Refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci

Refluks żołądkowo-przełykowy polega na cofaniu się treści żołądkowej z żołądka do przełyku. Może współwystępować z ulewaniami (regurgitacjami), które oznaczają przemieszczanie się pokarmu z żołądka do jamy ustnej pod niskim ciśnieniem. Przy refluksie żołądkowo-przełykowym mogą pojawić się także wymioty. Przyczyną choroby jest niewydolność zwieracza przełyku. Leczenie polega na podawaniu leków i stosowaniu odpowiedniej diety.

Przyczyny refluksu u dzieci

Aby w prawidłowych warunkach przełknąć kęs pokarmowy, musi się rozluźnić połączenie między przełykiem a żołądkiem. Miejsce to jest nazywane zwieraczem dolnym przełyku. Sytuacje gdy rozluźnia się on bez potrzeby, powodując dolegliwości, prowadzą do choroby refluksowej przełyku (pomijajmy krótkotrwałe, bezobjawowe epizody jego rozkurczu, które stanowią fizjologię).

W organizmie jest kilka mechanizmów chroniących przed refluksem żołądkowo-przełykowym u dzieci, poza wspomnianym wcześniej zwieraczem jest to przepona, której odnogi oplatają przełyk w miejscu jego przejścia przez nią, a także kąt, pod jakim dno żołądka znajduje się w stosunku do przełyku.

U każdego człowieka występuje fizjologiczny refluks, tzn. kilka razy dziennie dolny zwieracz przełyku ulega rozluźnieniu, trwa to jednak nie dłużej niż 3 minuty i nie daje objawów. Za fizjologię uważane są także ulewania u niemowląt (u większości do 3 miesiąca życia ich częstotliwość znacząco maleje, ale mogą trwać nawet do 12 miesiąca życia).

Refluks powoduje chorobę refluksową przełyku, czyli wszelkie konsekwencje wiążące się z długotrwałym podrażnianiem przełyku kwaśną treścią z żołądka, do której odczynu nie jest przystosowany.

Objawy refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci

Refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci wywołuje objawy ze strony wielu narządów. Na pierwszy plan wysuwa się najczęściej przewód pokarmowy. Objawy te to:

  • nawracające regurgitacje (ulewanie pokarmu) i wymioty,
  • trudności w połykaniu,
  • ból odczuwany przy połykaniu,
  • uczucie pieczenia za mostkiem (zgaga),
  • nieprzyjemny zapach z ust.

Ze strony układu oddechowego:

Ponadto refluksowi mogą towarzyszyć takie symptomy, jak:

  • ubytek masy ciała,
  • brak apetytu,
  • niepokój, drażliwość (u niemowląt).

Spośród objawów refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci kilka klasyfikowanych jest jako objawy alarmujące, wymagające pilnej diagnostyki. Są to:

  • wymioty treścią żółciową lub krwistą,
  • krew w stolcu lub tzw. stolec smolisty,
  • uporczywe wymioty,
  • pojawienie się wymiotów u dziecka powyżej 6 miesiąca życia,
  • zaburzenia świadomości,
  • zaburzony rozwój fizyczny,
  • gorączka,
  • uwypuklone ciemię,
  • drgawki.

Postawienie rozpoznania refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci na podstawie samego tylko wywiadu i objawów jest niemożliwe, zwłaszcza u najmniejszych pacjentów (ale nawet do 8–10 roku życia). Jest bowiem prawdopodobne, że refluks będzie przebiegał bez zgagi, a np. niepokój i ulewania będą objawem alergii pokarmowej. Stąd konieczność obiektywnej diagnostyki. U młodzieży i dorosłych po zebraniu dokładnego wywiadu, powiązaniu ze sobą konkretnych objawów i tego, w jakich sytuacjach występują, lekarz może wstępnie rozpoznać refluks żołądkowo-przełykowy i wdrożyć leczenie.

Powikłania po refluksie u dziecka

Błona śluzowa przełyku nie jest przystosowana do kontaktu z treścią o kwaśnym pH. O ile krótkotrwały kontakt z takową nie powoduje żadnych konsekwencji, o tyle występujące w chorobie refluksowej przewlekłe narażenie na kwaśną treść z żołądka może dawać następujące powikłania:

  • zapalenie błony śluzowej przełyku,
  • zwężenie przełyku,
  • przełyk Barretta (błona śluzowa przełyku upodabnia się do tej, charakterystycznej dla żołądka; jest to zmiana uznawana za stan przedrakowy),
  • rak przełyku.

Inne możliwe powikłania to:

  • próchnica,
  • epizody bezdechu,
  • zapalenie gardła, krtani,
  • nawracające zapalenia płuc,
  • niedokrwistość.

Diagnostyka refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci

Poza dokładnie zebranym wywiadem istnieje kilka obiektywnych metod diagnozujących refluks żołądkowo-przełykowy u dzieci.

  • Całodobowa pH-metria przełyku – badanie polega na założeniu sondy nosowo-żołądkowej, końcówka której umieszczona jest w przełyku i ma za zadanie pomiar pH. Przeanalizowanie całodobowego zapisu pozwala nam zidentyfikować epizody refluksu, długość ich trwania, a także wskazać kiedy pH w przełyku było za niskie (tzn. pH poniżej 4).
  • Badanie endoskopowe z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego – badanie to pozwala lekarzowi na obejrzenia błony śluzowej przełyku, łatwo można wykryć w ten sposób np. nadżerki, owrzodzenia, polipy. Nie wszystkie zmiany są widoczne, stąd konieczność pobrania wycinków, najlepiej kilku, z różnych lokalizacji, także z widocznych makroskopowo zmian. Badanie jest pomocne nie tylko w rozpoznaniu, ale czasami w wykluczeniu refluksu i określeniu innego podłoża zapalenia przełyku.
  • Manometria przełyku – ocenia ona ciśnienie panujące w górnym i dolnym zwieraczu przełyku, a także perystaltykę przełyku.
  • Empiryczna terapia inhibitorami pompy protonowej – również takie działanie można uznać za diagnostyczne. Lekarz może zalecić takowe, jeśli wywiad i obraz kliniczny (dotyczy to dzieci starszych) sugerują refluks żołądkowo-przełykowy.

Leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego

Leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci jest zawsze wielokierunkowe. Poza farmakoterapią obejmuje także zmianę stylu życia, diety, redukcję masy ciała – jeśli występuje nadwaga lub otyłość. W skrajnych przypadkach stosowane jest leczenie chirurgiczne.

Dieta i styl życia

W związku z podobieństwem objawów refluksu i alergii na mleko krowie u najmniejszych pacjentów, lekarz może zalecić wprowadzenie na próbę mieszanki hipoalergicznej będącej hydrolizatem białek mleka (Nutramigen, Bebilon pepti). Czasami, aby zapobiec częstym ulewaniom, lekarze zalecają zagęszczacze do mleka lub już zagęszczone mieszanki mleczne (posiadające skrót AR – antyrefluksowe, w istocie nie udowodniono ich działania antyrefluksowego, zmniejszają jednakowoż częstość ulewań).

Układanie niemowląt w pozycji z głową wyżej w stosunku do reszty ciała również nie ma udowodnionego działania antyrefluksowego. Kluczowe jest nieprzekarmianie dzieci – jednorazowe duże porcje zdecydowanie pogarszają sytuację.

U starszych dzieci cierpiących na refluks ważna jest eliminacja z diety niektórych pokarmów (mających działanie rozluźniające na zwieracz dolny przełyku). Są to np. ostre przyprawy, potrawy tłuste, smażone, mocna herbata i kawa, czekolada, napary z mięty. Postępowanie dietetyczne jest także wskazane u dzieci z nadwagą i otyłością. U tych dzieci zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej nasila dolegliwości.

Farmakoterapia

Najczęściej stosowane są dwie grupy leków:

  • zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku (inhibitory pompy protonowej lub blokery receptora histaminowego H2 w żołądku),
  • leki neutralizujące nadmiar kwasu w żołądku (zawierające glin lub magnez).

Decyzję o ich włączeniu podejmuje lekarz.

Leczenie chirurgiczne

Ten sposób leczenia refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci stosowany jest w najbardziej uciążliwych, nawracających lub powikłanych przypadkach. Najczęstszym zabiegiem jest tzw. fundoplikacja – z dna żołądka tworzony jest swego rodzaju mankiet wokół dolnej części przełyku.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Refluks żołądkowo-przełykowy – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Podstawowym objawem refluksu jest nieprzyjemne pieczenie w przełyku (czyli zgaga) pojawiające się po jedzeniu, najczęściej ...

pH-metria przełyku

PH-metria przełyku to badanie diagnostyczne w chorobie refluksu żołądkowo-przełykowego. Badanie to służy także do monitorowania ...

RTG przełyku i RTG żołądka – rentgen przewodu pokarmowego

Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego obejmuje obrazowanie przełyku, żołądka oraz dwunastnicy. Jest to ważne ...

Zgaga

Zgaga (łac. pyrosis) jest to nieprzyjemne, uciążliwe uczucie, opisywane najczęściej jako piekący, palący ból w ...

Dieta na nadkwasotę – co jeść, a czego unikać?

Dieta na nadkwasotę kierowana jest do pacjentów cierpiących na choroby układu pokarmowego takie jak wrzody ...

Panendoskopia – wskazania i przeciwwskazania do badania

Panendoskopia jest prawidłową nazwą dla badania endoskopowego obejmującego cały górny odcinek przewodu pokarmowego, czyli przełyk, ...

Wideo – Dieta przy refluksie

Skład jakościowy diety pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym, powinien odpowiadać diecie lekkostrawnej. Zalecane są częste, lecz ...

Przełyk Barretta

Przełyk Barretta (ang. Barrett's esophagus) jest metaplazją jelitową. Oznacza to, że komórki, które normalnie pokrywają ...

Ulewanie u niemowlaka

Bierne zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku u niemowląt spowodowane jest niedojrzałością przewodu pokarmowego. ...

Odbijanie

Odbijanie to wydostawanie się nadmiaru powietrza (nagromadzonego m.in. w trakcie jedzenia czy picia) z żołądka ...

Zaburzenia trawienia

Zaburzenia trawienia są jedną z najbardziej dokuczliwych, a zarazem najczęstszych dolegliwości występujących w podobnym stopniu ...

Wideo – Refluks żołądkowo-przełykowy

Refluks żołądkowo-przełykowy jest to silne, czasami bardzo silne i uporczywe cofanie się treści kwaśnej z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon