywo pełnoziarniste z wędliną drobiową, jajko na miękko, ogórek zielony, słaba herbata.

II śniadanie – jogurt naturalny, banan.

Obiad – zupa kalafiorowa, pierś z kurczaka w ziołach przygotowana na parze, ziemniaki z wody, tarta marchewka

Podwieczorek – pierogi z białym serem, herbata owocowa.

Kolacja – sałatka z blanszowanego brokuła, sałaty lodowej, ogórka i prażonego słonecznika, kromka chleba żytniego z serkiem kanapkowym.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.08.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Refluks żołądka – leczenie domowymi sposobami, dieta i leki

Refluks żołądkowy to choroba przewodu pokarmowego polegająca na biernym cofaniu się treści pokarmowej z żołądka ...

Zaburzenia trawienia

Zaburzenia trawienia są jedną z najbardziej dokuczliwych, a zarazem najczęstszych dolegliwości występujących w podobnym stopniu ...

Gastroskopia (panendoskopia)

Panendoskopia jest prawidłową nazwą dla badania endoskopowego obejmującego cały górny odcinek przewodu pokarmowego, czyli przełyk, ...

Dieta na nadkwasotę – co jeść, a czego unikać?

Dieta na nadkwasotę kierowana jest do pacjentów cierpiących na choroby układu pokarmowego takie jak wrzody ...

Ulewanie u niemowlaka

Bierne zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku u niemowląt spowodowane jest niedojrzałością przewodu pokarmowego. ...

Choroba refluksowa przełyku

Choroba refluksowa przełyku to uciążliwe schorzenie, która dotyczy nawet do 20% populacji. Refluks prowadzi do ...

Pieczenie języka i szczypanie języka – jakie są przyczyny?

Uczucie pieczenia języka to objaw nieswoisty, który może towarzyszyć wielu różnym jednostkom chorobowym. Przyczynami pieczenia ...

Pieczenie w gardle – przyczyny i sposoby na piekące gardło

Pieczenie w gardle to bardzo nieprzyjemny objaw mogący się pojawiać w wielu stanach chorobowych. Najczęściej ...

Wideo – Refluks żołądkowo-przełykowy

Refluks żołądkowo-przełykowy jest to silne, czasami bardzo silne i uporczywe cofanie się treści kwaśnej z ...

Refluks żołądkowo-przełykowy – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Podstawowym objawem refluksu jest nieprzyjemne pieczenie w przełyku (czyli zgaga) pojawiające się po jedzeniu, najczęściej ...

Jak leczyć refluks żołądkowy?

Refluks żołądka w terminologii medycznej określa się jako refluks żołądkowo-przełykowy. Daje uczucie pieczenia za mostkiem ...

Nadżerka przełyku – przyczyny, objawy i leczenie

Nadżerka to ubytek błony śluzowej, który może powstać m.in. w obrębie przewodu pokarmowego. Najczęstszą przyczyną ...

Komentarze (0)