Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest zapalną chorobą nerek o etiologii bakteryjnej. Postać ostra należy do najcięższych chorób układu moczowego. Charakterystyczne są dla niej zmiany martwiczo-ropne lub tworzenie się ropni w miąższu nerki. Objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek to: ból w okolicy lędźwiowej, skąpomocz, gorączka, uczucie parcia na mocz. Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia.

Czym jest odmiedniczkowe zapalenie nerek?

Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest chorobą zapalną nerek u podłoża której leżą bakterie. Postać ostra odmiedniczkowego zapalenia nerek należy do najcięższych chorób układu moczowego. Charakterystyczne są dla niej zmiany martwiczo-ropne. W nerkach mogą tworzyć się ropnie. W dalszym przebiegu choroby może dojść do gromadzenia ropnego wysięku w miedniczkach nerkowych, kielichach oraz moczowodzie. Stan ten nazywany został roponerczem (pyonephrosis). Aby zapobiec rozwojowi ogólnoustrojowego zakażenia należy niezwłocznie wdrożyć terapię. Jak więc rozpoznać typowe objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek?

Do rozwoju zapalenia dochodzi w wyniku infekcji bakteryjnej. Najczęściej są to Gram-ujemne pałeczki jelitowe Escherichia Coli (E.coli). Bakteria zaliczana jest do flory fizjologicznej jelita grubego człowieka. Spełnia istotną funkcję w organizmie – bierze udział w rozkładaniu resztek pokarmowych oraz syntezie niektórych witamin. Niestety, jeśli bakteria przedostanie się do innego układu, choćby układu moczowego, staje się czynnikiem sprawczym różnych chorób. Do innych rzadszych czynników etiologicznych zalicza się bakterie: Proteus, Klebsiella, Enterobacter oraz Pseudomonas. Wyjątkowo rzadko dochodzi do zakażenia wywołanego przez gronkowca – Streptococcus faecalis.

Choroba występuje częściej u osób z wrodzonymi lub nabytymi wadami układu moczowego, osób które poddane były zabiegom na drogach moczowych oraz leczonych immunosupresyjnie. Stany związane z obniżeniem odporności sprzyjają infekcjom wszystkich układów, nie tylko układu moczowego. Czynnikiem etiologicznym choroby może być wówczas patogen zaliczany do flory fizjologicznej człowieka.

Zakażenie nerek – co jest jego przyczyną?

Najczęstszą drogą zakażenia jest tzw. zakażenie wstępujące – szerzące się przez ciągłość z dolnych pięter układu moczowego. Bakterie po skolonizowaniu cewki moczowej, poruszają się w przeciwnym kierunku do strumienia moczu, osiągając pęcherz moczowy. Dalsze przemieszczanie się bakterii do nerek odbywa się przez moczowody. Ta droga zakażenia jest najistotniejsza klinicznie. Dużo rzadziej można spotkać się z zakażeniem krwiopochodnym – związanym z rozsiewem bakterii w przebiegu choroby ogólnoustrojowej (posocznicy lub infekcyjnego zapalenia wsierdzia).

Co predysponuje do zakażenia?

  • Anatomiczna bliskość cewki moczowej i odbytnicy sprawia, że kobiety chorują dużo częściej od mężczyzn. Bakterie będące czynnikiem etiologicznym zapalenia zaliczane są do flory fizjologicznej jelita grubego. Dodatkowo, zakażeniom u kobiet sprzyja krótka cewka moczowa oraz częste jej uszkodzenia podczas stosunków płciowych;
  • Wśród procedur medycznych, czynnikami predysponującymi do zapalenia nerek są: cewnikowanie pęcherza moczowego oraz cystoskopia;
  • Występowanie niedomykalności ujścia moczowodowo – pęcherzowego jest czynnikiem etiologicznym refluksu moczowodowego. Choroba sprzyja nawrotowym zakażeniom układu moczowego ponieważ w jej przebiegu dochodzi do zwrotnego przepływu moczu z pęcherza moczowego do moczowodu oraz stałego zalegania pewnej objętości moczu w pęcherzu. Stan ten sprzyja kolonizacji bakteryjnej. W fizjologicznych warunkach, przepływ moczu jest jednokierunkowy, co chroni przed przedostawaniem się bakterii do górnych pięter układu moczowego. Refluks pęcherzowo-moczowodowy obecny jest u 40 % dzieci z zakażeniami układu moczowego;
  • Cukrzyca - zakażenia wynikają z podatności na infekcje oraz często obecną neurogenną dysfunkcją pęcherza moczowego;
  • Immunosupresja i niedobory odporności;
  • Zmiany w nerkach – zbliznowacenia utrudniające odpływ moczu;
  • Wiek pacjenta - w pierwszym roku życia zakażenia układu moczowego dotyczą przede wszystkim chłopców. W późniejszych latach życia stosunek ten zmienia się na niekorzyść kobiet. Mężczyźni ponownie chorują częściej w wieku starszym – związane jest to z rozrostem gruczołu krokowego;
  • Wypadanie macicy.

Objawy ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek

Najczęściej chorzy skarżą się na:

  • tępy ból w okolicy lędźwiowej,
  • skąpomocz,
  • bolesność przy oddawaniu moczu,
  • uczucie parcia na mocz,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • gorączka o charakterze nawrotowym,
  • osłabienie, dreszcze,
  • osutka plamisto grudkowa,
  • bóle stawów,
  • bolesność okolic lędźwiowych podczas wstrząsania (objaw Goldflama) oraz podczas badania oburęcznego,
  • obrzęki,
  • duszność.

Stadium objawowe trwa zwykle około 7 dni. Zdarza się, że infekcja wycofuje się mimo nie podjętej antybiotykoterapii. U osób predysponowanych może jednak nawracać, przejść w postać przewlekłą, rozwinąć się w zakażenie ogólnoustrojowe lub doprowadzić do niewydolności nerek.

Typową zmianą w badaniu ogólnym moczu jest leukocyturia z eozynofiluria (obecna u 50-95 % chorych). Równie często obserwuje się krwinkomocz, dużo rzadziej natomiast białkomocz.

W badaniach krwi obecne jest podwyższone stężenie kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego, hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu we krwi), kwasica oddechowa oraz eozynofilia.

Leczenie odmiedniczkowego zapalenia nerek

Podstawową metodą terapii jest antybiotykoterapia. Po wykonaniu posiewu moczu i ocenie antybiogramu należy zastosować odpowiedni antybiotyk. Jeśli mimo prawidłowo podjętej farmakoterapii poprawa nie występuje, zalecane jest wykonanie biopsji nerki. Badanie pozwala potwierdzić rozpoznanie i rozważyć inne, poza zapalnymi, czynniki odpowiedzialne za rozwój choroby (polekowe, idiopatyczne).

Jeśli w przebiegu choroby pojawią się objawy typowe dla ostrej niewydolności nerek, należy zastosować dializoterapię.

Wystąpienie powikłań jest uzależnione od czasu jaki upłynął do wdrożenia prawidłowej antybiotykoterapii. Szacuje się, że u 40 % chorych utrzymują się zaburzenia funkcjonalne nerek a u 5 % rozwinie się schyłkowa niewydolność nerek.

Przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek

To choroba zapalna nerek, w przebiegu której dochodzi do bliznowacenia miąższu nerki i zniekształcenia układu kielichowo-miedniczkowego. Nie obserwuje się, jak w postaci ostrej, nagle pojawiających się dolegliwości bólowych. Chorobie często towarzyszy nadciśnienie tętnicze. W trakcie diagnostyki podczas wykonywania badania USG jamy brzusznej zwracają uwagę małe wymiary nerek, świadczące o procesie inwolucyjnym. Charakterystyczny jest również obraz pielografii – obserwuje się zaciągnięcia, zniekształcenia i poszerzenia kielichów nerkowych. Najczęstszym powodem, dla którego pacjenci zgłaszają się po poradę lekarską, są nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych. Jeśli zajęte procesem zapalnym są obie nerki, obserwuje się wielomocz i nykturię (nocne oddawanie moczu), związane z upośledzeniem zagęszczania moczu.

Znane są obecnie dwie postaci choroby:

  • przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek związane z zaburzeniami odpływu moczu. Zaburzenie odpływu moczu powoduje zaleganie pewnej objętości moczu w pęcherzu, pomimo mikcji. Stan ten sprzyja zakażeniom, które mają wówczas charakter nawrotowy. Jeśli nie podejmie się leczenia tego stanu, rozwinie się niewydolność nerek;
  • przewlekłe odmiedniczkowe zapalnie nerek związane z refluksem (nefropatia refluksowa) - postać częstsza. Wrodzony refluks pęcherzowo-moczowodowo-nerkowy wraz z współistniejącymi zakażeniami układu moczowego prowadzi do bliznowacenia miąższu nerki a nawet jej zaniku.
Opublikowano: ; aktualizacja: 24.10.2016

Oceń:
4.8


Może cię

Zapalenie nerek

Zapalenie nerek może zostać wywołane infekcją (bakteryjną, wirusową, polekową), ale także w wyniku choroby nerek. ...

Zapalenie miedniczek nerkowych – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie miedniczek nerkowych to choroba zapalna nerek, określana także jako odmiedniczkowe zapalenie nerek. Najczęstszą przyczyną ...

Objaw Goldflama – jak sprawdzać, co oznacza dodatni i ujemny, na czym polega?

Objaw Goldflama to badanie pomagające stwierdzić, czy u pacjenta występują choroby nerek. Lekarz sprawdza go ...

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Nowotwory nerki

Najczęściej występującym nowotworem złośliwym nerek jest rak nerkowokomórkowy RCC (renal cell carcinoma). Klasyczne objawy nowotworu ...

Infekcje dróg moczowych w ciąży

W okresie ciąży może zdarzyć się infekcja układu moczowego. Infekcja taka oznacza obecność bakterii w ...

Bakteryjne zapalenie nerek – przyczyny i objawy

Bakteryjne zapalenie nerek, czyli odmiedniczkowe zapalenie nerek to wynik przedostania się bakterii powyżej pęcherza moczowego. ...

Wideo – Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest zakażeniem górnych dróg moczowych, do którego dochodzi od strony miedniczki nerkowej. ...

Zakażenie układu moczowego u dziecka

Zakażenia układu moczowego (ZUM) u dzieci obejmują zapalenie górnych dróg moczowych oraz zapalenie pęcherza i ...

Ból w lędźwiach – przyczyny i leczenie

Ból w lędźwiach, określany często przez pacjentów jako ból kręgosłupa lędźwiowego, należy do najczęstszych przyczyn ...

Problem z oddawaniem moczu u mężczyzn – jakie są przyczyny?

Problemy z oddawaniem moczu u mężczyzn mogą być różnorakie. Należą do nich zbyt: częste oddawanie ...

Operacja na nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to krepujący problem powodujący pogorszenie jakości życia. Niestety, metody zachowawcze (zmiana stylu życia, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon