Dieta wątrobowa – zasady, zalecenia, jadłospis, produkty zakazane

Dieta wątrobowa to dieta lekkostrawna, główną zasadą jest ograniczenie tłuszczu w jadłospisie. Stosowana jest między innymi u pacjentów z chorobami wątroby i pęcherzyka żółciowego, jednak wspiera także regenerację narządu u osób zdrowych. Przepisy diety na wątrobę dostarczaja wszystkich niezbędnych składników odżywczych oraz energii przy jednoczesnym ograniczeniu aktywności wydzielniczej wątroby i pęcherzyka żółciowego.

Dieta wątrobowa – dieta przy problemach z wątrobą

Dieta wątrobowa, czyli dietę lekkostrawną z ograniczeniem ilości spożywanego tłuszczu, stosuje się u pacjentów cierpiących na następujące schorzenia:

  • choroby miąższu wątroby, takie jak np.: stłuszczenie wątroby, marskość wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby;
  • w okresie zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego;
  • w kamicy pęcherzyka żółciowego oraz przewlekłym zapaleniu pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych;
  • w przewlekłym zapaleniu trzustki;
  • u wszystkich cierpiących z powodu nasilonych objawów niestrawności.

Dobra dieta na wątrobę – co jeść przy chorej wątrobie?

Dieta wątrobowa to dieta lekkostrawna. Od diety, w której nie występują ograniczenia różni się tym, że posiłki przygotowuje się z wybranych produktów spożywczych przy zastosowaniu odpowiednich technik kulinarnych.

Celem dobrej diety na wątrobę jest pokrycie zapotrzebowania na energię i wszystkie składniki odżywcze przy jednoczesnym zastosowaniu produktów łatwostrawnych i technik kulinarnych czyniących posiłki łatwiej przyswajalnymi. W praktyce oznacza to rezygnację z potraw długo zalegających w żołądku, smażonych, tradycyjnie pieczonych, ostro przyprawionych czy wzdymających.

Jadłospis diety na wątrobę wymaga również ograniczenia ilości spożywanego włókna pokarmowego, czyli błonnika. Efekt ten osiąga się poprzez spożywanie produktów zbożowych z oczyszczonego ziarna oraz soków i przecierów, ograniczenie surowych warzyw i owoców, podawanie ich w formie gotowanej, przetartej lub zmiksowanej, wybieranie dojrzałych owoców, a także delikatnych warzyw.

Fundament diety przy chorej wątrobie stanowi pięć małych posiłków o umiarkowanej temperaturze, rozłożonych regularnie w ciągu doby oraz ograniczenie spożywanego tłuszczu.

Dieta wątrobowa – czego unikać w jadłospisie?

W przepisach diety na wątrobę należy ograniczać źródła tłuszczu oraz cholesterolu. Całkowita dobowa ilość tłuszczu w diecie powinna mieścić się w przedziale 30–50 g. Ograniczyć należy tłuszcze dodawane bezpośrednio do potraw i służące do ich przygotowania: smalec, masło, śmietanę, olej. Z diety trzeba eliminować także produkty z dużą zawartością „ukrytego” tłuszczu (np. niektóre rodzaje mięs, wędliny, produkty garmażeryjne). Z jadłospisu zaleca się usunąć: wieprzowinę, baraninę, dziczyznę i podroby, mięso gęsi oraz kaczki. Co jeszcze szkodzi wątrobie?

  • Wybierając produkty mleczne bogate w białko, należy zrezygnować z tych z dużą zawartością tłuszczu: tłustych jogurtów, serów, mleka powyżej 2 proc..
  • Należy także zrezygnować z tłustych ryb takich jak: śledzie, węgorz czy łosoś.
  • Tłuszcze widoczne, czyli inaczej mówiąc produkty tłuszczowe, takie jak: oleje, margaryny dobrej jakości czy też – w ograniczonej ilości – masło nie powinny przekraczać ilości 20–30 gram na dobę.
  • Z diety wątrobowej należy wykluczyć smalec, słoninę i boczek oraz tłuste przekąski: chipsy, frytki, orzeszki i inne.
  • Przy problemach z wątrobą przeciwwskazane są desery, które zawierają bardzo dużo tłuszczu: tłuste ciasta, torty, chałwa, lody, batoniki, czekolada, desery zawierające orzechy.
  • Nie należy spożywać pokarmów ostro przyprawionych, konserwowych, wzdymających (np. nasion roślin strączkowych i warzyw kapustnych), wędzonych oraz produktów pełnoziarnistych. Bezwzględnie należy zrezygnować z takich przypraw jak: papryka ostra, papryczka jalapeno, ocet, chilli, ostra musztarda.
  • Wybierając pieczywo, warto zrezygnować z pieczywa typu graham, orkiszowego, żytniego, z ziarnami i otrębami (błonnik jest przeciwwskazany w diecie lekkostrawnej), pieczywa cukierniczego z dodatkiem tłuszczu (np. ciasta drożdżowego).
  • Wśród owoców i warzyw przy chorej wątrobie przeciwwskazane są: czereśnie, gruszki, owoce marynowane, warzywa kapustne, cebula, czosnek, pory, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzodkiewka, rzepa, kalarepa, fasolka szparagowa, groszek.
  • Na diecie wątrobowej konieczna jest rezygnacja z używek: alkoholu, mocnej kawy, herbaty, kakao, napojów słodzonych i energetycznych.

Dieta wątrobowa – co jeść?

  • W jadłospisie nie ograniczamy ilości białka. Ważne jednak, by produkty dostarczające tego składnika nie zawierały jednocześnie dużej ilości tłuszczu.
  • Wartość energetyczna diety na wątrobę powinna być ustalana indywidualnie w zależności od zapotrzebowania pacjenta. Jeśli pacjent jest niedożywiony, należy zwiększyć kaloryczność posiłków. Jeśli masa ciała jest prawidłowa, ilość dostarczanej energii powinna pozwolić utrzymywać ją na właściwym poziomie.
  • Tłuszcz nie powinien dostarczać więcej niż 20% dziennej porcji energii. W związku z jego ograniczeniem szczególną uwagę należy zwrócić na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach – ich podaż powinna ulec ograniczeniu.
  • Jadłospis powinien obfitować w warzywa i owoce bogate w beta karoten (marchew, brzoskwinie, morele, dynie czy koperek), które charakteryzują się żółtą, pomarańczową i zieloną barwą. Ważna jest również odpowiednia ilość witaminy C znajdującej się w natce pietruszki, papryce, pomidorach, ziemniakach, owocach jagodowych, truskawkach. Jest ona, podobnie jak prowitamina A, silnym antyoksydantem pomagającym walczyć ze stanami zapalnymi.
  • Należy wybierać chude gatunki mięs, takie jak: drób, chuda wołowina, chuda cielęcina, dobrej jakości wędliny bez widocznego tłuszczu, np.: wędlinę drobiową, chudą szynkę wieprzową, szynkę wołową.
  • Dietę dobrze uzupełnić o przeciery warzywne, zupy na wywarach jarskich zaciągane mlekiem i mąką. Nie zaszkodzą gotowane ziemniaki i purée z odtłuszczonym mlekiem.
  • Dietę wątrobową można urozmaicić budyniami, galaretkami, przecierami owocowymi, kiślami.
  • Do przyprawiania potraw można wykorzystać: zieloną pietruszkę, cynamon, wanilię, miód, kwasek cytrynowy, koperek, majeranek.

Jak przygotowywać posiłki?

Przygotowując posiłki zgodnie z założeniami diety wątrobowej, można wykorzystywać następujące techniki kulinarne:

  • gotowanie,
  • gotowanie na parze,
  • duszenie bez obsmażania,
  • pieczenie bez udziału tłuszczu.

Absolutnie wyklucza się smażenie, tradycyjne pieczenie, duszenie z obsmażaniem. Jeśli istnieje potrzeba zastosowania modyfikacji w postaci wykluczenia żółtka jaja, do potraw dodaje się białka. Przykładem takich potraw jest jajecznica przygotowywana na parze z białek czy też dodawanie do innych potraw ubitej z nich piany.

Zupy przygotowuje się na wywarach warzywnych. Zabiela się je mlekiem, jogurtem naturalnym lub zawiesiną z mleka i mąki. Warzywa oraz owoce spożywa się w formie gotowanej, przecieranej lub w formie soków. Przeciwwskazane są tłuste, zawiesiste zupy na wywarach mięsnych bądź kościach. Ciężkostrawnym wywarem jest zupa grzybowa – z niej także należy zrezygnować. Nie są wskazane zarówno sosy jak i zupy zabielane śmietaną, zagęszczane zasmażką, przygotowane na bazie warzyw wzdymających i ciężkostrawnych.Produkty tłuszczowe dodaje się do gotowych potraw w formie surowej.

Właściwa dieta w chorobach wątroby

W związku z tym, że dieta wątrobowa przeznaczona jest dla pacjentów z różnymi jednostkami chorobowymi, w zależności od rodzaju zdiagnozowanej choroby, należy zastosować również odpowiednie modyfikacje jadłospisu. W przypadku chorób wątroby, w których zachowana jest jej funkcja, białko podaje się we wspomnianej normie fizjologicznej, tj. około 0,8–1 g na kg masy ciała na dobę. U pacjentów po wirusowym zapaleniu wątroby lub przy stłuszczeniu wątroby należy rozważyć zwiększenie ilości białka w diecie.

Od wydolności narządu zależy również stopień ograniczenia spożycia tłuszczu. Składnik ten może podlegać jeszcze bardziej restrykcyjnym normom, jeśli doszło do poważnego uszkodzenia wątroby. W przypadku chorób pęcherzyka żółciowego, dieta wyklucza produkty będące źródłem cholesterolu, w tym żółtka jaj. Ograniczeniom podlegają również produkty będące źródłem szczawianów, tj. szpinak, szczaw, rabarbar czy herbata. W przewlekłym zapaleniu trzustki, które przebiega z biegunką, nie podaje się tłuszczu jako dodatku do potraw i pieczywa. Jeśli u pacjenta występuje nietolerancja laktozy, należy wykluczyć lub znacznie ograniczyć mleko. Można je zastąpić jogurtami, kefirami czy serem twarogowym.

Jadłospis diety wątrobowej

Poniżej zaprezentowany został przykładowy jadłospis w diecie wątrobowej:

  • I śniadanie: pieczywo pszenne z szynką drobiową, pomidor bez skórki, kawa zbożowa z odtłuszczonym mlekiem,
  • II śniadanie: jogurt odtłuszczony z płatkami kukurydzianymi, dojrzały banan,
  • obiad: rosół na wywarze jarskim z makaronem, filet z indyka gotowany na parze, ziemniaki gotowane, marchew duszona oprószona mąką,
  • podwieczorek: pieczone jabłko,
  • kolacja: ryż biały z duszonymi warzywami i białkiem jaja, rumianek.
Opublikowano: ; aktualizacja: 06.10.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Nadciśnienie wrotne – co to jest, jakie są objawy, powikłania i jak leczyć?

Jedną z najczęstszych przewlekłych chorób wątroby jest marskość wątroby, która w przeważającej większości przypadków wywoływana ...

Dieta na choroby wątroby

Dieta wątrobowa powinna być dostosowana do występujących zaburzeń metabolicznych, jakie towarzyszą danej jednostce chorobowej. W ...

Stłuszczenie wątroby – co jeść, a czego unikać? Jaką dietę stosować?

Stłuszczenie wątroby to jedna z najczęściej występujących chorób przewlekłych dotyczących tego narządu. Nieleczone stłuszczenie wątroby ...

Zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda-Chiariego) – przyczyny, objawy, leczenie

Do zakrzepicy żył wątrobowych dochodzi wskutek wzrostu krzepliwości krwi w wyniku nowotworów, ciąży czy nadpłytkowości. ...

Dieta oczyszczająca wątrobę

Nieprawidłowa dieta, zwłaszcza tłusta i ciężkostrawna, częste spożywanie alkoholu, stosowanie leków, które głównie metabolizują się ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Dieta na wątrobę

Zdrowa dieta ma ogromny wpływ na funkcjonowanie poszczególnych narządów organizmu, w tym na wątrobę. Dieta ...

Czy nadwaga może być przyczyną chorób wątroby?

Problemy z wątrobą kojarzone są najczęściej z nadużywaniem alkoholu. Jednak główną przyczynę chorób wątroby stanowi ...

Encefalopatia wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenie neurologiczne, które powstaje na skutek chorób wątroby. Przyczyną jest najczęściej niewydolność ...

Wątroba a leki – jakie leki są groźne dla wątroby i mogą ją uszkodzić?

Część leków, zwłaszcza tych przyjmowanych przewlekle bądź jednorazowo, ale w dawce przewyższającej terapeutyczną, może prowadzić ...

Dieta w chorobach wątroby – co wolno jeść, a czego unikać w diecie wątrobowej?

Ważnym elementem leczenia chorób wątroby jest dieta. To istotna część terapii, która przyspiesza regenerację wątroby ...

Dieta przy chorej wątrobie

Wątroba to jeden z najważniejszych narządów, pełniących wiele istotnych funkcji w organizmie człowieka. Wszelkiego rodzaju ...

Komentarze i opinie (4)


Trzeba ograniczyć TŁUSZCZ!

#zdrovvie wielki błąd ograniczać tłuszcz dlatego że tłuszcz jest lekkostrawny a połączenie węglowodanów z białkiem to kiepskii pomysł to dopiero połączenie radze zainteresować się dietą rozłączną pozdrawiam

Dzień dobry Proszę o pomoc....chodzi o osobę przed 80 ,która stosuje dietę wątrobową, z powodu bólu kolan zwyrodnienie, wycieranie się chrząstki powinna stosować dietę na stawy i kości lecz te diety się wykluczają....co pomaga bolącym kolanom, np.warzywa... nie jest wskazane przy chorej wątrobie....Jak pomóc?

#bocha Polecam skontaktować się z lekarzem i dietetyki osobiście
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon