Ból kostki – przyczyny bólu w kostce po wewnętrznej i zewnętrznej stronie

Ból kostki to częsty powód konsultacji ortopedycznych. Zwykle przyczyną bólu w kostce jest uraz w postaci stłuczenia, zwichnięcia, a nawet złamania stawu skokowego. W zależności od rodzaju kontuzji pojawia się ból kostki po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie przy dotyku, podczas chodzenia, poruszania stopą. Towarzyszy mu opuchlizna czy zasinienie. Boląca kostka bez urazu bywa oznaką zmian zwyrodnieniowych lub reumatycznych, a nawet niewydolności żylnej.

Jakie są przyczyny bólu kostki?

Kostki są dystalnym odcinkiem kości podudzia. Kostka boczna jest końcowym fragmentem kości strzałkowej, natomiast kostka przyśrodkowa stanowi końcowy odcinek kości piszczelowej. Obie kostki połączone są ze sobą więzozrostem piszczelowo-strzałkowym. Dystalne odcinki kości goleni tworzą wraz z kością skokową staw skokowo-goleniowy. Potocznie dolegliwości bólowe stawu skokowego oraz jego okolicy można określić mianem bólu kostki.

Ból kostek może mieć różnorakie pochodzenie. Ogólnie przyczyny bolącej kostki można podzielić na:

  • uszkodzenie struktur kostno-stawowych,
  • uszkodzenia ścięgien, mięśni okolicy kostek,
  • inne patologie stawu, np. choroba zwyrodnieniowa, przewlekła niewydolność żylna kończyn dolnych.

Staw skokowo-goleniowy należy do stref ciała, które często narażone są na kontuzje. Ból kostki po upadku, uderzeniu, niefortunnym skoku dotyczy szczególnie osób aktywnych fizycznie, zawodowo uprawiających sport, a także u osób otyłych lub dotkniętych rodzinnymi chorobami ogólnoustrojowymi.

Ponadto u niektórych osób może dojść do rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawu skokowego. Nadmierne eksploatowanie stawów skokowych oraz zwiększona liczba kontuzji tej okolicy może prowadzić do przeciążenia stawu, a finalnie do przykrych dolegliwości bólowych (ból kostki po bieganiu, długotrwałym staniu). Z kolei ból kostki bez urazu, bez opuchlizny – pozornie – bez przyczyny, może być związany z przewlekłą niewydolnością żylną. W takim przypadku pacjent może skarżyć się na ból kostki i łydki.

Zwyrodnieniowy ból kostki i ból przy żylakach

Choroba zwyrodnieniowa stawu skokowego przyczynia się do powstania deformacji stawu poprzez zwężenie szczeliny stawowej. W wyniki czego dochodzi do ograniczenia ruchomości stawu skokowego oraz wystąpienia bólu kostki podczas poruszania. W przebiegu choroby pojawiają się osteofity, tzn. wyrośla kostne, które drażnią pochewki ścięgniste, przyczyniając się do przykrych dolegliwości bólowych kostek.

Zwyrodnieniowe bóle kostek mogą mieć etiologię urazową i nieurazową. Do urazowych przyczyn choroby zwyrodnionej stawu skokowego zalicza się urazy stawu skokowego, przeciążenia i liczne mikrourazy. Przyczyny nieurazowe to przede wszystkim wady stóp (płaskostopie, stopa nadmiernie wydrążona), choroby reumatyczne, choroby kostne np. jałowa martwica kości, choroby bakteryjne niszczące staw skokowy.

Przewlekła niewydolność żylna jest chorobą, która rozwija się stopniowo. Początkowo występują bóle nóg w kostkach, a następnie dolegliwości bólowe całej goleni. Dochodzi do powstania obrzęku kostek. Z czasem pojawiają się silne bóle kurczowe łydek, pajączki oraz znacznie większe zmiany naczyniowe. Dolegliwości bólowe zwiększają się na wieczór, po dłuższym staniu czy siedzeniu.

Boląca i spuchnięta kostka – uraz stawu skokowego

Ból w kostce może pojawić się po urazie stawu skokowo-goleniowego. Do najczęstszych przyczyn zalicza się stłuczenia, skręcenia oraz zwichnięcia stawu skokowego. Stłuczenie kostki jest najlżejszym z objawów urazu stawu skokowego. Kostki są wystającym elementem stawu skokowego, łatwo zatem się o nie uderzyć. W zależności od miesjca uderzenia, pojawia sie ból kostki po wewnętrznej stronie lub od strony zewnętrznej.

Do skręceń lub zwichnięć stawu skokowego dochodzi z reguły podczas nieprawidłowego postawienia stopy na podłożu – dołek w ziemi, twarda przeszkoda, schodzenie po schodach i złe ustawienie stopy podczas pokonywania stopni. Pacjent skarży się na ból kostki podczas chodzenia, może wystąpić róznież zasinienie w okolicach kostki.

Mianem skręcenia kostki określa się wykonanie nadmiernego ruchu w stawie, w wyniku czego dochodzi do naciągnięcia ścięgien, więzadeł, a także torebki stawowej. Zwichnięcie stawu skokowego wiąże się z utratą fizjologicznego kontaktu powierzchni stawowych z uszkodzeniem ścięgien, więzadeł oraz torebki stawowej. W wyniku zaistniałego urazu pojawia się silny ból i opuchlizna kostki, ucieplenie, a także może wystąpić krwiak, a później zasinienie miejsca kontuzjowanego. Nasilenie objawów zależy od siły, która zadziałała na staw skokowy oraz okoliczności zdarzenia.

Poważniejszą kontuzją kostek może być ich złamanie. W wyniku działającej dużej siły na staw skokowy, np. w wyniku uderzenia, upadku ze skręceniem stawu skokowego, zderzenia z przeszkodą może dojść do złamania kostki. Podobnie rozległość obrażeń zależy od siły działającej na struktury kostne tworzące staw. Może dojść do złamania

  • jednej kostki: przyśrodkowej lub bocznej – złamanie kostki bocznej często występuje z dodatkowym wysokim złamaniem kości strzałkowej;
  • złamania dwukostkowego – złamanie kostki bocznej oraz przyśrodkowej;
  • złamania trójkostkowego – złamanie kostki bocznej, przyśrodkowej oraz złamanie krawędzi tylnej kości piszczelowej;
  • poszczególne złamania dwu-, i trójkostkowe mogą również przebiegać z uszkodzeniem więzozrostu P-S; przyczynia się to dodatkowo do niestabilności stawu skokowego.

Jak rozpoznać, dlaczego boli w kostce?

Ból kostek u nóg należy skonsultować z lekarzem. Podstawą diagnostyki urazów stawu skokowego jest badanie kliniczne przez lekarza. Ważnym badaniem, które należy wykonać, kiedy boli kostka po urazie, jest zdjęcie rentgenowskie.

Stłuczona kostka wymaga odpoczynku, środków łagodzących ból oraz zimnych okładów.

W przypadku skręcenia należy zastosować unieruchomienie w szynie gipsowej, opasce/bandażu elastycznym, lub specjalnej ortezie na staw skokowy. Ponadto należy odciążyć kontuzjowaną kończynę i zastosować zimne okłady, a także preparaty ściągające obrzęk. Kiedy ból w kostce spowodowany jest zwichnięciem, postępowanie jest podobne. W przypadku, gdy nie wystąpi samoistne nastawienie, należy wykonać zamkniętą repozycję, a następnie unieruchomić kończynę w szynie gipsowej.

Kiedy RTG kostki wykaże złamanie, należy ocenić stopień jego przemieszczenia oraz stan ogólny zdrowia pacjenta. W przypadku złamań nieprzemieszczonych, bez uszkodzenia więzozrostu piszczelowo-strzałkowego można zastosować unieruchomienie w gipsie. Złamanie kostki z przemieszczeniem z zaburzeniem linii stawowej, wieloodłamowe, z uszkodzeniem więzozrostu piszczelowo-strzałkowego wymagają zaopatrzenia operacyjnego. W zależności od stopnia złamania wykonuje się zespolenie kostek metalem: płytką, śrubami lub drutami Kirschnera. Naprawę więzozrostu piszczelowo-strzałkowego wykonuje się odpowiednią śrubą więzozrostową lub specjalną taśmą.

Co oznacza ból kostki po wewnętrznej i zewnętrznej stronie?

Staw skokowy jest skomplikowany pod względem budowy nie tylko kostnej. W obrębie kostek przebiega kilka ważnych ścięgien, których choroby lub patologie mogą wywoływać silny ból kostki, czasami bez komponenty urazowej. W takich przypadkach oprócz zdjęcia RTG stawu skokowego warto wykonać diagnostykę USG mięśni i ścięgien stawu skokowego. Niektóre przypadki wymagają rozszerzania diagnostyki poprzez wykonanie CT stawu skokowego (przy obrażeniach kostnych) lub rezonansu magnetycznego celem oceny struktur mięśniowych oraz ścięgnistych w okolicy kostki.

  • Ból poniżej kostki bocznej może być spowodowany przez rozerwanie więzadeł bocznych wywołane poprzez nieodpowiednie ustawienie stopy podczas ruchu. W wyniku uszkodzenia struktur więzadeł bocznych stawu skokowego występuje znaczny obrzęk okolicy kostek, a także ból przy badaniu palpacyjnym (ból kostki przy dotyku) poniżej kostki bocznej. Może wystąpić krwiak lub zasinienie kontuzjowanej okolicy. Leczenie polega na unieruchomieniu kończyny dolnej w opatrunku gipsowym na 6–10 tygodni.
  • Ból pod kostką z boku może być związany z pourazowym zniekształceniem tyłostopia. Przykładem może być pourazowe zniekształcenie kości piętowej, powstałe osteofity, które zmniejszają przestrzeń, w której przebiegają ścięgna mięśni strzałkowych wraz z ich pochewkami. W wyniku ich drażnienia podczas ruchu dochodzi do powstania przewlekłego stanu zapalnego. Bóle poniżej kostki bocznej są typowe dla ucisku i podrażnienia pochewek ścięgien mięśni strzałkowych. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie zabiegu operacyjnego.
  • Ból pod kostką po wewnętrznej stronie również związany jest ze zmniejszeniem przestrzeni w której przebiegają pochewki ścięgien mięśni: piszczelowego tylnego, zginacza palców długiego oraz zginacza palucha długiego. Często patologia w obrębie tej kostki występuje w wyniku rozwijającej się choroby zwyrodnieniowej stawu skokowego. Wyrośla kostne drażnią pochewki ścięgien prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego i ostrego bólu poniżej kostki przyśrodkowej.
  • Ból nad kostką po wewnętrznej stronie może być związany z rozerwaniem więzadła trójgraniastego. Występuje rzadko i związane jest ze skręceniem stopy ustawionej na zewnątrz przy nadmiernej pronacji. Może pojawić się obrzęk, krwiak, zasinienie oraz bolesność palpacyjna powyżej kostki przyśrodkowej. Leczenie obejmuje unieruchomienie w opatrunku gipsowym na 8 tygodni.

Leczenie rehabilitacyjne urazu stawu skokowego

Po okresie leczenia poszczególnych urazów stawu skokowego warto jest podjąć rehabilitację tego stawu. Stan po skręceniu, zwichnięciu czy nawet złamaniu wymaga podjęcia odpowiednich ćwiczeń pozwalających na usprawnienie stawu skokowego i przywrócenia pełnego zakresu ruchu. W przypadku uszkodzeń ścięgnisto-mięśniowych odpowiednio dobrane zabiegi fizjoterapeutyczne pozwalają na zniesienie dolegliwości bólowych lub przywrócenia sprawności po ewentualnym zabiegu plastycznym stawu skokowego.

Rehabilitacja stawu skokowego powinna odbywać się pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty. Ważnym elementem przywracania sprawności stawu skokowego są ćwiczenia oraz terapia manualna. Wykonuje się określone ćwiczenia i manipulacje pozwalające na zwiększenie ruchomości stawu skokowego. Masaż okolicy stawu skokowego pozwala na rozluźnienie mięśni, ścięgien, więzadeł, a także poprawia kondycję tkanki podskórnej oraz skóry. W przypadku silnych dolegliwości bólowych z towarzyszącym obrzękiem można zastosować kinesiotaping, który rozluźnia napięte struktury mięśniowe, stabilizując staw oraz poprzez usprawnienie krążenia pomaga w zniesieniu obrzęku kostki.

Wśród zabiegów fizykoterapeutycznych często stosuje się zabiegi z zastosowaniem ultradźwięków, fali uderzeniowej, laseru, a także wirówek wodnych (hydromasażu). Działania te prowadzą do rozluźnienia mięśni, znoszą napięcie, działają przeciwbólowo, przeciwzapalnie, zmniejszają obrzęk, poprawiają krążenie w okolicy kontuzjowanej, a także pomagają regeneracji tkanek i przyspieszają gojenie.

Bibliografia:

  1. Traumatologia narządu ruchu, tom 2 – D. Tylman, A. Dziak, Warszawa 1996.
  2. Ortopedia, traumatologia i reumatologia - A.D. Duckworth, D.E. Porter, S.H. Ralston, 2009.
  3. AO Podstawy leczenia złamań, tom 2 – T.P. Ruedi, R.E. Buckley, Ch.G. Morgan, redaktor naukowy polskiego wydania P. Małdyk, Warszawa 2014.
Opublikowano: ; aktualizacja: 28.06.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Praca w biurze a bóle stawów i ból kręgosłupa

Pomimo powszechnego przekonania, że praca w biurze jest lekka, lista dolegliwości chorobowych z nią związana, ...

Ból w dole pleców – jakie przyczyny powodują ból w dole kręgosłupa?

Bóle na dole pleców mogą mieć różną przyczynę. Najczęściej ból lędźwi wynika z chorób kręgosłupa ...

Osteofity kręgosłupa – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Osteofity kręgosłupa (narośl kostna, dzioby kostne) są patologicznym wytworem tkanki kostnej. Uszkodzona tkanka chrzęstna przyczynia ...

Ból pleców przy kaszlu i przy kichaniu – jakie są przyczyny?

Ból pleców (na dole, jednostronny, po lewej czy prawej stronie), spowodowany zmianami zwyrodnieniowymi, reumatyzmem lub ...

Zapalenie korzonków nerwowych – jak leczyć ból korzonków?

Zapalenie korzonków nerwowych objawia się nagłym ostrym bólem kręgosłupa lędźwiowego, który promieniuje ku górze pleców ...

Gościec stawowy – przyczyny, objawy i leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów

Gościec stawowy jest powszechną nazwą reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), które jest często występującą chorobą reumatyczną. ...

Choroby bioder – jakie są przyczyny i objawy chorób stawu biodrowego?

Najczęściej diagnozowaną chorobą bioder u dorosłych jest zwyrodnienie stawu biodrowego. Jej charakterystyczne objawy to ból ...

Zapalenie stawu skokowego

Zapalenie stawu skokowego diagnozowane jest rzadko. Objawy zapalenia stawu jakie może stwierdzić pacjent to obrzęk ...

Wideo – Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające Zapalenie Stawów Kręgosłupa, określane również jako choroba Bechterewa, to przewlekła, wolno postępująca choroba tkanki ...

Ból w lędźwiach – przyczyny i leczenie

Ból w lędźwiach, określany często przez pacjentów jako ból kręgosłupa lędźwiowego, należy do najczęstszych przyczyn ...

Zwichnięcie kostki (zwichnięcie stawu skokowego)

Zwichnięcie kostki (inaczej zwichnięcie stawu skokowego) jest to dość niebezpieczny i ciężki uraz, polegający nie ...

Gorące stopy – przyczyny uczucia gorąca w stopach

Uczucie gorąca w stopach, któremu niekiedy towarzyszy pieczenie lub swędzenie, to dość częsty objaw. Jego ...

Komentarze (0)