Endoskopia (badanie endoskopowe) – co to jest, rodzaje, wskazania, przebieg, przeciwwskazania, powikłania

Endoskopia to wszystkie procedury diagnostyczno-terapeutyczne pozwalające oglądać i wykonywać pewne zabiegi w przestrzeniach zlokalizowanych we wnętrzu ludzkiego ciała, przy pomocy światłowodu zakończonego narzędziami optycznymi (endoskopu). Najpopularniejsze z badań endoskopowych to gastroskopia i kolonoskopia, umożliwiające oglądanie przewodu pokarmowego od strony jego światła.

Co to jest endoskopia?

Badania endoskopowe umożliwiają oglądanie między innymi przewodu pokarmowego, dróg oddechowych, jam stawowych, jamy brzusznej czy przestrzeni w obrębie klatki piersiowej. Endoskop to urządzenie złożone ze światłowodu zakończonego aparatem optycznym oraz narzędzi dodatkowych, umożliwiających m.in.:

  • pobieranie wycinków tkanek do badań histopatologicznych,
  • tamowanie krwawienia,
  • usuwanie kamieni żółciowych i nerkowych,
  • wycinanie polipów i innych struktur patologicznych, a nawet całych narządów,
  • wykonywanie ultrasonografii.

Endoskopia pomaga ponadto stwierdzić, czy przyczyną dyspepsji jest konkretna choroba układu pokarmowego.

Zdaniem eksperta

Endoskopia zatok pozwala zdiagnozować i leczyć stany zapalne, ropniaki czy torbiele. Zabieg udrożniający zapchane zatoki wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, dlatego nie wywołuje dolegliwości bólowych.

Czytaj więcej

Endoskopia – jak przebiega, jak się przygotować, ile trwa, czy boli?

To, jak wygląda endoskopia, zależy od rodzaju badanej okolicy. Z reguły endoskop posiada własne źródło światła i dodatkowe kanały, umożliwiające np. płukanie badanych przestrzeni lub odsysanie wydzieliny. Czasem wyróżnia się zabiegi wykonywane przy użyciu sztywnego endoskopu, np. bronchoskopia w diagnostyce chorób układu oddechowego, oraz ich odpowiedniki wykonywane przy użyciu endoskopu giętkiego, np. bronchofiberoskopia.

Czy endoskopia boli? Zabiegi endoskopowe wykonuje się w znieczuleniu miejscowych lub ogólnym, w zależności od badanego układu i tolerancji pacjenta. Zdarza się, że nie jest potrzebne żadne specjalne przygotowanie do endoskopii, choć może zaistnieć konieczność kilkudniowej hospitalizacji. Endoskopia przeprowadzana jest na czczo, co oznacza, że pacjent nie powinien przyjmować pokarmów przez minimum 6 godzin przed przystąpieniem do badania. W większości przypadków przed zabiegiem konieczne jest wykonanie kontrolnych badań laboratoryjnych, zwłaszcza morfologii i układu krzepnięcia krwi, a także wykluczenia potencjalnych przeciwwskazań.

Badanie endoskopowe trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Cena endoskopii wykonywanej prywatnie także zależy od stopnia zaawansowania zabiegu. Przykładowo za anoskopię zapłacimy około 90 zł, cena gastroskopii to około 300 zł, natomiast cena kolonoskopii – około 400.

Endoskopia – co bada i co wykrywa?

Badania endoskopowe, zależnie od badanej okolicy, można podzielić na kilka rodzajów. Pacjenci często pytają, czy w danym przypadku należy przeprowadzić endoskopię czy gastroskopię bądź kolonoskopię. Tymczasem obydwa wymienione zabiegi należą do grupy zabiegów endoskopowych. W niniejszym opracowaniu ograniczymy się do wymienienia i krótkiej charakterystyki najważniejszych zabiegów wykonywanych metodami endoskopowymi:

  • gastroskopia (często nazywana także panendoskopią) – badanie odcinka przewodu pokarmowego począwszy od ust, poprzez przełyk i żołądek, aż do dwunastnicy i początkowego odcinka jelita cienkiego; endoskopia przewodu pokarmowego umożliwia diagnostykę wielu schorzeń gastroenterologicznych jak i ich leczenie: hamowanie krwawienia z wrzodów żołądka i dwunastnicy, usuwanie tkanek zmienionych patologicznie, plastykę wymienionych odcinków przewodu pokarmowego;
  • ezofagoskopia – odmiana ww. badania, ograniczona jedynie do przełyku, często stosowana w przypadku krwawienia z żylaków przełyku;
  • gastroskopia i gastroduodenoskopia – oznaczają odpowiednio wziernikowanie żołądka oraz żołądka i dwunastnicy;
  • kolonoskopia – metoda obrazowania całego jelita grubego po wprowadzeniu endoskopu przez odbyt, należy do metod screeningowych wykrywania raka jelita grubego; endoskopia jelita grubego umożliwia między innymi usuwanie polipów i diagnostykę nieswoistych zapaleń jelit i innych przyczyn bólu lub krwawienia z przewodu pokarmowego;
  • anoskopia i rektoskopia – odmiany ww. badania ograniczone do odbytnicy;
  • sigmoidoskopia – odmiana ww. badania ograniczona do odbytnicy i esicy;
  • ECPW – endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, metoda umożliwiająca diagnostykę i zabiegi w obrębie dróg żółciowych; wymaga wprowadzenia endoskopu do dwunastnicy, a następnie przewodu żółciowego wspólnego lub trzustkowego; jest to technika stosowana z wyboru w przypadku żółtaczki mechanicznej i podejrzenia żółciopochodnego ostrego zapalenia trzustki; endoskopia zabiegowa dróg żółciowych umożliwia usuwanie kamieni żółciowych oraz protezowanie i drenaż dróg żółciowych, stanowiąc znacznie mniej inwazyjną alternatywę dla operacji klasycznej;
  • bronchoskopia – badanie wnętrza dróg oddechowych: tchawicy i oskrzeli; endoskopia dróg oddechowych umożliwia szeroką diagnostykę chorób układu oddechowego, a także usuwanie ciał obcych, udrażnianie światła dróg oddechowych, odsysanie wydzieliny i pobieranie wymazów; endoskop wprowadza się przez usta lub nos, a u osób nieprzytomnych także przez rurkę intubacyjną;
  • laryngoskopia – wziernikowanie krtani, umożliwiające usuwanie ciał obcych i diagnostykę chorób krtani; w endoskopii laryngologicznej endoskop także wprowadza się przez usta;
  • cystoskopia – wziernikowanie pęcherza moczowego od strony cewki moczowej, oprócz oceny pęcherza, cystoskopia umożliwia także diagnostykę i leczenie chorób gruczołu krokowego czy rozpoznawanie kamicy nerkowej;
  • artroskopia – wziernikowanie stawu, pozwala na ocenę uszkodzeń struktur budujących staw oraz ich operacje naprawcze, także autogenne przeszczepy zerwanych ścięgien i więzadeł; aparatura wprowadzana jest do wnętrza stawu poprzez nacięcie w skórze;
  • kolposkopia – wziernikowanie pochwy i szyjki macicy, popularna w diagnostyce chorób wymienionych narządów, w tym nowotworów, zmian zapalnych, a także ciąży pozamacicznej czy endometriozy. Instrumenty wprowadzane są przez pochwę;
  • laparoskopia – termin ten oznacza zabieg w obrębie jamy otrzewnej dokonany przy pomocy urządzeń wprowadzanych przez 2–3 nacięcia w skórze;
  • endoskopia kapsułkowa – nowoczesna metoda obrazowania, nie stosowana jeszcze powszechnie, polegająca na połknięciu kapsułki z miniaturową kamerą, która wykonuje zdjęcia podczas przechodzenia przez przewód pokarmowy.

Endoskopia – przeciwwskazania i możliwe powikłania po zabiegu

Przeciwwskazaniem do badań endoskopowych są:

  • ciężki lub niestabilny stan ogólny pacjenta,
  • perforacja przewodu pokarmowego,
  • niewydolność oddechowo-krążeniowa,
  • zaburzenia psychiczne,
  • zawał serca,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi i niedokrwistość,
  • zaawansowana ciąża w niektórych przypadkach.

Czy endoskopia jest niebezpieczna? Wśród możliwych powikłań endoskopii (wyłączając powikłania związane ze znieczuleniem) zalicza się przede wszystkim pozabiegowe krwawienia, przedziurawienie badanych struktur ciała, zakażenie jatrogenne, zapalenie płuc, uszkodzenie strun głosowych czy zapalenie dróg żółciowych. Częstą niedogodnością jest przejściowy ból po zabiegu.

Bibliografia

  1. Jerome D. Waye, Endoskopia przewodu pokarmowego. Terminologia z definicjami i klasyfikacjami oraz terapia i ujednolicone opisy endoskopowe, Lublin 2018, wyd.1
  2. Tomasz Kręcicki, Maria Zalesska-Kręcicki, Robert Niewęgłowski, Atlas endoskopii krtani, Warszawa 2003, wyd.1
  3. Helmut Messmann,Atlas kolonoskopii, Technika - Diagnostyka - Zabiegi, Warszawa 2007, wyd.1
Opublikowano: ; aktualizacja: 24.08.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Wideo – Wskazania do gastroskopii

Gastroskopia jest badaniem polegającym na wziernikowaniu przy pomocy giętkiego aparatu, zakończonego źródłem światła, górnego odcinka ...

Test Tumor M2-PK – wskazania, przebieg badania, wynik, cena

Test kałowy M2-PK to nowoczesne badanie na raka jelita grubego. Obecnie standardową metodą diagnostyki polipów ...

Wskazania do gastroskopii – jak wygląda, ile trwa, czy boli, jak się przygotować?

Wskazania do gastroskopii są bardzo szerokie. Badanie to powinni mieć wykonane chorzy, u których istnieje ...

Wideo – Wskazania do wykonania kolonoskopii

Wskazania do wykonania kolonoskopii możemy podzielić na trzy zasadnicze grupy. Pierwsza z nich to kolonoskopia ...

Polipy jelita grubego a rak jelita grubego – czy to nowotwór?

Najczęstszym typem polipów nowotworowych u dorosłych są polipy nowotworowe łagodne. Prawdopodobieństwo przemiany zmiany łagodnej w ...

Wideo – Jak przebiega kolonoskopia?

Kolonoskopia jest badaniem przewodu pokarmowego, polegającym na wprowadzeniu giętkiego przyrządu zakończonego źródłem światła, zwanego endoskopem ...

Panendoskopia – wskazania i przeciwwskazania do badania

Panendoskopia jest prawidłową nazwą dla badania endoskopowego obejmującego cały górny odcinek przewodu pokarmowego, czyli przełyk, ...

Rak jelita grubego – jakie są pierwsze objawy?

Rak jelita grubego (łac. carcinoma coli et recti) często rozwija się z polipów. Jest często ...

Kolonoskopia

Kolonoskopia to badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego (jelito grube) za pomocą urządzenie (wziernika) o ...

Endosonografia – badanie EUS – na czym polega, kiedy wykonać, przygotowanie i powikłania

Endosonogriafia, czyli ultrasonografia endoskopowa to badanie diagnostyczne wykorzystywane diagnostyce i leczeniu chorób przewodu pokarmowego. Badanie ...

Septyna 9 – badanie na raka jelita grubego, wskazania, wynik testu, cena

Septyna 9 to test określany jako szybka i komfortowa alternatywa dla kolonoskopii. Oznaczanie we krwi ...

Badanie endoskopowe przewodu pokarmowego – wskazania, przeciwwskazania i powikłania

Endoskopia to szerokie pojęcie, które określa badanie przewodu pokarmowego na rożnych jego odcinkach. W zależności ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon