Dieta na wątrobę – co jeść przy chorej wątrobie?

Dieta wątrobowa to zespół zaleceń dla wszystkich, którzy mają problemy z wątrobą. Dietę na wątrobę należy stosować przy takich schorzeniach tego narządu, jak stłuszczenie wątroby, zapalenie, w przypadku marskości i uszkodzenia wątroby w chorobie alkoholowej. Dieta przy chorej wątrobie zakłada eliminację tłuszczów, ale nie jest to dieta odchudzająca. Zaleca się przyjmowanie dużej ilości białka, potraw gotowanych, a także unikanie alkoholu.

Dieta na wątrobę – dieta przy chorobach wątroby

Wątroba jest bardzo istotnym narządem, który ma wpływ na wiele procesów fizjologicznych zachodzących w organizmie. Wątroba, poprzez krążenie wrotne, ma kontakt z większością substancji, które dostają się do naszego ustroju z pokarmem.

Wątroba zbudowana jest z płatów i posiada podwójne unaczynienie – odżywcze z tętnic wątrobowych oraz czynnościowe z żyły wrotnej. Przez ten organ przepływa większość krwi z narządów jamy brzusznej – jest to pierwsza „stacja”, przez którą przechodzą wszystkie składniki dostarczane do organizmu z pokarmem. W wątrobie następuje ich przemiana i metabolizm.

Funkcje wątroby to przede wszystkim: metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów, magazynowanie, detoksykacja, wytwarzanie żółci, udział w reakcjach immunologicznych oraz termoregulacja. Taka mnogość funkcji powoduje, że każde uszkodzenie wątroby odbija się wyraźnie na jej czynności.

Istnieje wiele czynników uszkadzających wątrobę, ale do najczęstszych należy nadużywanie alkoholu, niektórych leków oraz przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby. Istotne znaczenie mają także niektóre składniki diety, które mogą działać niszcząco na komórki wątrobowe.

Dieta wątrobowa ma szczególne znaczenie w przypadkach przewlekłych chorób wątroby, kiedy narząd ten nie funkcjonuje prawidłowo. Istnieją pewne wskazówki dietetyczne mówiące o mniej lub bardziej wskazanych produktach, które mogą szkodzić wątrobie lub też przyczyniać się do regeneracji jej komórek. Zespół tych zaleceń określany jest potocznie jako dieta wątrobowa.

Co to jest dieta wątrobowa i kiedy się ją stosuje?

Dieta wątrobowa to zestaw wskazówek dietetycznych, które mają zastosowanie w ostrych i przewlekłych schorzeniach wątroby przebiegających z uszkodzeniem komórek wątrobowych i upośledzeniem funkcji wątroby. Dieta ta ma na celu przede wszystkim ograniczenie dostarczania do wątroby substancji, które mogą ją dodatkowo uszkadzać, a także ograniczenie aktywności wydzielniczej w zakresie żółci.

Dieta wątrobowa znajduje zastosowanie w następujących schorzeniach:

  • przewlekłe zapalenie wątroby – wywołane na przykład przetrwałym zakażeniem wirusami hepatotropowymi;
  • marskość wątroby – zwykle wywołana nadużywaniem alkoholu;
  • alkoholowa choroba wątroby;
  • stłuszczenie wątroby.

Poza schorzeniami samego miąższu wątroby, dieta wątrobowa wskazana jest u pacjentów z przewlekłymi schorzeniami pęcherzyka i dróg żółciowych (kamica pęcherzyka żółciowego, przewlekłe zapalenie dróg żółciowych) oraz w chorobach trzustki (głównie przewlekłe zapalenie trzustki). Dieta ta nie obciąża tych narządów, a więc ułatwia ich leczenie.

Co szkodzi wątrobie? Czego unikać w chorobach wątroby?

Drogą krwi wrotnej do wątroby docierają wszelkie substancje wchłaniane w przewodzie pokarmowym. Z tego powodu komórki wątroby (zwane hepatocytami) są stale narażone na uszkodzenia.

Istotnym czynnikiem niszczącym wątrobę jest alkohol. Za szkodliwy wpływ alkoholu odpowiadają głównie jego metabolity, które uszkadzają komórki wątrobowe. Alkoholowe choroby wątroby to przede wszystkim alkoholowe stłuszczenie wątroby i jej marskość.

Podobne negatywne działanie na wątrobę wywierają leki – są to w przeważającej większości substancje sztuczne, one same oraz produkty ich wątrobowego metabolizmu mogą niszczyć hepatocyty. Ocenia się, że około tysiąca leków może mieć szkodliwy wpływ na wątrobę i potencjalnie wywołuje polekowe uszkodzenie wątroby.

Typowym przykładem leku, który jest bardzo często stosowany i może uszkadzać wątrobę jest paracetamol. Ponadto mogą to być inne preparaty: doustne środki antykoncepcyjne, izoniazyd stosowany w leczeniu gruźlicy, a także niektóre antybiotyki.

Bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania wątroby ma właściwie dobrana dieta. Ma tutaj znaczenie zarówno rodzaj spożywanych potraw, jak i sposób ich przygotowania.

Szkodliwe dla wątroby są przede wszystkim:

  • pokarmy tłuste,
  • tłuste mięsa,
  • sery żółte,
  • smalec i tłuste wędliny,
  • mocna kawa i herbata,
  • nadmierna ilość twardych margaryn i masła,
  • ciasta i torty,
  • tłuste ryby (takie jak węgorz, halibut).

Uszkodzenie wątroby może być także wynikiem nadmiernego spożywania ostrych przypraw. Jeśli chodzi o formę przygotowywania posiłków, najbardziej obciążające wątrobę są pokarmy smażone na oleju lub w głębokim tłuszczu oraz żywność wysoce przetworzona, a także żywność typu fast food.

Jak wygląda dieta wątrobowa? Co jeść przy chorej wątrobie?

Dieta wątrobowa to nic innego jak dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczów. Należy zaznaczyć, że nie jest to dieta odchudzająca – dostarczanie kalorii powinno być normalne, jednak charakter i sposób przygotowania pokarmów powinien być lekki, nieobciążający wątroby. Ograniczenie tłuszczów w diecie ma na celu przede wszystkim zmniejszenie wydzielania żółci oraz enzymów trzustkowych, które mają znaczenie w trawieniu tłuszczów.

Podstawowe założenia dobrej diety, która pozwala na regenerację wątroby, opisano poniżej.

  • Należy zjadać 5–6 niewielkich posiłków dziennie.
  • Potrawy nie powinny być smażone.
  • Można je przygotować poprzez gotowanie na parze, duszenie, pieczenie w folii bez tłuszczu.
  • W diecie wątrobowej należy ograniczyć spożycie tłuszczów, a więc zrezygnować z masła, olejów, a także z tłustych mięs – wybierać raczej drób, chudą cielęcinę.
  • Wskazane jest spożywanie ryb, ale tych nietłustych – dorsz i pstrąg są bardziej wskazane niż halibut czy łosoś.
  • Dobre na wątrobę jest białko, należy uwzględnić jego podaż w codziennej diecie.
  • Zaleca się, by stosować zioła na wątrobę.
  • Wskazane jest unikanie potraw ostro przyprawionych, wzdymających (fasole, grochy) oraz konserwowych, ostrej musztardy, pieprzu, majonezu.
  • Powinno się zwracać uwagę na suplementację witamin A, D, E i K, czyli witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, jeść dużo czerwonych i żółtych warzyw oraz owoców.
  • Jest absolutny zakaz picia alkoholu, który dodatkowo uszkadza wątrobę.
  • Należy zrezygnować ze słodyczy.
  • Trzeba ograniczyć mocną kawę oraz napoje gazowane.
Opublikowano: ; aktualizacja: 15.05.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Potrawy smażone – dlaczego są niezdrowe?

Regularne jedzenie potraw smażonych może negatywnie wpływać nie tylko na sylwetkę, ale również na stan ...

Dieta Cambridge

Dieta alternatywna jest to sposób żywienia, który jest przeciwstawny temu, co tradycyjne i oficjalnie uznane ...

Dieta oczyszczająca wątrobę

Nieprawidłowa dieta, zwłaszcza tłusta i ciężkostrawna, częste spożywanie alkoholu, stosowanie leków, które głównie metabolizują się ...

Detoks wątroby – sposoby na odtruwanie wątroby

Detoks, czyli oczyszczanie wątroby z toksyn, opiera się na licznych zaleceniach dietetycznych. Dieta wątrobowa zakłada ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Dieta South Beach – czym jest, jak działa i kto może ją stosować?

Dieta South Beach, zwana dietą plaż południowych, to plan żywieniowy, który zapewnia nie tylko szybkie ...

Jak przytyć?

W dobie panującej epidemii nadwagi i otyłości większość osób poszukuje odpowiedzi na pytanie jak skutecznie ...

Oczyszczanie organizmu z toksyn

Ekspozycja na zanieczyszczenia środowiska, nieprawidłowa dieta czy stosowanie używek to czynniki wpływające niekorzystnie na stan ...

Dieta na wątrobę

Zdrowa dieta ma ogromny wpływ na funkcjonowanie poszczególnych narządów organizmu, w tym na wątrobę. Dieta ...

Ocet jabłkowy na odchudzanie

Ocet jabłkowy wymieniany jest często w grupie naturalnych substancji przyspieszających spadek wagi. Uważa się go ...

Złe nawyki żywieniowe – jak z nimi walczyć?

Nawyki żywieniowe są szczególnym rodzajem zachowań żywieniowych ze względu na swoją powtarzalność. Tworzą one charakterystyczne ...

Uszkodzenie wątroby

Główne przyczyny niewydolności wątroby wynikają ze złych nawyków żywieniowych, nadużywania alkoholu, dużych ilości węglowodanów i ...

Komentarze (0)