Suchość w ustach (kserostomia)

Brak zdjęcia

18 października 2013

Suchość w ustach jest efektem nieprawidłowego nawilżenia śluzówek jamy ustnej. Może być wynikiem zmniejszonej produkcji śliny przez ślinianki (czyli kserostomii), sytuacji stresowych oraz różnych groźnych chorób. Dolegliwość ta bywa również pierwszym objawem znacznie poważniejszych dolegliwości dotyczących nie tylko jamy ustnej. W terapii kserostomii stosuje się zarówno leczenie przyczynowe, jak i objawowe.

Czym jest suchość w ustach?

Suchość w ustach (kserostomia) to zaburzenie polegające na zmniejszonej produkcji śliny przez ślinianki, szczególnie przyuszne. Kserostomia może być wynikiem:

Kserostomii nie należy mylić z suchością jamy ustnej wynikającej z długotrwałej gorączki bądź pojawiającej się w upalne dni, kiedy nie dostarczymy organizmowi odpowiedniej ilości płynów. Długotrwała kserostomia jest bardzo niebezpieczna, ponieważ niewystarczająca ilość śliny, i w konsekwencji długotrwałe wysuszenie śluzówki jamy ustnej, prowadzi do niebezpiecznych dolegliwości.

Ślina pełni wiele funkcji:

  • nawilża jamę ustną;
  • ułatwia połykanie;
  • wspomaga trawienie pokarmów w jego pierwszym etapie (trawienie cukrów rozpoczyna się już w jamie ustnej);
  • chroni przed nadmiernym rozwojem niekorzystnej flory bakteryjnej, a tym samym ogranicza ryzyko rozwoju nieprzyjemnego zapachu z ust, czyli halitozy.

Jakie są przyczyny suchości w ustach?

Należy pamiętać, że suchość w ustach może wynikać nie tylko z upośledzonej funkcji ślinianek. To również pierwszy objaw zbyt małej ilości wody czy płynów w naszym organizmie lub nadmiernego spożycia soli kuchennej. Istotnym faktem jest to, że zdrowy człowiek powinien wypijać około 2–2,5 litra płynów dziennie.

  • Przewlekle utrzymujące się uczucie suchości w ustach i pragnienie może być objawem szeregu innych chorób, w tym endokrynologicznych, nerek, metabolicznych (cukrzycy typu 2).
  • Zmiany dotyczące zatok nosowych oraz nosa (krzywa przegroda nosowa, przewlekłe zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa), utrudniając oddychanie, wymuszają nierzadko niefizjologiczną drogę stałego oddychania przez usta, co, w bardzo krótkim czasie, prowadzi do wysuszenia śluzówek.
  • Z drugiej strony suchość w ustach to dolegliwość, która znajduje swoje podłoże na tle nerwowym, ponieważ może ją wywołać silny i długotrwały stres, zaburzenia emocjonalne (depresja).
  • Złe nawyki żywieniowe i używki (w tym palenie papierosów i, szczególnie, nadmierne spożycie alkoholu) bardzo wysuszają śluzówki jamy ustnej.
  • Ponadto niektóre grupy leków, które przyjmujemy z powodu innych schorzeń (leki przeciwhistaminowe stosowane szeroko u alergików), mogą powodować suchość jamy ustnej poprzez blokowanie sygnału w nerwach przywspółczulnych unerwiających ślinianki.

Objawy związane z suchością w ustach

Zmniejszona ilość śliny, oprócz suchości w ustach, może wywołać:

  • halitozę, czyli brzydki zapach z ust – ślina stale obmywa zęby, uniemożliwiając w dużym stopniu przyleganie bakterii i tworzenie się płytki nazębnej; zawiera także dużą grupę enzymów (w tym lizozym) działających bakteriobójczo; przykry zapach z ust natomiast związany jest z produkcją przez bakterie, m.in., siarkowodoru;
  • pieczenie, ból, owrzodzenia jamy ustnej – zmniejszenie stopnia nawilżenia śluzówek bardzo szybko prowadzi do wytworzenia lokalnych pęknięć i uszkodzeń, które bardzo trudno się goją (można to porównać do spękanej ziemi podczas letnich upałów);
  • problemy z odczuwaniem smaków – proces odbierania bodźców smakowych związany jest z rejestracją określonych substancji zawartych w pokarmach przez kubki smakowe, które są zlokalizowane na powierzchni języka; istotą tego procesu jest „obmywanie” kubków smakowych przez ślinę z rozpuszczonymi pokarmami; wiadomo, że brak lub zmniejszona ilość śliny będzie zaburzać ten proces;
  • próchnicę;
  • utrudnioną mowę – związaną z wysuszeniem i bólem gardła, a w konsekwencji powstawaniem chrypki, a także stałą potrzebą popijania wody;
  • zakażenia grzybicze – wynikają one ze zmniejszonej bariery ochronnej (szczególnie enzymatycznej śliny) i sprzyjają powstawaniu bardzo dokuczliwej i uporczywej w leczeniu kandydozy jamy ustnej (objawia się białawym nalotem, który może zajmować całą jamę ustną oraz stałym bólem i pieczeniem potęgującym się podczas spożywania pokarmów, szczególnie kwaśnych);
  • suchość oczu i innych śluzówek – czasami suchość oczu i jamy ustnej może być wynikiem zespołu Sjögrena.

Co to jest zespół Sjögrena?

Zespół Sjögrena jest to choroba z grupy kolagenoz (chorób tkanki łącznej) o niejasnej etiologii (najprawdopodobniej genetycznej lub autoimmunologicznej). Dotyka ona 0,5–5 proc. populacji świata i dotyczy, prawie zawsze, kobiet. Jest to druga pod względem częstości (po reumatoidalnym zapaleniu stawów) rozpoznawana jednostka choroba z grupy kolagenoz. Nierzadko występuje łącznie z innymi chorobami autoimmunologicznymi, wtedy mówimy o wtórnym zespole Sjögrena.

Choroba ta objawia się przede wszystkim suchością oczu (brak łez) i suchością w ustach, ale może powodować również inne objawy, takie jak: bóle stawów, stany podgorączkowe, przewlekłe zmęczenie.

Chorobę tę leczy się objawowo, stale stosując preparaty sztucznych łez i śliny do nawilżania śluzówek. Podaje się również leki modyfikujące proces zapalny. Rokowanie jest na ogół dobre, natomiast należy zwrócić szczególną uwagę na zwiększone ryzyko występowania chłoniaków nieziarniczych u pacjentów z zespołem Sjögrena. Dlatego też osoby z tą dolegliwością wymagają stałej opieki poradni specjalistycznej.

Jak rozpoznać i leczyć kserostomię?

Rozpoznanie suchości w ustach stawia najczęściej lekarz stomatolog na podstawie wywiadu lekarskiego oraz oceny stanu jamy ustnej podczas wizyty stomatologicznej. Dla potwierdzenia diagnozy lekarz może zlecić sialometrię, czyli badanie oceniające ilość produkowanej śliny. Pacjent przez określoną ilość czasu odpluwa ślinę do specjalnego wykalibrowanego naczynia, w którym mierzona jest jej objętość – na tej podstawie wylicza się ilość produkowanej śliny.

Leczenie suchości jamy ustnej jest zarówno przyczynowe, jak i objawowe. Rozpoczyna się od ustalenia i ewentualnego usunięcia przyczyny powodującej suchość – jest to leczenie przyczynowe. Gdy przyczyna pozostaje nieuchwytna, poszerza się diagnostykę, celem wykluczenia groźniejszych chorób, oraz włącza się leczenie objawowe, podając sztuczne preparaty śliny.

Kserostomię w większości przypadków leczy się objawowo, stosując sztuczne preparaty śliny w celu zapewnienia stałego nawilżenia śluzówek. Leczenie jest długotrwałe – bardzo ważna staje się odpowiednia i sumienna higiena jamy ustnej, aby zapobiec dodatkowym zakażeniom. Jeżeli oprócz suchości w jamie ustnej występuje suchość oczu (brak łez), koniecznie należy udać się do lekarza, gdyż może być to spowodowane, wspomnianym wcześniej, zespołem Sjögrena, na podłożu którego może rozwinąć się choroba nowotworowa.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.04.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Jak zlikwidować nieprzyjemny zapach z ust? Skuteczne sposoby na halitozę

Halitoza, określana inaczej jako przykry zapach z ust, to uciążliwy problem powodujący znaczny dyskomfort psychiczny. ...

Nieprzyjemny zapach z ust

Przykry zapach z ust to dość powszechnie występująca przypadłość. Jest ona w większości przypadków efektem ...

Kamienie migdałkowe – jak leczyć i usuwać objawy kamieni na migdałkach?

Kamienie migdałkowe to najczęściej niegroźne złogi zwapniałego pokarmu, bakterii i nabłonka jamy ustnej zlokalizowane w ...

Suchość jamy ustnej – jak sobie radzić z suchością w ustach?

Suchość w ustach i w gardle to najczęściej objaw odwodnienia. Sucho w ustach robi się ...

Przykry zapach z ust – jak pozbyć się nieprzyjemnego zapachu z ust?

Nieprzyjemny zapach z ust, czyli halitoza, to częsty problem wywoływany przez infekcje, schorzenia w obrębie ...

Wideo – Suchość w ustach (kserostomia)

Kserostomia, czyli uczucie suchości w ustach, towarzyszy różnym stanom patologicznym. Może występować w przypadkach odwodnienia, ...

Zespół Sjögrena

Zespół Sjögrena to choroba o podłożu immunologicznym. Objawami choroby jest zmniejszone wydzielanie łez i śliny. ...

Jakie składniki diety są przyczyną nieprzyjemnego zapachu z ust?

Nieprzyjemny zapach z ust to wstydliwy problem, który może utrudniać kontakty międzyludzkie. Przyczynę halitozy mogą ...

Brzydki zapach z ust – jak zwalczyć nieświeży oddech?

Brzydki zapach z ust, znany również pod pojęciem halitozy, to problem dość częsty i uciążliwy. ...

Ból w jamie ustnej – jakie są przyczyny i jak leczyć bolesne zmiany w jamie ustnej?

Bolesne zmiany w jamie ustnej to uciążliwy problem, często wywołany niedoborem witamin lub urazem błony ...

Halitoza (nieprzyjemny zapach z ust) – przyczyny, objawy, leczenie

Halitoza to nieprzyjemny zapach z ust, który jest nieakceptowany przez otoczenie chorego. Najczęstszą przyczyną brzydkiego ...

Tabletki na nieświeży oddech – co na halitozę?

Wiele osób boryka się z problemem nieprzyjemnego zapachu z ust. Przyczyny brzydkiego oddechu (halitozy) to ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon