Włośnica – przyczyny, objawy, leczenie zakażenia włośnicą

Spożycie nieprzebadanego mięsa może nieść za sobą poważne konsekwencje. Włośnica, wywoływana przez ukryte w mięsie otorbione larwy z rodzaju Trichinella, rozpoczyna się zwykle gwałtownie – wysoką gorączką, zaburzeniami funkcji przewodu pokarmowego oraz bólem mięśni. Leczenie włośnicy dzieli się na przyczynowe, mające na celu zwalczenie pasożytów, oraz objawowe.

Jak można zakazić się włośnicą?

Włośnica jest wywoływana przez nicienie z rodzaju Trichinella. Rozpoczyna się zwykle gwałtownie i może doprowadzić do wystąpienia poważnych powikłań, nawet śmiertelnych.

Niebezpieczeństwo dla człowieka stanowią osobniki należące do pięciu gatunków, z których w Polsce najczęściej występuje Trichinella spiralis, czyli włosień kręty. Zarażenie następuje poprzez spożycie mięsa zawierającego otorbione larwy włośni.

W strefie klimatu umiarkowanego może to być mięso świń, owiec, kóz, koni, królików oraz dzików. Rocznie odnotowuje się od kilku do kilkunastu epidemii, wynikających głównie ze spożycia wieprzowiny oraz dziczyzny.

Jak rozwija się włośnica?

W cyklu rozwojowym Trichinella spiralis wyróżniamy dwie postaci:

  • osobniki dorosłe – męskie i żeńskie o długości nieprzekraczającej 5 mm,
  • postacie larwalne – larwę nowo narodzoną, wędrującą oraz otorbioną, która jest formą inwazyjną.

Po spożyciu mięsa zawierającego otorbione larwy w przewodzie pokarmowym człowieka dochodzi do ich uwolnienia. Do osiągnięcia dojrzałości potrzebują około 3 dni. Po upływie tego okresu larwy uzyskują zdolność do rozmnażania płciowego. Przyczepione do błony śluzowej przewodu pokarmowego samice po około 5 dniach rozpoczynają rodzenie larw.

Proces ten może trwać nawet 5 tygodni. Poprzez naczynia chłonne nowo narodzone larwy wydostają się z przewodu pokarmowego i jako larwy wędrujące rozpoczynają swoją podróż po organizmie zarażonego.

Potrafią przeniknąć do każdego narządu, wywołując stan zapalny oraz martwicę. Jednak ich ostateczny cel jest bardziej sprecyzowany – są to mięśnie poprzecznie prążkowane, czyli takie, których ruch zależy od naszej woli.

Larwy Trichinella szczególnie upodobały sobie mięśnie języka, zewnątrzgałkowe, międzyżebrowe, mięśnie karku, przeponę oraz zginacze kończyn. To właśnie w nich otaczają się torebką wytwarzaną przez swojego gospodarza. W takiej formie potrafią przetrwać kilka lat. Ostatecznie torbiele zawierające larwy ulegają zwapnieniu.

Objawy zachorowania na włośnicę

Okres wylęgania włośnicy wynosi od 7 do nawet 60 dni. Długość tego okresu zależy od bardzo wielu czynników, m.in. od rodzaju spożytego mięsa, ilości zawartych w nim włośni oraz ich rodzaju. Wiadomo jednak, że im krótszy okres wylęgania, tym cięższy przebieg choroby. Początek objawów jest z reguły gwałtowny. Pojawiają się:

  • gorączka o ciągłym charakterze, często powyżej 40°C;
  • ból głowy;
  • nadmierna potliwość;
  • obrzęk twarzy, szczególnie wokół oczu (symetrycznemu obrzękowi powiek z reguły towarzyszy zaczerwienienie spojówek oraz łzawienie);
  • wybroczyny podpaznokciowe;
  • biegunka z domieszką śluzu;
  • nudności i wymioty;
  • bóle i obrzęk mięśni (bardzo często okolicy gałki ocznej, karku i zginaczy kończyn);
  • ból w klatce piersiowej z towarzyszącymi zmianami w EKG;
  • zamroczenie i senność lub nadmierne pobudzenie;
  • zawroty głowy i szumy uszne.

Sporadycznie, w związku z bardzo ciężkim przebiegiem, może dojść do porażenia nerwu twarzowego, zaburzeń połykania, a także szczękościsku.

Po około 5–7 tygodniach choroby objawy powoli ustępują. Moment ten odpowiada ostatecznemu otorbieniu larw w tkance mięśniowej.

Powikłania włośnicy

Powikłania dotyczą głównie pacjentów, u których zbyt późno rozpoczęto leczenie. Do możliwych powikłań włośnicy możemy zaliczyć:

Rozpoznanie włośnicy

W postawieniu diagnozy włośnicy bardzo pomocne okazują się informacje uzyskane od pacjenta na temat spożywanego mięsa oraz jego przetworów.

Dla potwierdzenia rozpoznania wykonuje się badania dodatkowe. W wynikach badań krwi zwraca uwagę zwiększenie ilości granulocytów kwasochłonnych oraz zwiększenie aktywności enzymów mięśniowych.

Jednak podstawą pozostają badania serologiczne, polegające na wykrywaniu za pomocą testu ELISA swoistych przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom włośnia.

Najwcześniej udaje się wykryć przeciwciała klasy IgM oraz IgA (nawet w 2. tygodniu od początku inwazji). Przeciwciała klasy IgG pojawiają się znacznie później, natomiast są one wykrywalne przez wiele lat.

Ponadto w razie wątpliwości diagnostycznych oraz dla ostatecznego potwierdzenia zarażenia istnieje możliwość wykonania badania histologicznego i parazytologicznego pobranego wycinka mięśnia naramiennego.

Leczenie włośnicy

Stosowane metody leczenia włośnicy możemy podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich to leczenie przyczynowe. Istotą jest stosowanie leków przeciwpasożytniczych, takich jak albendazol, mebendazol lub pyrantel. Ten ostatni znajduje zastosowanie w leczeniu kobiet ciężarnych.

Terapia trwa zwykle do 10 dni i należy ją rozpocząć jak najszybciej, z uwagi na to, że najwyższa skuteczność działania rejestrowana jest w fazie jelitowej zarażenia.

Druga grupa zaleceń to objawowe leczenie włośnicy. W celu zniesienia bólu i obniżenia gorączki stosuje się najczęściej niesteroidowe leki przeciwzapalne. W ciężkich przypadkach podaje się glikokortykosteroidy.

W razie potrzeby istnieje możliwość korygowania zaburzeń wodno-elektrolitowych w warunkach szpitalnych. Ponadto chorego obowiązuje przez kilka tygodni oszczędzający tryb życia i unikanie nadmiernego obciążania mięśni.

Zapobieganie włośnicy

Zapobieganie inwazji włośni opiera się na unikaniu spożywania mięsa pochodzącego z niepewnego źródła, zwłaszcza wieprzowiny oraz dziczyzny. Koniecznie trzeba pamiętać, że mrożenie w warunkach domowych nie zabija larw włośnia. Skuteczne jest tylko poddanie mięsa obróbce cieplnej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 09.01.2016

Oceń:
4.1


Może cię

Mononukleoza

Mononukleoza to ostra choroba wirusowa przenoszona przez ślinę, występująca najczęściej u małych dzieci i nastolatków. ...

Ukąszenie przez kleszcza

Ukąszenie przez kleszcza może wywołać między innymi zachorowanie na boreliozę lub kleszczowe zapalenie mózgu. Podstawą ...

Giardioza – przyczyny, objawy, leczenie

Giardioza jest jedną z częstszych chorób pasożytniczych, dotykającą zwłaszcza mieszkańców krajów rozwijających się. Wywoływana jest ...

Babeszjoza

Babeszjoza to przenoszona przez kleszcze choroba odzwierzęca (tzw. zoonoza), która spowodowana jest zakażeniem pierwotniakami, należącymi ...

Grypa – jak można się zarazić?

Grypa przenosi się drogą kropelkową, można się nią łatwo zarazić poprzez bezpośredni kontakt z osobą ...

Tęgoryjec dwunastnicy – co to jest, zakażenie, objawy, leczenie, profilaktyka

Tęgoryjec dwunastnicy (z łaciny Ancylostoma duodenale) to niewielki pasożyt człowieka z rodziny nicieni. Do zakażeń ...

Shigella (bakteria) – objawy, leczenie zakażenia, badanie

Zakażenie bakteriami z rodzaju Shigella to inaczej czerwonka bakteryjna lub szigeloza. Choroba rozpoczyna się zwykle ...

Dur brzuszny – zakażenie, objawy, leczenie i szczepionka

Dur brzuszny to ogólnoustrojowa choroba o etiologii bakteryjnej, rozwojowi której sprzyjają złe warunki sanitarne. Dur ...

Czym jest tasiemczyca (tenioza, cestodoza)?

Tasiemczyca (zwana również teniozą lub cestodozą) to choroba pasożytnicza, wywołana przez dorosłe formy tasiemców. Początkowo ...

Grypa

Grypa jest chorobą zakaźną. Rozpoczyna się gwałtownie, dając objawy w postaci gorączki, ogólnego rozbicia, dreszczy ...

Grypa – fakty i mity

Grypa to ostra choroba zakaźna, pojawiająca się sezonowo, przede wszystkim w okresie jesienno-zimowym. Istnieje wiele ...

Infekcje wirusowe

Wirusy, obok bakterii oraz grzybów, są jednymi z najczęstszych czynników zakaźnych wśród ludzi. Istotną rolę ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon