Dializa otrzewnowa (ADO i CADO) – wskazania, przebieg, ile trwa, czy boli, powikłania, przeciwwskazania

Dializa otrzewnowa jest jedną z możliwych form leczenia niewydolności nerek, która pozwala choremu na przeprowadzenie całego procesu w domu. Leczenie dializami otrzewnowymi ograniczone jest jednak do wybranych grup pacjentów i nie może być zastosowane w każdym przypadku. Wady dializy otrzewnowej obejmują przede wszystkim ryzyko wystąpienia powikłań infekcyjnych, a zwłaszcza dializacyjnego zapalenia otrzewnej. Dla kogo dializa otrzewnowa będzie lepszym rozwiązaniem i jak wygląda jej przebieg? Ile trwa domowa dializa?

Na czym polega dializa otrzewnowa?

Dializa otrzewnowa jest metoda leczenia nerkozastępczego, które wykorzystuje otrzewną jako półprzepuszczalną błonę umożliwiającą usuwanie z organizmu nadmiaru wody i toksyn mocznicowych, zastępując w ten sposób funkcję nerek w przewlekłej niewydolności nerek.

Warunkiem rozpoczęcia leczenia dializami otrzewnowymi jest uzyskanie dostępu do jamy otrzewnowej. Jest to możliwe dzięki założeniu cewnika do dializy otrzewnowej. Najczęściej stosowanym cewnikiem w tym przypadku jest cewnik Tenckhoffa.

Cewnik do dializ otrzewnowych jest zakładany przez zespół złożony z chirurga i nefrologa, w sali operacyjnej, w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Za pośrednictwem cewnika wprowadza i wyprowadza z jamy otrzewnej specjalny płyn dializacyjny.

Zasada działania dializy otrzewnowej jest podobna do hemodializy, jednak w tym ostatnim przypadku eliminacja toksyn i zbędnych produktów przemiany materii następuje poprzez sztuczną półprzepuszczalną błonę.

Czym jest hemodializa?

Wskazania do dializy otrzewnowej – kiedy jest potrzebna?

Bezpośrednim wskazaniem do dializy otrzewnowej jest skrajna postać niewydolności nerek definiowana najczęściej poprzez stężenie kreatyniny w surowicy krwi. Do objawów niewydolności nerkowej zalicza się:

  • uczucie zmęczenia, osłabienie,
  • niedożywienie,
  • obniżenie temperatury ciała,
  • zmiany w objętości mikcji,
  • zwiększenie podatności na zakażenia.

Wybór sposobu dializy (hemodializa czy dializa otrzewnowa) zależy od ogólnego stanu zdrowia, istniejących przeciwwskazań, możliwości medycznych, jak również preferencji chorego i jego stylu życia.

Dializa otrzewnowa w domu – jakie ma zalety?

Wybór dializy otrzewnowej jako formy leczenia nerkozastępczego musi uwzględniać wiele zmiennych indywidualnych danego pacjenta. Ten rodzaj dializy wybierany jest często u osób pragnących prowadzić bardziej aktywny tryb życia (niezależny od szpitala), jak również u pacjentów, u których pojawiają się problemy z dostępem do naczyń czy przyjmowaniem leków przeciwzakrzepowych (koniecznych w trakcie hemodializ). Dializa otrzewnowa obarczona jest również mniejszym ryzykiem sercowo-naczyniowym niż hemodializa.

Dializa otrzewnowa u osób starszych nierzadko okazuje się dobrym wyborem z uwagi na pominięcie uciążliwego transportu do placówki medycznej oraz większy komfort życia chorego.

Dializa otrzewnowa u dzieci jest szczególnie często spotykana i stanowi metodę z wyboru w tej grupie chorych. Zaletą dializy otrzewnowej u dzieci jest brak konieczności zakładania dostępu naczyniowego z jego powikłaniami, mniejsze ograniczenia żywieniowe, lepsze zachowanie resztkowej czynności nerek oraz możliwość prowadzenia dializy w domu i uczestnictwa dziecka w zajęciach szkolnych, a także pozaszkolnych w ciągu dnia.

Jak wygląda dializa otrzewnowa, ile trwa?

Dializa otrzewnowa może być przeprowadzana na dwa sposoby:

  • Ręcznie: CADO – Ciągła Ambulatoryjna Dializa Otrzewnowa

Istotą dializy CADO jest stałe pozostawanie płynu w jamie otrzewnej w ciągu dnia, a pacjent kilkakrotnie ( 4–5 razy dziennie) samodzielnie wymienia płyn

  • Automatycznie: ADO – Automatyczna Dializa Otrzewnowa

Dializa ADO wykorzystuje urządzenie zwane cyklerem do dializy otrzewnowej, które automatycznie wymienia płyn dializacyjny w jamie otrzewnowej pacjenta. Proces wymiany trwa około 8–10 godzin i odbywa się zazwyczaj w nocy, w czasie snu chorego.

Wielu pacjentów zastanawia się, czy dializa otrzewnowa boli. Wymiana płynu dializacyjnego przebiega w sposób zupełnie bezbolesny. Pomimo początkowego lęku i obaw wielu chorych przed stosowaniem samodzielnej wymiany płynu (dializa CADO), sam zabieg nie jest skomplikowany technicznie i proste szkolenie przeprowadzone przez personel medyczny pozwala na szybkie opanowanie zasad dializy. Stosowane obecnie systemy dializy otrzewnowej umożliwiają samodzielne wymiany nawet pacjentom pozbawionym wzroku.

Dializa otrzewnowa – powikłania

Pomimo licznych zalet dializy otrzewnowej, jak każda procedura medyczna, jest ona obarczona ryzykiem powikłań. Do najczęstszych działań niepożądanych w czasie dializy otrzewnowej zalicza się zakażenia, zarówno w obrębie założonego cewnika, jak i w jamie brzusznej – nazywane dializacyjnym zapaleniem otrzewnej.

Ważnym zadaniem pacjenta jest samodzielna obserwacja miejsca założenia cewnika. Objawy takie jak obrzęk, zaczerwienienie, obecność strupa lub wycieku z okolicy ujścia treści surowiczo-krwistej lub ropnej powinny budzić podejrzenie zapalenia ujścia cewnika, szczególnie w sytuacji gdy towarzyszy temu ból lub pieczenie. W takiej sytuacji pacjent powinien poinformować o zaobserwowanych objawach ośrodek dializ lub opiekujący się nim personel medyczny.

Pierwszym objawem dializacyjnego zapalenia otrzewnej jest zmętnienie płynu opuszczającego jamę brzuszną (podializacyjnego). W kolejnych etapach pojawia się ból brzucha oraz podniesiona temperatura ciała. Podejrzenie zapalenia otrzewnej wymaga niezwłocznej konsultacji lekarskiej.

W dializie otrzewnowej proces pielęgnowania okolicy założonego cewnika, niezbędne jest ścisłe przestrzeganie technik higienicznych, aby uniemożliwić mikroorganizmom wnikanie do jamy otrzewnowej przez cewnik, dren łączący pacjenta lub podczas procedury podłączania worka z płynem dializacyjnym. Przestrzeganie reżimu higienicznego jest najlepszym sposobem profilaktyki zapalenia otrzewnej.

Do innych powikłań dializy otrzewnowej zalicza się: zaburzenia wodno-elektrolitowe (zarówno odwodnienie, jak i przewodnienie), obrzęki (często obrzęk moszny u mężczyzn), przepuklinę brzuszną oraz wahania ciśnienia tętniczego krwi.

Dializa otrzewnowa – przeciwwskazania

Leczenie dializami otrzewnowymi nie jest możliwe u wszystkich pacjentów. Istnieje szereg przeciwwskazań, obejmujących sytuacje, kiedy ten rodzaj dializ nie może zostać włączony do terapii. Zalicza się do nich:

  • zaawansowaną chorobę nowotworową,
  • marskość wątroby,
  • rozległą, zaawansowaną miażdżycę z ciężkim uszkodzeniem serca, mózgu,
  • przewlekłą, ciężką niewydolność oddechową,
  • zespół otępienny,
  • ciężkie choroby psychiczne,
  • przebycie licznych operacji brzusznych,
  • zrosty po przebytej operacji brzusznej,
  • znaczną otyłość,
  • przepuklinę pępkową, pachwinową lub inną, jeśli nie można jej zoperować.

Domowa dializa otrzewnowa nie jest zalecana także przy braku współpracy ze strony pacjenta lub braku możliwości stosowania się do zaleceń lekarskich.

Dializa otrzewnowa – dieta

Leczenie dializami otrzewnowymi przy niewydolności nerek wymaga zastosowania odpowiedniej diety. Pacjentom zaleca się ograniczenie spożywania pokarmów bogatych w tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, przyczyniające się do wzrostu poziomu cholesterolu LDL. Tłuszczu nie można jednak wyeliminować z codziennego jadłospisu całkowicie. Alternatywą powinny stać się produkty zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe, np. oliwa z oliwek czy ryby.

Zasady diety przy dializach otrzewnowych obejmują ograniczenie ilości przyjmowanego sodu, który sprzyja zatrzymaniu wody w organizmie, a co za tym idzie, powstawaniu obrzęków czy zwiększeniu ciśnienia. Nie należy też spożywać dużej ilości płynów, z wydalaniem których organizm sobie nie radzi. Ważne jest ponadto unikanie częstego jedzenia produktów bogatych w potas (np. pomidory, nabiał, czekolada) i fosforany (orzechy, fasola, produkty mleczne).

Bibliografia

  1. Dębska-Ślizień A, Rutkowski B, Rutkowski P, Korejwo G, Gellert R. et al: Aktualny stan dializoterapii w Polsce – 2016. Nefrol Dial Pol. 2018; 22: 1-8
  2. Matuszkiewisz-Rowińska J, Wojtaszek E.: Miejsce dializy otrzewnowej we współczesnym leczeniu nerkozastępczym u osób dorosłych. Nefrol. Dial. Pol. 2010, 14, 86-89
  3. Rutkowski B.: Dializoterapia w XXI wieku. Post. Nauk Med.. 2003, 1-2, 21.
  4. Brown E.: Peritoneal dialysis for older people: overcoming the barriers. Kidney Int. 2008, 73, S68.
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.02.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Długa miesiączka – jakie są przyczyny długiego krwawienia miesiączkowego?

Długa miesiączka nie musi być powodem do niepokoju, jednak przedłużający się okres zawsze jest wskazaniem ...

Złamanie prącia

Złamanie penisa nie należy do częstych zjawisk. Tkanki budujące prącie dzięki swojej elastyczności i wytrzymałości ...

Torbiel na nerce – przyczyny, objawy i leczenie torbieli nerki

Torbiel nerki to twór wypełniony płynem zlokalizowany w miąższu nerki. Torbiele nerek zazwyczaj nie dają ...

Jak zapobiegać powstawaniu hemoroidów?

Hemoroidy są spowodowane niewydolnością żylną i zastojem żylnym, co powoduje wzrost ciśnienia krwi w splotach ...

Wideo – Nowotwory układu moczowo-płciowego

Nowotwory układu moczo-płciowego obejmują głównie: nowotwory złośliwe męskich narządów płciowych: gruczołu krokowego, jądra, prącia, (złośliwe ...

Nerka podkowiasta

Nerka podkowiasta to anomalia rozwojowa, która polega na zrośnięciu się obu nerek, najczęściej w ich ...

Wodonercze – jak leczyć zastój moczu w nerce?

Wodonercze można ująć jako powikłanie procesów chorobowych toczących się w drogach moczowych poniżej nerek czyli ...

Ból nerki – jakie mogą być przyczyny bólu nerek?

Ból w chorobach nerek lokalizuje się najczęściej w okolicy lędźwiowej. Jego charakter oraz objawy towarzyszące ...

Zwężenie cewki moczowej – przyczyny, choroby, objawy, leczenie

Zwężenie cewki moczowej polega na odcinkowym zmniejszeniu jej średnicy. Może być ono spowodowane różnymi czynnikami, ...

Wideo – Kamica układu moczowego

Kamica układu moczowego jest częstą chorobą i dlatego uważana jest za chorobę o wymiarze społecznym. ...

Torbiele nerek

Torbiel to przestrzeń wypełniona płynem. Torbiele nerek mogą być różnej wielkości i rozwinąć się w ...

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła niewydolność nerek nazywana jest przewlekłą chorobą nerek i jest schorzeniem polietiologicznym, tzn. wiele chorób ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon