Zespół nerczycowy

Zespół nerczycowy to stan kliniczny, występujący w przebiegu wielu chorób, najczęściej jako powikłanie cukrzycowego uszkodzenia nerek i pierwotnych chorób kłębuszków nerkowych. Jego bezpośrednią przyczyną jest uszkodzenie mikrostruktur nefronu. Trzy główne składowe zespołu nerczycowego to białkomocz nerczycowy, obrzęki i zaburzenia lipidowe.

Zespół nerczycowy – czym jest?

Przede wszystkim trzeba podkreślić, że jest to stan kliniczny, będący elementem obrazu choroby, która stanowi jego przyczynę. Na zespół nerczycowy składają się objawy kliniczne, takie jak obrzęki oraz objawy laboratoryjne: białkomocz nerczycowy, wysokie stężenie cholesterolu LDL oraz niskie stężenie albumin we krwi. Sam białkomocz, aby spełniał kryterium nerczycowe, musi być odpowiednio nasilony. Musi on mianowicie wynosić minimum 3,5 g na dobę. Oznacza to, że w moczu zebranym z całej doby musi być zawarte co najmniej 3500 mg różnych białek.

Zespół nerczycowy – przyczyny

Właściwą przyczyną zespołu nerczycowego jest uszkodzenie kłębuszków nerkowych, czyli glomerulopatia. Można je podzielić na wrodzone i nabyte. Te drugie są zdecydowanie częstsze i dzielą się na pierwotne, czyli takie, w których przyczyna uszkodzenia kłębuszka leży w samym kłębuszku oraz wtórne, kiedy czynnik uszkadzający pochodzi spoza nerki. Pierwotne choroby kłębuszków nazywane są kłębuszkowymi zapaleniami nerek. Powodują one zespół nerczycowy, między innymi kłębuszkowe, błoniaste oraz submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek. Lista pozanerkowych przyczyn glomerulopatii jest zdecydowanie dłuższa. Większość z nich to:

  • amyloidowa,
  • białaczka limfatyczna,
  • chłoniaki,
  • cukrzyca,
  • gruźlica,
  • heroina,
  • infekcyjne zapalenie wsierdzia,
  • jady owadów i węży,
  • malaria,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • niewydolność serca,
  • nowotwory m.in. płuc, jelita grubego, piersi,
  • rzucawka,
  • sarkoidoza,
  • stan przedrzucawkowy,
  • szpiczak mnogi,
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • wirusowe zapalenie wątroby,
  • zakrzepica żyły nerkowej,
  • zespół Sjögrena.

Najrzadsze przyczyny należą do grupy wrodzonej glomerulopatii. Wśród tych chorób znajduje się między innymi zespół Alporta, choroba Fabry’ego czy zespół nerczycowy typu fińskiego.

Zespół nerczycowy – objawy kliniczne

Pierwszym obserwowanym objawem jest na ogół silne pienienie się moczu, spowodowane białkomoczem nerczycowym. W dalszej kolejności mogą pojawić się obrzęki na skutek zatrzymania sodu i wody oraz spadku tzw. ciśnienia onkotycznego w naczyniach krwionośnych. Okoliczności te powodują przenikania wody z naczyń do tkanek. Obrzęki na początku dotyczą błon śluzowych, co może powodować bóle brzucha, nudności czy brak apetytu. Poza tym mogą pojawić się zaburzenia miesiączkowania. Postępujące gromadzenie się wody w tkankach widać w postaci obrzęków kończyn dolnych. Może pojawić się duszność, spowodowana gromadzeniem się płynu w jamie opłucnej, która otacza płuca. W zespole nerczycowym o ciężkim przebiegu mogą wystąpić niedożywienie oraz tzw. przełomy brzuszne, czyli ataki silnego bólu brzucha z wymiotami i gorączką.

Zespół nerczycowy – diagnostyka i leczenie

Wyniki badań krwi mogą wskazywać na zespół nerczycowy. Należy wzmożyć czujność, gdy w wynikach badań pojawią się (przy występowaniu łącznym, ale niekoniecznie wszystkich wymienionych pozycji jednocześnie):

  • niskie stężenie albumin (hipoalbuminemia),
  • niskie stężenie wapnia (hipokalcemia),
  • wysokie stężenie cholesterolu (hipercholesterolemia),
  • wysokie stężenie trójglicerydów (hipertriglicerydemia),
  • wysokie OB.,
  • spadek ilości czerwonych krwinek (niedokrwistość).

W badaniu moczu główną anomalią jest nerczycowy białkomocz. Można go oznaczyć na podstawie badania próbki z dobowej zbiórki moczu lub z dużym przybliżeniem na podstawie porannej próbki moczu, po zastosowaniu odpowiednich wzorów przeliczeniowych. Jedynym badaniem, które umożliwia poznanie przyczyny zespołu nerczycowego w niejasnych sytuacjach, jest biopsja nerki. Badanie to należy do diagnostyki inwazyjnej chorób układu moczowego. Dokonuje się go pod kontrolą USG na pomocą przezskórnego nakłucia miąższu nerki specjalnie przeznaczoną do tego igłą.

Ze względu na fakt, że zespół nerczycowy jest następstwem choroby, a nie samodzielną chorobą, najważniejsze jest leczenie przyczynowe, czyli nastawione na chorobę. Oprócz tego należy zwalczać objawy, czyli obrzęki i białkomocz. W każdej sytuacji warto przestrzegać diety, która powinna uwzględnić ograniczenie spożycia sodu (zawartego m.in. w soli kuchennej) oraz tłuszczów nasyconych i cholesterolu.

Zespół nerczycowy – powikłania

Procesy patologiczne, które mają miejsce w trakcie rozwoju i trwania zespołu nerczycowego, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia poniższych chorób:

  • zakrzepica żył głębokich,
  • niewydolność nerek,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie otrzewnej,
  • róża (zapalenie tkanek miękkich).
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Kłębuszkowe zapalenie nerek (glomerulopatie)

Choroby kłębuszków nerkowych są istotnym problemem w nefrologii. Cechują się zajęciem przez proces zapalny wyłącznie ...

Białko całkowite w dobowej zbiórce moczu

Badanie białka całkowitego w dobowej zbiórce moczu pozwala zdiagnozować białkomocz, będący efektem uszkodzenia nerek. Prawidłowo ...

Urazy nerek – stłuczenie (odbicie), pęknięcie, rozerwanie – jakie dają objawy i jek się leczy?

Gwałtowny rozwój motoryzacji, upadki z wysokości czy obrażenia fizyczne spowodowane chociażby uprawianiem sportu są przyczyną ...

Alfa-1-antytrypsyna – badanie

Wskazaniem do oznaczenia alfa-1-antytrypsyny jest pojawienie się niepokojących objawów u dzieci i dorosłych takich jak ...

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła niewydolność nerek rozwija się w następstwie postępującego i nieodwracalnego upośledzenie funkcji narządu. Do rozwoju ...

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek (w skrócie ONN), nazywana inaczej ostrym uszkodzeniem nerek, to stan gwałtownego upośledzenia ...

Nefrektomia

Nefrektomia to operacja polegająca na usunięciu nerki. Leczenie operacyjne nerek można podzielić, w zależności od ...

Chlorki w moczu – badanie

Aniony chlorkowe – chlorki, są głównymi anionami przestrzeni pozakomórkowej. Podobnie jak w surowicy krwi, poziom ...

Mikroalbuminuria – co to jest, jakie są objawy i jak ją leczyć?

Mikroalbuminuria to zwiększony poziom albumin stwierdzany w czasie badania próbki moczu. Albuminy są to białka ...

Obrzęki w chorobach nerek

Obrzęki to częste powikłanie obecne w chorobach nerek. Mogą wskazywać na przewlekłą niewydolność nerek. Są ...

Przewlekła mocznica

Mocznica to ostatnie, schyłkowe stadium niewydolności nerek. Nerki nie są wówczas w stanie kontrolować objętości ...

Rak nerki

W nerkach, jak we wszystkich innych narządach, może pojawić się nowotwór (nie zawsze złośliwy). Guzy ...

Komentarze (0)