Jałowa martwica kości – objawy, leczenie, rokowania

Jałowa martwica kości jest poważnym schorzeniem w wyniku którego dochodzi do zniszczenia tkanki kostnej, najczęściej w następstwie nieprawidłowego ukrwienia. Do rozwoju ognisk martwiczych w kości prowadzą zakrzepy i zatory. Aseptyczna martwica dotyczy szczególnie dzieci i młodych osób dorosłych, a nieprawidłowo leczona może doprowadzić do poważnych deformacji kostnych, a co za tym idzie – kalectwa.

Przyczyny jałowej martwicy kości

Zasadniczym czynnikiem powodującym martwicę tkanki kostnej jest jej nieprawidłowe ukrwienie. Przyczyną zaburzonego dopływu krwi może być zator, zakrzep, uraz lub inny czynnik upośledzający przepływ naczyniowy. Często jednak, zwłaszcza w przypadku dzieci, nie udaje się ustalić jakiegokolwiek czynnika etiologicznego i uznaje się w takim przypadku schorzenie za idiopatyczne.

Do stanów predysponujących do zachorowania należą:

  • leki upośledzające przepływ naczyniowy, na przykład steroidy;
  • nadużywanie alkoholu i palenie;
  • choroba nowotworowa i chemioterapia;
  • poważne schorzenia ogólnoustrojowe np. cukrzyca, toczeń układowy rumieniowaty, choroby zapalne i zwyrodnieniowe stawów;
  • choroba kesonowa;
  • stany i choroby zwiększające krzepliwość krwi;
  • anemia sierpowata;
  • predyspozycje genetyczne;
  • zaburzenia hormonalne.

W przebiegu choroby dochodzi do niedokrwienia jądra kostnienia, struktury niezwykle aktywnej metabolicznie, odpowiedzialnej za wzrost kości na długość. Tkanka kostna ulega martwicy, a następnie stopniowej odbudowie, niestety często w nieprawidłowej, zdeformowanej formie. Jeśli choroba dotyka osoby młodej, zaburzony zostaje wzrost kości na długość, co prowadzi na przykład do różnicy w długości kończyn lub ich zaburzonej funkcji. Znanych jest kilkadziesiąt postaci choroby, zależnie od umiejscowienia powstałej martwicy, lokalizacja zmiany decyduje także o obrazie klinicznym. Określenie „jałowa martwica” oznacza, że w przebiegu procesu nie dochodzi do bakteryjnego czy wirusowego zakażenia tkanki.

Czym jest jałowa martwica kości?

Jałowa martwica kości to zespół chorób, który charakteryzuje się powstawanie martwiczych tkanek w obrębie kości. Co ważne powstawanie martwiczych ognisk nie jest powiązane z zakażeniem mikroorganizmami, np. bakteriami. Dlatego też często mówi się o martwicy aseptycznej kości. Przyczyną powstawania martwicy są zaburzenia unaczynienia w obrębie tkanek. Zmieniony chorobowo fragment kości często ulega odbudowie, jednak w wyniku oddziaływania obciążeń ulega często odkształceniu.

Jałowa martwica kości dotyka zwłaszcza ludzi młodych. Jest diagnozowana u dzieci. Na podstawie różnej lokalizacji zmian martwiczych, obecnie rozpoznaje się kilkadziesiąt różnych rodzajów jałowej martwicy kości.

Rodzaje jałowej martwicy kości

Znanych jest kilkadziesiąt jednostek chorobowych obejmujących jałową martwicę kości w różnej lokalizacji, najczęściej nazywanych od nazwiska autora pierwszego opisu danej jednostki. Do najczęściej występujących jednostek należą choroba Perthesa i Scheuermanna.

  • Choroba Perthesa uznawana jest za zaburzenie rozwojowe i obejmuje martwicę jałową głowy kości udowej występującą u dzieci i młodzieży, około cztery raz częściej u chłopców, głównie w wieku wczesnoszkolnym. Jądro kostnienia jest niezwykle ważnym elementem odpowiedzialnym za wzrost kości na długość, zatem jego nieprawidłowa regeneracja w przebiegu schorzenia upośledza cały dalszy wzrost dziecka, prowadząc do anatomicznych nieprawidłowości w obrębie stawu biodrowego.
  • Choroba Scheuermanna dotyczy trzonów kręgów kręgosłupa, a jej następstwem może być znaczne ograniczenie ruchomości i kalectwo. Występuje u młodzieży i młodych osób dorosłych. Nowa tkanka kostna, powstająca na szkielecie obumarłej kości, charakteryzuje się nieprawidłową strukturą i hiper-mineralizacją.

Jałowa martwica kości – objawy

W pierwszym okresie choroby dochodzi do obrzęku zajętej kończyny lub stawu. W badaniach obrazowych można obserwować stopniową fragmentację jądra kostnienia i spłaszczenie nasady kości. W kolejnych fazach dochodzi do zastępowania martwych tkanek nową, żywą tkanką kostną i chrzęstną, co w obrazach radiologicznych przyjmuje postać naprzemiennych zagęszczeń i rozrzedzeń. Pacjent uskarża się na ból zajętej okolicy, zwłaszcza w obrębie sąsiadującego stawu.

Często dochodzi do zaburzenia funkcji ruchowej, np. utykania, ograniczenia ruchomości, niemożności zginania lub prostowania kończyny. W wyniku unieruchomienia dochodzi do zaniku tkanki mięśniowej, a także zaburzenia postawy.

W chorobie Scheuermanna zniekształcenia krążków kręgowych – tzw. guzki Schmorla powodują stopniowe pogłębianie kifozy odcinka piersiowego kręgosłupa i zaokrąglenie pleców. Nieprawidłowa postawa stopniowo utrwala się, prowadząc do ograniczenia sprawności ruchowej i wystąpienia objawów neurologicznych, związanych z uciskiem rdzenia kręgowego. Ostateczny obraz kości po przebytej martwicy jałowej jest zróżnicowany, zależy od aktualnych obciążeń i indywidualnych warunków anatomicznych – kość może być zarówno znacznie zdeformowana jak i posiadać zupełnie prawidłowy kształt.

Niektóre jednostki chorobowe, jak choroba Scheuermanna, są praktycznie nieuleczalne. Rozpoznanie schorzenia najczęściej dokonywane jest na podstawie obrazu klinicznego oraz wyniku badania rentgenograficznego i ultrasonograficznego.

Leczenie jałowej martwicy kości

Leczenie jałowej martwicy kości uzależnione jest od lokalizacji choroby i opiera się głównie na metodach fizjoterapii. Odpowiednio dobrany stopień obciążenia i zakres ruchów mają na celu prawidłową regenerację kości. W chorobie Perthesa stosuje się odciążenie kończyny nawet do 6 miesięcy, rehabilitację zapobiegającą przykurczom i zanikom mięśniowym, leczenie ułożeniowe i różnego rodzaju formy unieruchomienia.

Istnieją także chirurgiczne metody przywracające prawidłową anatomię stawu. W przypadku choroby kręgosłupa leczenie ma na celu zapobieganie zniekształceniom poprzez odciążanie kręgosłupa, odpowiednie systematyczne ćwiczenia rozciągające i oddechowe, gorsety ortopedyczne oraz metody fizjoterapeutyczne. Należy unikać długiego przebywania w pozycji stojącej i siedzącej. Znaczne dolegliwości bólowe i ograniczenie ruchomości stanowią wskazania do leczenia operacyjnego. Dla pomyślnego rokowania ważne jest jak najwcześniejsze postawienia rozpoznania i regularne kontrole u lekarza.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.8


Może cię

Zapalenie chrząstek żebrowych – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie chrząstek żebrowych bywa określane także jako zespół Tietza. Objawem zapalenia chrząstek żebrowych jest silny, ...

Choroba Perthesa (jałowa martwica głowy kości udowej)

Choroba Perthesa (ang. Legg-Calvé-Perthes disease) znana jest także jako jałowa martwica głowy kości udowej. Jest ...

Pięta Haglunda – choroba Haglunda-Severa

Pięta Haglunda to jałowa martwica guza piętowego. Przez pacjentów określana jako martwica pięty. Zmiana zlokalizowana ...

Choroba Scheuermanna – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja, ćwiczenia

Zespół Scheuermanna to nieuleczalna choroba kręgosłupa u dzieci (manifestuje się między 12. a 17. rokiem ...

Nerwiak Mortona – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja

Nerwiak Mortona (zamiennie: choroba, zespół, neuralgia, metatarsalgia) powoduje nieprzyjemny, przeszywający ból śródstopia pojawiający się podczas ...

Łamanie w kościach – jakie są przyczyny i co robić – leczenie oraz domowe sposoby

Strzykanie i łamanie w kościach miewa wiele różnych przyczyn. Możemy mieć z nim do czynienia ...

Wideo – Przyczyny reumatoidalnego zapalenia stawów

Istotą choroby jest proces zapalny rozpoczynający się wewnątrz stawu. Nieznany czynnik stymuluje błonę maziową, wyścielającą ...

Wiskosuplementacja – zastrzyki w kolano na odbudowę chrząstki

Wiskosuplementacja (stosowanie kwasu hialuronowego na stawy) to metoda leczenia zmian zwyrodnieniowych kolan. Leczenie polega na ...

Kąpiel perełkowa – działanie, wskazania, przeciwwskazania

Kąpiel perełkowa to rodzaj zabiegu, który wykorzystuje masaż powietrzny. Posiada działanie relaksacyjne i silnie odprężające. ...

Choroba Osgooda-Schlattera

Choroba Osgooda-Schlattera należy do grupy chorób z kręgu jałowych martwic kości. U dzieci rozwija się ...

Wideo – Choroba Scheuermanna

Choroba Scheuermanna zaliczana jest do jałowych martwic kości, a potocznie nazywana jest młodzieńczą kifozą. Choroba ...

Choroba Blounta

Choroba Blounta (łac. morbus Blount) często określana jest jako piszczel szpotawa. Choroba polega na patologicznym ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon