Dyspepsja – przyczyny, objawy dyspeptyczne, leczenie

Brak zdjęcia

24 sierpnia 2017

Dyspepsja potocznie nazywana jest przez pacjentów niestrawnością. Rozróżniamy dwa rodzaje niestrawności: dyspepsję czynnościową – kiedy nie można znaleźć konkretnej przyczyny niestrawności oraz dyspepsję organiczną – kiedy dolegliwości związane są z pewnym schorzeniem, najczęściej chorobą układu pokarmowego. Objawy dyspepsji to m.in. bóle w nadbrzuszu (trwające przez około miesiąc) oraz uczucie sytości po posiłku.

Dyspepsja, czyli niestrawność

Dyspepsja (niestrawność, dyspepsja żołądka) nie stanowi odrębnej jednostki chorobowej. Jest to raczej zespół różnych objawów, które doświadcza pacjent. Dyspepsja to inaczej niestrawność. Najczęściej towarzyszy jej uczucie dyskomfortu lub bólu bądź pieczenia w nadbrzuszu.

Istnieje grupa pacjentów, która przewlekle zmaga się z problemem niestrawności. Nie należy jednak lekceważyć tych symptomów. Mimo że zazwyczaj nie są groźne, mogą stanowić tło chorób przewodu pokarmowego.

Dyspepsja to najczęściej uczucie ciężkości po spożytym posiłku, pieczenie lub ból w nadbrzuszu, głównie w jego środkowej części. Może to być także uczucie pełności utrzymujące się długo po posiłku. Lekarze przyjęli, że dyspepsję można zdiagnozować wtedy, gdy opisywany ból trwa przynajmniej przez 4 tygodnie.

Chory skarży się na zaleganie przyjętego pokarmu w żołądku, często określane to jako uczucie „ciężkości po jedzeniu”, które wywołuje wyraźny dyskomfort. Pojawić się również może szybkie odczuwanie sytości w trakcie przyjmowania pokarmu, które nie jest współmierne do ilości spożytego posiłku.

Zmusza to pacjenta do przerwania jedzenia i stanowi źródło niepokoju. Chory zgłasza ból brzucha po posiłku. Szacuje się, że około 30 proc. populacji miewa okresowo dolegliwości dyspeptyczne, ale tylko 10 proc. szuka pomocy u specjalisty.

Podłożem dolegliwości może być konkretna choroba – mówimy wtedy o dyspepsji organicznej. Jeżeli nie można znaleźć przyczyny strukturalnej lub biochemicznej potwierdzonej badaniami dodatkowymi, wtedy lekarz stawia rozpoznanie dyspepsji czynnościowej.

Do trzeciej kategorii należy dyspepsja niezdiagnozowana rozpoznawana u pacjentów, u których objawy dyspeptyczne pojawiły się w niedawnym czasie lub nie zostały jak dotąd zdiagnozowane.

Dyspepsja czynnościowa i organiczna – przyczyny

Przyczyny dyspepsji i objawów dyspeptycznych mogą być różne. Do stanów będących źródłem niestrawności organicznej można zaliczyć:

  • choroby przewodu pokarmowego: chorobę refluksową przełyku, chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, choroby dróg żółciowych, ostre zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, nowotwory złośliwe żołądka, trzustki, jelita grubego, chorobę Leśniowskiego-Crohna, niedokrwienie jelita;
  • zaburzenia metaboliczne: cukrzycę, nadczynność tarczycy i niedoczynność tarczycy;
  • leki przyjmowane przewlekle: niesterydowe leki przeciwzapalne, antybiotyki doustne, teofilinę, sole żelaza lub potasu, azotany;
  • inne: alkohol, tętniak aorty brzusznej, zawał mięśnia sercowego.

Dyspepsja czynnościowa, jak wspomniano wyżej, nie jest spowodowana przez konkretną chorobę. Istnieją hipotezy, które próbują wyjaśnić przyczynę odpowiedzialną za wywołanie odczuwanych dolegliwości. Jedna z nich zakłada nadprodukcję kwaśnego soku żołądkowego współwystępującą z nadwrażliwością błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Inna dopatruje się zaburzeń w obrębie motoryki układu pokarmowego.

Zarówno opóźnione opróżnianie żołądka z treści pokarmowej, jak i cofanie się jej do przełyku mogą wywoływać objawy dyspeptyczne. Ponadto występuje nieadekwatna reakcja ścian żołądka na rozciąganie treścią pokarmową.

Rozważa się także wpływ zakażenia bakterią Helicobacter pylori, która wywołuje stan zapalny błony śluzowej żołądka. Teoria ta nie znalazła jednak jak dotąd potwierdzenia.

Objawy dyspeptyczne – jakie są objawy despepsji?

Obraz chorobowy pacjentów zmagających się z objawami dyspeptycznymi różni się w zależności od dominującego rodzaju niestrawności. U części chorych głównym symptomem jest ból brzucha, a dokładnie ból nadbrzusza. W tym przypadku występuje dyspepsja żołądka typu wrzodowego.

Jeżeli jednak na pierwszy plan wysuwają się inne nieprzyjemne dolegliwości w nadbrzuszu środkowym, które nie są źródłem bólu, ale stanowią dyskomfort dla pacjenta, mówimy o dyspepsji typu motorycznego.

Zalicza się do niej wczesne uczucie pełności i sytości, wzdęcia brzucha lub nudności. Co ciekawe, takie objawy dyspeptyczne występują jedynie w ciągu dnia i bardzo rzadko zakłócają sen pacjenta.

Ponadto bardzo często chory przypisuje występowanie symptomów spożywaniu określonych pokarmów. Nie jest zaburzony także codzienny rytm wypróżnień. Pacjenci nie zgłaszają zaparć lub biegunek. Należy zwrócić uwagę, że zgaga (uczucie pieczenia za mostkiem) nie jest symptomem zaliczanym do objawów dyspeptycznych, choć może współwystępować z dyspepsją (niestrawnością).

Dyspepsja – jakie badania na niestrawność?

Bardzo pomocny w ustaleniu rozpoznania niestrawności jest prawidłowo zebrany wywiad lekarski. Dzięki dokładnej i rzeczowej rozmowie między lekarzem a pacjentem można ustalić np. wpływ przyjmowanych leków na występowanie niepokojących objawów niestrawności. Jednak w wielu przypadkach nie da się jednoznacznie rozróżnić, czy dyspepsja ma podłoże organiczne, czy czynnościowe.

Z pomocą przychodzi badanie endoskopowe przełyku, żołądka i dwunastnicy. Pomaga ono ustalić, czy przyczyną objawów dyspeptycznych jest konkretna choroba układu pokarmowego.

Badanie trzeba przeprowadzić w trybie pilnym, jeśli pacjent ukończył 45 lat i symptomy wystąpiły po raz pierwszy lub pojawiły się tzw. objawy alarmowe: utrata wagi ciała (bez intencji odchudzania się), bóle brzucha w nocy, żółtaczka, krwawienie z przewodu pokarmowego, anemia, wyczuwalny guz w nadbrzuszu.

Bardzo pomocne jest także badanie USG brzucha. Dodatkowo, aby rozpoznać dyspepsję czynnościową, spełnione muszą być trzy warunki: objawy utrzymują się przez ponad 3 miesiące (a początek miał miejsce przed 6 miesiącami), brak jest stwierdzonej choroby organicznej, symptomy nie ustępują po defekacji i nie powodują zmiany rytmu wypróżnień.

Dyspepsja – leczenie objawów dyspeptycznych

W przypadku leczenia dyspepsji organicznej podstawą jest terapia choroby podstawowej. Jeżeli przyczyną objawów dyspeptycznych są przyjmowane przewlekle leki, a istnieje możliwość ich odstawienia lub zamiany, należy to zrobić.

Znacznie trudniej leczy się dyspepsję czynnościową. Istnieje szeroki wachlarz możliwości. Zaleca się modyfikację trybu życia poprzez: zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie spożywania kawy, alkoholu, mocnej herbaty, ostrych przypraw oraz smażonych potraw.

Dieta na niestrawność stanowi ważny element pozwalający ograniczyć występowanie objawów dyspeptycznych. Dobrze, aby posiłki spożywane były bez pośpiechu, częściej, ale mniej obfite.

Pomocne mogą być także zioła na niestrawność: siemię lniane lub dziurawiec. W terapii dyspepsji zastosowanie znajduje też leczenie farmakologiczne. Stosuje się leki na niestrawność zmniejszające wydzielanie soku żołądkowego, poprawiające kinetykę żołądka lub działające osłonowo na błonę śluzową.

Jeżeli objawem dominującym jest ból brzucha po jedzeniu, dołącza się leki rozkurczowe. Można także korzystać z psychoterapii, która odznacza się wysoką skutecznością u wielu pacjentów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.08.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Czy stres może być przyczyną niestrawności?

Przyczyną niestrawności są najczęściej błędy dietetyczne, rzadziej choroby przewodu pokarmowego. Coraz częściej przyczyną objawów niestrawności ...

Dieta na niestrawność

Dyspepsja, czyli niestrawność, jest terminem określającym zespół nieprzyjemnych objawów występujących po jedzeniu. Pacjenci skarżą się ...

Niestrawność – jak się jej pozbyć?

Niestrawność (określana także mianem dyspepsji czy, potocznie przez pacjentów, niestrawnością żołądka) to zespół objawów po ...

Ból brzucha po jedzeniu – jakie są przyczyny, kiedy nasila się po posiłku i jak go leczyć?

Często chorzy uskarżają się na bóle brzucha po jedzeniu. Co może być ich przyczyną? Ból ...

Uczucie ciężkości na żołądku

Uczucie ciężkości na żołądku to stan, który najczęściej oznacza problemy z trawieniem. Objaw w postaci ...

Aerofagia – połykanie powietrza przy jedzeniu

Aerofagia jest zaburzeniem czynnościowym przewodu pokarmowego, które polega na nadmiernym połykaniu powietrza, co skutkuje częstym ...

Częste odbijanie – co oznacza i jak sobie z nim radzić?

Odbijanie jest fizjologicznym odruchem, wskutek którego dochodzi do usunięcia z żołądka połkniętego powietrza. W większości ...

Dlaczego przejadanie się jest groźne? Jakie są skutki? Jak zapobiegać?

Przejadanie się może prowadzić do niestrawności – uczucia ciężkości, wzdęć, zgagi. Częste objadanie się jest ...

Dyspepsja czynnościowa – objawy i leczenie niestrawności czynnościowej

Dyspepsja czynnościowa, inaczej niestrawność to zespół objawów ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej opisywane dolegliwości to: ...

Sposoby na niestrawność

Objawy niestrawności pojawiają się najczęściej po obfitym, tłustym posiłku. Są to wzdęcia, bóle brzucha, uczucie ...

Co na ból żołądka? Jakie leki na ból żołądka są najlepsze?

Silny, kłujący, gniotący czy ostry ból żołądka to częsta dolegliwość. Przyczyną bólu nadbrzusza może być ...

Zatrucia pokarmowe u dzieci

Przyczyną zatrucia pokarmowego u dziecka jest zazwyczaj spożycie skażonej przez drobnoustroje żywności lub wody. U ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon