Zapalenie nerek

Zapalenie nerek może zostać wywołane infekcją (bakteryjną, wirusową, polekową), ale także w wyniku choroby nerek. Wyróżniamy kłębuszkowe zapalenie nerek – schorzenie obejmujące kłębuszki nerkowe oraz odmiedniczkowe zapalenie nerek, zachodzące w tkance śródmiąższowej. Pierwsze z nich stanowi jedną z najczęstszych przyczyn niewydolności nerek.

Funkcje nerek

Najważniejsze role nerek, parzystych narządów leżących w jamie brzusznej to utrzymywanie równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej oraz usuwanie produktów przemiany materii.

W ciągu doby nerki wielokrotnie filtrują krew, produkując średnio aż 150 litrów moczu pierwotnego, który ulega potem zagęszczeniu w procesie wtórnej resorpcji.

Innymi słowy – nerki odpowiadają ściśle za skład płynów ustrojowych, w tym krwi, utrzymując stężenia poszczególnych substancji w wąskich zakresach normy. To od ich pracy zależy zatem:

  • ciśnienie tętnicze,
  • pH,
  • metabolizm licznych leków i substancji egzogennych,

Najprościej ujmując nerki odpowiadają za funkcjonowanie każdej pojedynczej komórki budującej ludzkie ciało. Nie zdziwi więc fakt, że wszelkie schorzenia nerek, w tym stany zapalne, mogą poważnie upośledzić homeostazę ustroju, a nawet doprowadzić do sytuacji zagrażającej życiu.

Podział zapaleń nerek

Nerki stanowią swoisty układ filtrujący krew, a zatem łatwo domyślić się, że jeśli organizm dotyka choroba autoimmunologiczna lub uogólnione zakażenie, wszystkie szkodliwe antygeny, przeciwciała, kompleksy immunologiczne oraz inne białka produkowane w stanie zapalnym docierają do nerek.

Podobnie dzieje się z wieloma lekami czy toksynami takimi jak metale ciężkie. Fakty te tłumaczą, dlaczego nerki są tak wrażliwym i narażonym na uszkodzenie narządem.

W tym miejscu konieczne jest wspomnieć, że zbudowane są one z rdzenia i części korowej, a podstawową, najmniejszą jednostką czynnościową jest nefron, w obrębie którego znajduje się tak zwany kłębuszek nerkowy – miejsce pierwszej filtracji krwi i wytwarzania pierwotnego moczu. To właśnie ta część nefronu narażona jest w sposób szczególny na czynniki uszkadzające. Pomiędzy nefronami znajduje się tkanka śródmiąższowa, którą także mogą dotknąć stany zapalne. Wyróżniamy więc tak zwane

  • kłębuszkowe zapalenia nerek, które, jak sama nazwa wskazuje oznaczają stan zapalny kłębuszków nerkowych (KZN), oraz zdecydowanie rzadziej występujące
  • śródmiąższowe zapalenia nerek (ŚZN) inaczej nazywane odmiedniczkowym zapaleniem nerek. Pierwsza grupa chorób jest szczególnie ważna, bowiem do niedawna stanowiła obok cukrzycy i nadciśnienia główną przyczynę rozwoju niewydolności nerek.

Kłębuszkowe zapalenia nerek

KZN stanowią niezwykle różnorodną grupę schorzeń o zróżnicowanej etiologii, ich wspólnym mianownikiem jest objęcie procesem zapalnym kłębuszków nerkowych. Mogą występować jako pierwotne zaburzenia, lub też wtórnie w przebiegu innego procesu chorobowego. Najważniejsze z nich to:

  • poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • mezangialne kłębuszkowe zapalenie nerek (w tym tak zwana nefropatia IgA),
  • błoniastorozplemowe kłębuszkowe zapalenie nerek.

Ponadto stan zapalny w obrębie nerki występuje także w przebiegu takich chorób, jak:

  • cukrzyca,
  • toczeń układowy rumieniowaty,
  • układowe zapalenia naczyń,
  • nowotwory,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • uogólnione zakażenia bakteryjne, wirusowe, grzybicze i inne.

Także leki i toksyny stanowią podłoże kłębuszkowego zapalenia nerek.

Jak widać gama czynników sprawczych jest nader szeroka, większość z nich związana jest z procesem uszkadzania nerek w wyniku odkładania się w nich przeciwciał lub kompleksów immunologicznych, co wywołuje stan zapalny. Dochodzi do niszczenia błony filtracyjnej, a nerki, aby spełniać swoje funkcje pracują coraz intensywniej, w wyniku tak zwanej hiperfiltracji postępuje ich degeneracja.

Jeśli określić kłębuszek nerkowy mianem sitka, to zaczyna ono przepuszczać coraz większe cząsteczki, a organizm systematycznie traci potrzebne mu składniki. Rozwija się białkomocz z jego poważnymi konsekwencjami:

  • obrzęki obwodowe,
  • zaburzenia odporności,
  • zaburzenia hormonalne,
  • zaburzenia krzepliwości krwi,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • nieprawidłowa gospodarka lipidowa.

Wspomnieć trzeba także o nieprawidłowościach stwierdzanych w badaniach laboratoryjnych, są to przede wszystkim białkomocz, krwio- lub krwinkomocz, nieprawidłowy osad moczu, hipoalbuminemia i nieprawidłowe poziomy poszczególnych białek oznaczanych w surowicy, niedokrwistość, hipokalcemia, hipercholesterolemia, nieprawidłowe poziomy hormonów oraz zaburzenia typowo związane z chorobą podstawową np. toczniem.

Nieleczone kłębuszkowe zapalenie nerek może doprowadzić ostatecznie do niedożywienia i wyniszczenia organizmu z rozwojem niewydolności nerek, a wtedy ratunkiem stają się już tylko dializy lub przeszczep narządu. Oczywiście to, jak rozwija się choroba zależy od jej etiologii, i zastosowanego leczenia.

Przykładowo w przebiegu poinfekcyjnego KZN dochodzi do całkowitego wyzdrowienia u około 70-80% pacjentów po wyleczeniu pierwotnej infekcji bakteryjnej, ale rokowanie w błoniastym kłębuszkowym zapaleniu nerek czy ogniskowym segmentalnym stwardnieniu KN jest już znacznie gorsze, u większości osób rozwija się schyłkowa niewydolność nerek w okresie 10 lat od rozpoznania choroby.

Objawy KZN

Aby lekarz mógł rozpoznać zapalenie nerki, konieczne jest przeprowadzenie biopsji i ocena pobranego wycinka w badaniu mikroskopowym. Z reguły jednak pojawiające się dolegliwości i wyniki badań laboratoryjnych pozwalają z dużym prawdopodobieństwem podejrzewać tą jednostkę chorobową. Pacjenci skarżą się na takie dolegliwości jak krwiomocz, pienienie się moczu, obrzęki tkanki podskórnej, zmiany naczyniowe. W związku z utratą białka cierpią na postępujące osłabienie, utratę apetytu, może pojawić się duszność oraz bóle głowy spowodowane nadciśnieniem.

Śródmiąższowe (odmiedniczkowe) zapalenia nerek

Śródmiąższowe zapalenie nerek to proces toczący się nie stricte w kłębuszku nerkowym, ale w tkance śródmiąższowej, a u jego podłoża także leżą procesy immunologiczne wywołane przez czynniki toksyczne – zarówno pochodzenia wewnątrz jak i zewnątrzustrojowego, lub przez działanie drobnoustrojów.

Najczęstsze z nich to zakażenia bakteryjne i wirusowe, leki – głównie antybiotyki i popularne niesterydowe leki przeciwzapalne, metale ciężkie, uczulenia i choroby metaboliczne. Czynnik uruchamiający proces zapalny w odmiedniczkowym zapaleniu nerek powoduje w konsekwencji wydzielanie substancji pobudzających włóknienie tkanki śródmiąższowej i jednocześnie zanik prawidłowych nefronów. Dochodzi do stopniowego upośledzania funkcji nerek i rozwoju niewydolności narządu, jeśli proces patologiczny nie zostanie zahamowany, taki scenariusz dotyczy około 40% pacjentów. Należy wspomnieć, że w przeciwieństwie do KZN, u pacjentów ze śródmiąższowym zapaleniem nerek często występuje tępy ból w okolicach lędźwiowych oraz skąpomocz, czyli wydalanie poniżej 500ml moczu na dobę.

Śródmiąższowe zapalenia nerek – leczenie i zapobieganie

Leczenie

W pierwszej kolejności wprowadza się leczenie przyczynowe odmiedniczkowego zapalenia nerek zależne od etiologii schorzenia, np. antybiotyki w razie bakteryjnej infekcji, natomiast podstawą leczenia wszystkich niemal typów nerek jest zahamowanie procesu immunologicznego. W tym celu lekarz zleca leki z grupy glikokortykoidów i cytostatyków.

W przypadku białkomoczu stosuje się leki z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny oraz blokery receptora angiotensyny. Dodatkowo najczęściej konieczne jest leczenie moczopędne z zastosowaniem diuretyków oraz leczenie objawowe powikłań, takich jak nadciśnienie tętnicze

Często konieczne są ograniczenia dietetyczne (ograniczenie ilości spożywanej soli, białka oraz odpowiednia podaż kalorii).

W razie niepomyślnego przebiegu schorzenia i rozwoju niewydolności nerek konieczne jest leczenie nerkozastępcze w postaci dializoterapii lub przeszczep narządu.

Profilaktyka

Na koniec warto wymienić sposoby zapobiegania stanom zapalnym nerek, są to przede wszystkim:

  • właściwa higiena układu moczowego,
  • odpowiednia podaż płynów,
  • unikanie:
    • odwodnienia,
    • stosowania w nadmiarze leków uszkadzających nerki,
    • narażenia na toksyny środowiskowe,
  • zapobieganie infekcjom bakteryjnym i wirusowym,
  • szczepienia ochronne,
  • systematyczna kontrola u lekarza,
  • niebagatelizowanie wspomnianych wyżej objawów.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Nieleczona angina – jakie są powikłania anginy?

Angina to ostre zapalenie migdałków podniebiennych i gardła wywołana infekcją paciorkowcami. Bakteryjne zapalenie gardła jest ...

Choroby nerek a badanie moczu

Wiele spośród chorób ogólnoustrojowych jak i chorób nerek manifestuje się zmianami w badaniu ogólnym moczu. ...

Biopsja nerki – wskazania, jak wygląda, powikłania

Biopsja nerki jest badaniem polegającym na pobraniu fragmentu miąższu nerki do analizy mikroskopowej. To badanie ...

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest zapalną chorobą nerek o etiologii bakteryjnej. Postać ostra należy do najcięższych ...

Bakteryjne zapalenie nerek – przyczyny i objawy

Bakteryjne zapalenie nerek, czyli odmiedniczkowe zapalenie nerek to wynik przedostania się bakterii powyżej pęcherza moczowego. ...

Klirens kreatyniny

Klirens kreatyniny, a właściwie klirens nerkowy endogennej kreatyniny (Ckreat), bo tak brzmi jego pełna nazwa, ...

Zakażenie układu moczowego u dziecka

Zakażenia układu moczowego (ZUM) u dzieci obejmują zapalenie górnych dróg moczowych oraz zapalenie pęcherza i ...

Wideo – Śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek jest chorobą, która pod względem etiologicznym jest niejednorodna. Zawsze jednak występuje stan ...

Wideo – Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest zakażeniem górnych dróg moczowych, do którego dochodzi od strony miedniczki nerkowej. ...

Wideo – Kłębuszkowe zapalenie nerek

Kłębuszkowe zapalenia nerek to choroby, w których od początku proces zapalny dotyczy kłębuszka nerkowego. Następnie ...

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Choroby nerek u dzieci

Choroby nerek u dzieci mogą być przyczyną groźnych powikłań, np. zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej czy nadciśnienie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon