Nadżerka to ubytek błony śluzowej, który może powstać m.in. w obrębie przewodu pokarmowego. Najczęstszą przyczyną nadżerek przełyku są schorzenia, takie jak: refluks żołądkowo-przełykowy, choroba Leśniowskiego-Crohna czy ahalazja. Wśród objawów dolegliwości wymienia się: pieczenie, ból przełyku lub żołądka, zgagę, puste odbijanie. W leczeniu nadżerek w przełyku wykrytych podczas gastroskopii stosuje się inhibitory pompy protonowej.
Nadżerka przełyku – przyczyny, objawy i leczenie
Nadżerka przełyku – jakie są przyczyny?
Nadżerka to niewielki ubytek błony śluzowej (większy nazywany jest owrzodzeniem). Mogą one występować m.in. w obrębie przewodu pokarmowego. Najczęstszą przyczyną nadżerek w przełyku jest refluks żołądkowo-przełykowy, czyli cofanie się do niego (tzw. zarzucanie) treści żołądkowej.
pH żołądka (treści żołądkowej) jest niskie, a w związku z tym działa drażniąco na błony śluzowe przełyku. To sprawia, że długotrwały refluks prowadzi do powstawania zapalenia przełyku i powikłań (np. tworzenia się nadżerek) oraz nieprzyjemnych objawów. Jeżeli do nich dochodzi, mówimy o chorobie refluksowej przełyku (GERD).
Ponadto nadżerki mogą powstać w przypadku: oparzeń przełyku, podrażnień różnego rodzaju (np. przez chemiczne substancje żrące lub czynniki mechaniczne), zapalenia wywołanego lekami czy też w przebiegu chorób przewodu pokarmowego, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna lub achalazja przełyku itd. Przyczyną powstawania nadżerek może być również nadużywanie alkoholu.
Pieczenie i ból przełyku – objawy nadżerki
Wśród objawów nadżerek przełyku należy wymienić m.in. uczucie palenia i pieczenia w przełyku. Ponadto występują objawy refluksu żołądka, takie jak: puste odbijanie (powietrzem), zgaga (pyrosis), nieprzyjemny zapach z ust (nieświeży oddech). Może pojawiać się ból przy przełykaniu (odynofagia).
Pacjenci zgłaszają także dolegliwości bólowe. Najczęściej opisują je jako ból przełyku lub ból żołądka (w dołku). Zdarza się, że objaw ten bywa mylony z tym występującym podczas zawału mięśnia sercowego.
W przypadku nadżerki przewodu pokarmowego dolegliwości nasilają się po obfitych posiłkach, błędach dietetycznych (spożycie tłustych, ciężkostrawnych pokarmów) czy po położeniu się bezpośrednio po posiłku.
Gastroskopia – badanie na nadżerkę w przełyku
Kiedy boli i piecze w przełyku, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu. Po zebraniu wywiadu (badanie podmiotowe) i zbadaniu pacjenta (badanie przedmiotowe) zadecyduje on o ewentualnej potrzebie wysłania chorego na konsultację specjalistyczną do gastroenterologa i poszerzeniu diagnostyki (badania dodatkowe).
Metodą diagnostyczną służącą rozpoznaniu nadżerki przełyku jest gastroskopia (panendoskopia). Jest to badanie endoskopowe – polega na wprowadzeniu endoskopu z kamerą przez usta do przełyku i żołądka chorego. W trakcie badania lekarz ogląda światło i śluzówki przewodu pokarmowego, może też pobrać wycinki do badania histopatologicznego. Nadżerki na przełyku nie powinny być bagatelizowane – wymagają różnicowania ze zmianami nowotworowymi. Nieleczone zaś mogą prowadzić do przemiany nowotworowej.
Leczenie nadżerek na przełyku
Stwierdzenie nadżerki przełyku wymaga rozpoznania choroby podstawowej i wdrożenia (w miarę możliwości) leczenia przyczynowego. Pilnej i szybkiej interwencji wymagają oparzenia oraz podrażnienia przełyku substancjami żrącymi. Zaleca się wówczas podawanie zobojętniających płynów, takich jak np. mleko.
Aby zahamować rozwój i pogłębianie się nadżerki w przebiegu refluksu, konieczne jest stosowanie leków zmniejszających pH treści żołądkowej cofającej się do przełyku.
Najbardziej popularną grupą leków stosowaną w przypadku tej choroby przełyku są tzw. inhibitory pompy protonowej (mają one nazwy kończące się na -prazol), alternatywą dla tej grupy środków są H2-blokery. Stosowane bywają także leki zobojętniające (np. sole glinu i magnezu) oraz leki prokinetyczne.
Nadżerka przełyku i refluks – dieta
W leczeniu nadżerki i objawów, jak: ból, pieczenie czy kłucie w przełyku, oraz refluksu żołądkowego, bardzo istotne znaczenie ma też dieta. Posiłki powinny być spożywane regularnie – najlepiej 5 razy dziennie (co 3–4 godziny). Przyjmowane porcje nie powinny być obfite. Z diety należy wykluczyć: kawę, pikantne przyprawy, potrawy ciężkostrawne, tłuste, smażone.
Zaleca się także unikanie spożywania alkoholu i palenia papierosów. Wśród domowych metod na nadżerki i refluks żołądkowo-przełykowy wymienić należy wypijanie naparów czy herbat ziołowych, np. z rumianku czy z melisy.
Ważne jest także, aby zjadać ostatni posiłek nie później niż 2–3 godziny przed położeniem się spać. Ulgę może przynieść spanie w pozycji półleżącej. Osobom z nadwagą i otyłością zaleca się redukcję wagi ciała.
Bibliografia
W Wylecz.to opieramy się na EBM (Evidence Based Medicine) – medycynie opartej na faktach i wiarygodnych źródłach. Dowiedz się więcej o tym, jak dbamy o jakość naszych treści.
- „Anatomia i fizjologia człowieka” Michajlik Aleksander, Ramotowski Witold, wyd. 2013 r.
- „Fizjologia człowieka, tom 5. Układ trawienny i wydzielanie wewnętrzne” Stanisław Konturek, wyd. 2016 r.
![Agnieszka Zaremba-Wilk](/media/filer_public_thumbnails/filer_public/80/a8/80a8d0c7-5de5-4635-8a7b-d6ffc7a11464/lek_agnieszka_zaremba.jpg__300x225_q85_crop_subsampling-2.jpg)
Agnieszka Zaremba-Wilk
Lekarz
Absolwentka I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. W trakcie studiów aktywnie działała w Studenckich Kołach Naukowych: pediatrycznych oraz chirurgicznych. Aktualnie w trakcie specjalizacji z pediatrii. Poza chorobami dzieci interesuje się chirurgią, chirurgią dziecięcą, chorobami wewnętrznymi.
Komentarze i opinie (4)
opublikowany 10.04.2019
opublikowany 28.05.2019
opublikowany 28.05.2019
opublikowany 11.06.2020