Niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie w niewydolności mięśnia sercowego

Niewydolność serca związana jest z nieprawidłową budową i pracą organu. Przyczyny choroby to m.in.: nadciśnienie tętnicze, kardiomiopatie, wpływ niektórych leków czy niedokrwienie mięśnia sercowego. Wśród objawów wymienia się np.: orthopnoë, obrzęki nóg, nykturię, zaburzenia rytmu serca. Leczenie obejmuje m.in. zmianę stylu życia i stosowanie leków. Jeżeli chodzi o niewydolność serca, rokowanie jest złe.

Niewydolność mięśnia sercowego – przyczyny

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) w nowych wytycznych z 2012 r. niewydolność serca (insufficientia cordis) definiuje jako zespół objawów podmiotowych (uczucie duszności w spoczynku lub podczas wysiłku, męczliwość, znużenie, obrzęk wokół kostek) oraz przedmiotowych (tachykardia, tachypnoe, rzężenia nad płucami, przesięk w opłucnej, podwyższone ciśnienie w żyłach szyjnych, obrzęki obwodowe, powiększenie wątroby) wynikających z nieprawidłowej budowy i czynności serca.

Do tej choroby serca może prowadzić praktycznie każde strukturalne lub czynnościowe uszkodzenie mięśnia sercowego. Do najczęstszych przyczyn niewydolności należą:

  • choroba niedokrwienna serca, zawał (w wyniku których dochodzi do uszkodzenia lub utraty części mięśnia sercowego);
  • nadciśnienie tętnicze (w mechanizmie zwiększonego oporu naczyniowego);
  • kardiomiopatie (czyli grupa chorób dotyczących bezpośrednio mięśnia sercowego);
  • choroby zastawkowe;
  • leki (np. leki antyarytmiczne czy cytotoksyczne);
  • toksyny (np. alkohol, kokaina);
  • choroby układu endokrynologicznego (np. cukrzyca, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, z którą może być związane występowanie arytmii, jak np. migotanie przedsionków, guz chromochłonny, niewydolność nadnerczy);
  • niewłaściwe żywienie (np. otyłość, niedobór witaminy B1).

Do innych chorób mogących powodować niewydolność serca należą: sarkoidoza, skrobiawica, hemochromatoza, zakażenie HIV czy schyłkowa niewydolność nerek.

Poza tym czynnikami ryzyka, które mogą sprzyjać rozwinięciu niewydolności serca są palenie papierosów, podwyższone wartości cholesterolu oraz obciążony wywiad rodzinny.

Niewydolność serca – objawy

W zależności od szybkości oraz przyczyn powstania występujących objawów, wyróżnia się przewlekłą oraz ostrą niewydolność serca. Poza tym należy pamiętać, że występujące objawy są odzwierciedleniem najbardziej uszkodzonej części chorego serca, dlatego wyróżnia się niewydolność lewokomorową, prawokomorową oraz ogólną.

Można wyróżnić następujące objawy towarzyszące niewydolności serca:

  • orthopnoë (czyli duszność i wrażenie duszenia się, które pojawia się, gdy pacjent przyjmuje pozycję leżącą na wznak; ulgę z kolei przynosi zmiana pozycji – pozycja siedząca lub stojąca z rękoma opartymi o jakiś przedmiot lub własne kolana; dolegliwość ta związana jest również z uczuciem lęku i ze zwiększoną ilością oddechów);
  • zmniejszona wydolność fizyczna (trudności w oddychaniu, zadyszka, krótki oddech podczas wysiłku; w bardzo zaawansowanym stadium choroby także w spoczynku);
  • męczenie, które wynika z upośledzenia przepływu krwi, a co za tym idzie – niedotlenienia narządów, zwłaszcza dużych mięśni;
  • obrzęki kończyn dolnych – najczęściej w okolicy kostek u osób prowadzących aktywny tryb życia, poruszających się o własnych siłach albo opuchnięcie obszaru krzyżowego, gdy pacjent jest zmuszony do pozycji leżącej; obrzęki powstają, gdy niewydolne serce nie jest w stanie skutecznie pompować krwi, która do niego dopływa – krew zaczyna wtedy zalegać w naczyniach żylnych, w wyniku czego płyn z naczyń (przy odpowiednio wysokim ciśnieniu w żyłach i odpowiednio niskim w tkankach otaczających) przedostaje się do tkanek, wywołując obrzęki;
  • zwiększenie wagi ciała związane z nagromadzeniem wody w organizmie, której przyczyną jest m.in. pogorszenie funkcji nerek, mniej skutecznych w usuwaniu nadmiaru sody i wody u chorych z niewydolnością serca;
  • nykturia (czyli potrzeba częstego oddawania moczu w nocy);
  • patologiczne szmery oddechowe płuc (słyszalne w trakcie osłuchiwania serca przez stetoskop i wskazujące na obecność płynu);
  • zaburzenia rytmu serca (szybki bądź zmienny puls, dodatkowe tony serca, arytmie, np. komorowe);
  • zaburzenia układu trawiennego, takie jak nudności, jadłowstręt, uczucie bólu i dyskomfortu w jamie brzusznej (są one wywołane m.in. obrzękiem wątroby, czyli hepatomegalią oraz nadciśnieniem wrotnego układu żylnego).

Innym objawem niewydolności serca jest sinica, czyli niebieskawe zabarwienie skóry i śluzówek (np. opuszków palców, warg).

Niewydolność serca – NYHA

Niewydolność serca, w zależności od ciężkości objawów towarzyszących, można podzielić na cztery klasy czynnościowe według skali Nowojorskiego Towarzystwa Kardiologicznego (New York Heart Association – NYHA).

Klasa I niewydolności serca

Bez ograniczenia aktywności fizycznej. Zwykła aktywność fizyczna nie powoduje uczucia duszności, zmęczenia lub kołatania serca.

Klasa II niewydolności serca

Niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej. Komfort w spoczynku, natomiast zwykła aktywność fizyczna powoduje uczucie duszności, zmęczenia lub kołatania serca.

Klasa III niewydolności serca

Znaczne ograniczenie aktywności fizycznej. Komfort w spoczynku, natomiast mniejsza niż przeciętna aktywność fizyczna powoduje uczucie duszności, zmęczenia lub kołatania serca.

Klasa IV niewydolności serca

Niemożność wykonywania jakiejkolwiek aktywności fizycznej bez wystąpienia dyskomfortu. Objawy niewydolności serca w spoczynku. Po podjęciu jakiejkolwiek aktywności fizycznej uczucie dyskomfortu wzrasta.

Niewydolność serca – jakie badania?

Bez względu na chorobę, diagnostykę należy rozpocząć od wywiadu oraz badania przedmiotowego, po których wykonuje się badania dodatkowe. Zwykle należy do nich: EKG, RTG klatki piersiowej, ECHO serca, morfologia krwi, poziom BNP (peptyd natriuretyczny wydzielany przez kardiomiocyty).

O dalszym postępowaniu w przypadku chorego serca decydują wyniki wyżej wymienionych badań oraz wiedza lekarza prowadzącego. W każdym przypadku niewydolności serca należy dążyć do ustalenia etiologii, ponieważ od tego w dużym stopniu zależy również dalsze leczenie.

Niewydolność serca – leczenie

Obecnie leczenie przewlekłej niewydolności serca obejmuje zmianę stylu życia (a także prowadzenie dostosowanego do możliwości pacjenta wysiłku i treningu fizycznego).

Zaleca się stosowanie odpowiedniej diety (jeżeli występuje nadwaga, to należy dążyć do jej redukcji, ograniczyć spożycie soli kuchennej, a tym samym sodu oraz tłuszczów zwierzęcych, zwiększyć spożycie produktów zawierających potas).

Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie środków takich jak leki z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny, blokery receptora angiotensyny, beta-blokery lub diuretyki.

Leczenie niewydolności serca wymaga w niektórych przypadkach wszczepienia specjalnych urządzeń (nazywanych CRT – urządzeniami do terapii resynchronizującej serca), które przywracają skurcz serca zbliżony do fizjologicznego. Stosowane jest także leczenie operacyjne (w tym transplantacja serca).

Niewydolność serca – rokowanie

Częstotliwość występowania przewlekłej niewydolności serca zależy od wieku. W Polsce cierpi na nią 600700 tysięcy osób. Niestety rokowania w tym przypadku jest złe. Około 50 proc. pacjentów umiera w ciągu pierwszych 5 lat leczenia.

Jednak im szybsze wykrycie choroby, tym większe szanse na uniknięcie poważnych skutków niewydolności mięśnia sercowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 19.12.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Rehabilitacja kardiologiczna – kiedy i dla kogo, rodzaje, etapy, ćwiczenia, efekty

Rehabilitacja kardiologiczna to zespół działań medycznych – ćwiczeń, wsparcia psychologicznego, motywujących, które wykonywane są u ...

Obrzęki a choroby serca

Obrzęki są wywołane nadmiernym gromadeniem się wody poza naczyniami i komórkami. Najczęstszą chorobą serca, w ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Inhibitory konwertazy angiotensyny

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI) od czasu wprowadzenia w 1981 r. pierwszego doustnego preparatu – kaptoprylu, ...

Objawy chorób serca

Cały układ krążenia funkcjonuje prawidłowo w warunkach, gdy zostaje zachowana odpowiednia praca serca oraz wydolność ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Niewydolność prawokomorowa

W sytuacji, w której serce nie spełnia prawidłowo roli pompy, zapewniającej wystarczające ukrwienie narządów obwodowych ...

Digoksyna – badania stężenia

Badane stężenia digoksyny we krwi służy do monitorowania prawidłowych dawek leku ze względu na jego ...

Leki moczopędne (diuretyki)

Leki moczopędne nazywane są inaczej diuretykami. Wykazują bezpośrednie działanie nerkowe, a niektóre z nich m.in. ...

Serce płucne (przerost prawej komory) – objawy, przyczyny i leczenie

Serce płucne (łac. cor pulmonale, inna nazwa: płucna choroba serca) to stan, w którym doszło ...

Niedobór potasu w organizmie – hipokaliemia

Hipokaliemia, czyli niewystarczająca podaż potasu, może skutkować wystąpieniem arytmii, zaburzeń kurczliwości mięśni, objawami gastrycznymi, uczuciem ...

Obrzęk płuc pochodzenia sercowego

Obrzęk płuc pochodzenia sercowego jest wynikiem nagłego pogorszenia się czynności skurczowej lub skurczowo-rozkurczowej lewej komory ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon