Przewodnienie organizmu – przyczyny, objawy i leczenie nadmiaru wody w organizmie

Przewodnienie (hiperwolemia) to termin, który oznacza zbyt intensywne gromadzenie wody w ustroju. Przyczyną nadmiaru wody w organizmie może być zbyt duża podaż płynów u pacjentów z niewydolnością nerek. Przewodnienie może rozwinąć się także u osób chorujących na niewydolność serca, zespół nerczycowy czy marskość wątroby. Głównym objawem zatrzymania wody w organizmie są obrzęki.

Woda w organizmie – jaką pełni rolę?

Ciało dorosłego człowieka składa się w 60 proc. z wody, a u noworodków wartość ta sięga nawet 75 proc. Płyn znajduje się zarówno wewnątrz komórek jak i poza nimi, dzięki czemu w organizmie można wyróżnić przestrzeń zewnątrz– i wewnątrzkomórkową. W skład przestrzeni zewnątrzkomórkowej wchodzi: osocze krwi, chłonka, płyn tkankowy (zajmuje przestrzenie pomiędzy tkankami komórkami), płyn stawowy, a także tzw. płyny transkomórkowe (pot, mocz, ślina, soki trawienne, śluz). Płyn wewnątrzkomórkowy (cytoplazma komórki) występuje we wszystkich komórkach organizmu.

Woda w organizmie jest idealnym środowiskiem, w którym mogą przebiegać wszystkie ważne dla życia reakcje chemiczne. Dzięki błonom komórkowym oraz różnemu stężeniu elektrolitów w poszczególnych komórkach, woda może przemieszczać się zgodnie z gradientem stężeń pomiędzy tkankami.

Rodzaje przewodnienia organizmu

Ilość produkowanego moczu, a także właściwe funkcjonowanie ośrodka pragnienia, to dwa procesy, które regulują zawartość wody w organizmie. Ta równowaga może zostać zachwiana z powodu choroby lub przez nadmiar przyjmowanych płynów.

W zależności od stężenia sodu, wyróżniamy trzy rodzaje przewodnienia.

  • Przewodnienie izotoniczne przebiega ze zwiększeniem objętości płynu pozakomórkowego, w wyniku czego dochodzi do pojawienia się obrzęków. W procesie doprowadzającym do rozwoju tego zaburzenia biorą udział czynniki hormonalne oraz nerwowe. Przewodnienie izotoniczne rozwija się zwykle w przebiegu: niewydolności serca, marskości wątroby, niewydolności nerek i zespołu nerczycowego.
  • Przewodnienie hipertoniczne jest zazwyczaj skutkiem przyjęcia zbyt dużej ilości płynu wieloelektrolitowego (np. picie wody morskiej). Przyczyną tego typu nadmiaru wody w organizmie może być również zbyt duża podaż płynów o prawidłowej zawartości elektrolitów u chorych z upośledzoną funkcją nerek. W obu tych przypadkach hipertoniczny płyn pozakomórkowy, dążąc do wyrównania gradientu stężeń wymusza transport wody z komórek do przestrzeni zewnątrzkomórkowej, skutkiem czego jest odwodnienie komórek.
  • Przewodnienie hipotoniczne nazywane jest również zatruciem wodnym. Jego przyczyną jest upośledzenie wydalania wolnej wody przez nerki w wyniku ich niewydolności, a także nadmierne wydzielanie wazopresyny (hormonu odpowiedzialnego za resorpcję zwrotną sodu i wody). Zatrucie wodne objawia się obrzękami obwodowymi, przesiękami do jam ciała, a nawet obrzękiem mózgu.

Jakie są przyczyny nadmiaru wody w organizmie?

Hiperwolemia spowodowana nadmierną podażą płynów spotykana jest stosunkowo rzadko. Dotyczy zwykle sportowców, którzy uzupełniając utracone płyny z potem, piją za dużo wody. Ponadto, pacjenci przyjmujący leki wywołujące suchość w ustach spożywają nadmierną ilość wody, co również może prowadzić do przewodnienia. Zwiększone pragnienie należy także do objawów chorób psychicznych, np. schizofrenii, gdzie czasem dochodzi do kompulsywnego picia wody. Mimo że u osób zdrowych zdarzają się zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, bardzo mało prawdopodobne jest, aby picie większej ilości wody doprowadziło do przewodnienia oraganizmu, jeżeli przysadka, nerki, serce i wątroba pracują prawidłowo.

Zatrzymanie wody w organizmie zdarza się znacznie częściej u osób, z zaburzeniami nerek, serca czy wątroby, a także u wcześniaków, których nerki są niedojrzałe. Nadmiar wody w organizmie może również rozwinąć się u osób cierpiących na zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH). W zespole tym przysadka wydziela zbyt dużo wazopresyny, której funkcję jest stymulacja nerek do oszczędzania wody.

Kto jest narażony na zatrzymanie wody w organizmie?

Zatrzymaniu wody w organizmie sprzyja szereg stanów, najczęściej związanych z rozwijającymi się w organizmie procesami chorobowymi. Do czynników ryzyka przewodnienia zalicza się:

Do retencji wody w organizmie predysponowane są także dzieci w wieku niemowlęcym oraz osoby starsze.

Objawy przewodnienia

Objawy zatrzymania wody w organizmie we wczesnych stadiach mogą być nierozpoznane, a zalicza się do nich między innymi nudności i wymioty, a także bóle głowy. Jednym z najważniejszych i najbardziej charakterystycznych objawów przewodnienia są obrzęki. Lokalizują się zwykle na najniżej położonych częściach ciała, czyli w okolicach podudzi i kostek, a w nocy w okolicy krzyżowo-lędźwiowej. Obrzęki obwodowe występują zwykle, gdy przewodnienie jest skutkiem niewydolności serca, nerek lub marskości wątroby. W przebiegu hiperwolemii u pacjentów zaobserwować można wzrost ciśnienia tętniczego. Ponadto u części chorych rozwija się obrzęk płuc, który jest stanem wymagającym natychmiastowej hospitalizacji.

Nieleczone przewodnienie prowadzi do obniżenia sodu w osoczu krwi (hiponatremia) a także do hiperwolemii. Komórki mózgu są bardzo wrażliwe na wahania poziomu sodu i objętości wody. Jeżeli przewodnienie rozwija się powoli, komórki mózgowe mają czas na dostosowanie się, dlatego objawy (o ile występują), są łagodne. Zalicza się do nich niewielkie rozproszenie i małego stopnia zaburzenia zachowania. Natomiast gdy hiperwolemia rozwija się szybko i jest znacznie nasilona, mogą się pojawić wyraźnie zaznaczone symptomy ze strony układu nerwowego, takie jak splątanie, drgawki, hipertermia (stan podwyższonej temperatury ciała) czy śpiączka.

Jak pozbyć się nadmiaru wody z organizmu?

Pierwszym elementem diagnostyki jest zebranie dokładnego wywiadu z pacjentem, zawierającego informację na temat ilości spożytych płynów, chorób przewlekłych (zwłaszcza: serca, nerek, wątroby), a także przyjmowanych leków oraz używek. W badaniu fizykalnym należy zwrócić uwagę na obrzęki, duszność oraz trzeszczenia nad polami płucnymi (typowe dla obrzęku płuc) a także szukać objawów ze strony układu nerwowego. Zaleca się wykonanie badań laboratoryjnych, w których można określić zawartość sodu w osoczu krwi, stopień nawodnienia, a także sprawdzić funkcję nerek oraz wątroby.

Jak leczyć przewodnienie? W przypadku hiperwolemii małego lub średniego stopnia, ograniczenie spożywania płynów powinno przynieść pożądane rezultaty. W poważniejszych przypadkach dodatkowo podaje się zazwyczaj leki moczopędne. Gdy dojdzie do rozwoju obrzęku płuc lub pojawią się objawy ze strony układu nerwowego, pacjent powinien być leczony w warunkach szpitalnych.

Pacjenci cierpiący na choroby przewlekłe powinni być odpowiednio wyedukowani, aby mogli zapobiec rozwojowi przewodnienia. Dotyczy to zwłaszcza chorych z niewydolnością nerek, serca i marskością wątroby. Powinni oni zredukować ilość przyjmowanych płynów, co może zapobiec pojawieniu się obrzęków i innych objawów nadmaru wody w organizmie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 05.04.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Zatrzymywanie wody i wzrost wagi przed miesiączką

W organizmie kobiety dochodzi cyklicznie do zmian hormonalnych, a stężenia hormonów mają wpływ na funkcje ...

Obrzęki przed miesiączką

Przed pojawieniem się miesiączki wiele kobiet doświadcza różnych dolegliwości. Za większość z nich odpowiedzialne są ...

Zmiany w piersiach – jak rozpoznać, która zmiana w piersi jest łagodna, a która złośliwa?

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem kobiecym. Obok nowotworu płuc stanowi główną przyczynę umieralności z powodu ...

Zatrzymywanie wody w organizmie

Nadmiar wody w organizmie wywiera niekorzystny wpływ na samopoczucie. Problem, jakim jest zatrzymywanie wody w ...

Dieta na nadmiar wody w organizmie

Nadmiar wody w organizmie to dość powszechny problem, z którym najczęściej zmagają się kobiety. Zatrzymywaniu ...

Obrzęki a nadmiar wody w organizmie

Jeżeli obrzęki pojawiają się rzadko, szybko ustępują samoistnie i nie towarzyszą im inne objawy, zwykle ...

Cellulit wodny

W przypadku wielu pań cellulit, często określany jako „pomarańczowa skórka”, stanowi poważne źródło dyskomfortu, a ...

Obrzmiałe, opuchnięte i powiększone piersi

Piersi stają się tkliwe, obrzmiałe i opuchnięte najczęściej w drugiej fazie cyklu. Przyczyną są zmiany ...

Obrzęki u kobiet – jakie są przyczyny obrzęków i jak sobie z nimi radzić?

Przyczyn obrzęków u kobiet może być wiele – powstają wskutek zaburzeń hormonalnych związanych z cyklem ...

Dieta na nadmiar wody w organizmie – dieta na obrzęki – co jeść, aby pozbyć się obrzęków?

Zatrzymywanie wody w organizmie jest dolegliwością powszechną, której objawem są obrzęki. Przyczynami nadmiaru wody w ...

Zatrzymanie wody w organizmie – jakie są przyczyny nadmiaru wody w organizmie?

Nadmierne zatrzymywanie wody w organizmie w postaci drobnych obrzęków, dyskomfortu i uczucia ciężkości najczęściej występuje ...

Nadmiar wody w organizmie – przyczyny, objawy i sposoby usuwania

Przyczyny nadmiaru wody w organizmie obejmują czynniki fizjologiczne (np. wahania hormonalne powodujące zatrzymanie wody przed ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon