Dializa nerek – przetoka tętniczo-żylna, cewniki i dostęp naczyniowy do dializ

Częstość występowania przewlekłej i ostrej niewydolności nerek rośnie. Coraz częściej więc pacjenci potrzebują dializ. Jedną z form dializy jest hemodializa, do wykonania której potrzebny jest cewnik lub dostęp naczyniowy, tak aby móc podłączyć do niego dreny dializatora – urządzenia przeprowadzającego zabieg dializy. Przetoka tętniczo-żylna jest najlepszym sposobem na dostęp naczyniowy u pacjentów dializowanych przewlekle.

Na czym polega zabieg hemodializy?

Celem hemodializy jest usunięcie toksycznych substancji z krwi (produktów przemiany materii, leków, toksyn, nadmiaru wody) przez sztuczną błonę półprzepuszczalną. Stosuje się ją w ostrej niewydolności nerek i przewlekłej niewydolności nerek oraz w niektórych zatruciach.

Krew jest podczas zabiegu przepompowywana (wielokrotnie) na zewnątrz ciała do dializatora, gdzie jest oczyszczana. Zabieg wykonywany jest w stacjach dializ. Warunkiem prawidłowej hemodializy jest odpowiedni przepływ krwi przez naczynie, do którego podłącza się dreny dializatora (co najmniej 200–300 ml/min lub więcej). Dostępem do dializy może być cewnik naczyniowy lub wytworzona przetoka tętniczo-żylna (połączenie między tętnicą a żyłą, dzięki któremu zwiększa się przepływ krwi w żyle).

Cewniki do hemodializy

Cewniki do hemodializ mają znaczenie przede wszystkim w przypadkach, gdy potrzebny jest szybki, lub czasowy dostęp, choć wzrasta także ich rola w dostępach przewlekłych. Wyróżnia się dwa rodzaje takich cewników: czasowe i długoterminowe. Do ich zalet należy fakt, że mogą być użyte u każdego pacjenta, technika ich zakładania jest łatwa i powtarzalna a zabieg hemodializy może być przeprowadzony zaraz po założeniu cewnika co ma znaczenie w sytuacjach nagłych. Wady cewników do dializ są następujące: stosunkowo dość duża liczba powikłań (zakażenia w wyniku namnażania się bakterii na cewniku czy zakrzepica w świetle cewnika lub w żyle), mniejsze przypływy krwi niż w przypadku przetok tętniczo-żylnych oraz nietrwałość dostępu w porównaniu z przetokami naczyniowymi.

Cewniki czasowe zakłada się w przypadkach nagłych: ostrej niewydolności nerek, zatruć oraz czasowo w okresach wygajania się przetok tętniczo-żylnych (do 3 tygodni). Gdy zabiegi dializ będą trwać dłużej niż 3 tygodnie zakłada się cewniki długoterminowe. Cewnik można założyć czasowo również u pacjentów przygotowywanych do dializ otrzewnowych, przygotowywanych do przeszczepienia nerki oraz w przypadku utraty przetoki tętniczo–żylnej np. z powodu zakażenia.

Cewniki mają dwa kanały – tętniczy i żylny. Zapewnia to niezależny przepływ krwi. Dreny dializatora podłącza się bezpośrednio do cewnika. Cewniki czasowe są łatwe do przezskórnego wprowadzenia do naczynia i wymiany. Mogą być stosowane do kilku tygodni. Wprowadzenie cewników długoterminowych jest również proste, choć wymaga kontroli angiograficznej z wykorzystaniem fluoroskopu (promieni rentgenowskich).

W zależności od miejsca nakłucia dobiera się odpowiednią długość cewnika. Typowymi miejscami wkłuć mogą być żyły szyjne, żyły udowe czy rzadziej żyła podobojczykowa. Najczęściej jest to żyła szyjna wewnętrzna prawa.

Przetoka tętniczo-żylna w dializie nerek

Dobrze wykonana przetoka tętniczo-żylna jest najlepszym sposobem na dostęp naczyniowy u pacjentów dializowanych przewlekle. Przetoki między żyłą a tętnicą (połączenia) zapewniają bardzo duży przepływ krwi niezbędny do procesu dializy (600–1200 ml/min). Mogą być utworzone z własnych naczyń chorego lub z użyciem materiału sztucznego. Badania pokazują, że przetoki wytworzone z naczyń chorego dłużej pozostają drożne i rzadziej ulegają zakażeniom.

Najlepszym rozwiązaniem jest takie planowanie wytworzenia dostępu naczyniowego do dializy, aby możliwe było zapewnienie czasu do przystosowania przetoki do pracy, co trwa kilka tygodni (około 6–8 choć czasem nawet 12 tygodni). Jeśli wcześniej niezbędne są dializy chory może mieć czasowo założony cewnik naczyniowy. Przetokę wytwarza się na kończynie górnej, która nie jest dominująca czyli na lewej kończynie u osoby praworęcznej a na prawej u leworęcznej. Przed zabiegiem sprawdzana jest również drożność naczyń, tak aby nie dopuścić do niedokrwienia kończyny po zabiegu wytworzenia przetoki.

Najczęściej drożność tętnic sprawdza za pomocą prostego testu Allena. Polega on na zaciskaniu tętnic przedramienia i puszczaniu ich pojedynczo oraz obserwowaniu ukrwienia kończyny. Mierzy się również ciśnienie na obydwu kończynach górnych tak by wykryć ewentualne zwężenie tętnicy podobojczykowej. Czasami wykonuje się także USG Doppler naczyń kończyn górnych.

Zabieg wytworzenia przetoki tętniczo-żylnej wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub przewodowym (znieczulona jest tylko kończyna operowana). Chory pozostaje w szpitalu kilka dni. Szwy zdejmuje się po 7–10 dniach.

Jak wspomniano wcześniej tak zwane dojrzewanie przetoki może trwać nawet 12 tygodni a niekiedy zdarza się, że przetoka okazuje się niezdatna do użytku. Jednak nawet wówczas dochodzi do poszerzania się pozostałych żył, które następnie można wykorzystać do wytworzenia kolejnej przetoki.

Przetoka tętniczo-żylna – możliwe powikłania

Powikłaniem w przypadku wytworzenia przetoki tętniczo-żylnej może być jej zakrzepica. W celu potwierdzenia zakrzepicy wykonuje się badanie USG Doppler naczyń. Istnieją różne metody leczenia zakrzepicy przetoki od trombolizy wewnątrznaczyniowej do chirurgicznego usunięcia skrzepliny. Innym powikłaniem występującym po zabiegu utworzenia przetoki tętniczo-żylnej jest obrzęk ramienia. Zazwyczaj jest on niewielki i nie wymaga leczenia. Jednak gdy obrzęk jest masywny jego powodem jest zazwyczaj zwężenie lub zamknięcie światła żyły odprowadzającej lub żyły podobojczykowej, pnia ramienno-głowowego czy żyły głównej górnej i nadciśnienie żylne.

W przypadkach znacznego obrzęku często konieczne jest leczenie zabiegowe i udrażnianie żyły. Kolejnym z możliwych powikłań jest zakażenie przetoki. Częściej zakażeniu ulegają przetoki z wykorzystaniem sztucznych protez naczyniowych. Powstaniu zakażenia sprzyjają powierzchowne położenie przetoki, częste wkłucia (czasem w nie całkiem jałowych warunkach) oraz zaburzenia odporności, które są częste u chorych dializowanych. Zawsze konieczna jest antybiotykoterapia a czasami niezbędne jest także jej wycięcie. Czasem w przebiegu zakażenia a czasem bez zakażenia powstaje tętniak rzekomy, czyli poszerzenie się naczynia.

Przyczyną jego powstania może być wielokrotne nakłuwanie przetoki. Tętniak powiększając się może powodować nawet martwicę skóry nad przetoką i grozi to jego pęknięciem. Wówczas wykonuje się operację naprawczą lub zabieg wewnątrznaczyniowy. Innym powikłaniem może być niedokrwienie kończyny w przebiegu zespołu podkradania. Ciśnienie krwi w dalej położonych tętniczkach się obniża a powrót żylny jest duży co sprawia, że mniej krwi tętniczej dociera do tkanek. Objawy mogą być subtelne (najczęściej) jak np. ochłodzenie palców lub znaczne (rzadko) jak owrzodzenia i martwica. Zazwyczaj nie jest konieczne leczenie i wystarcza obserwacja. Jednak w przypadku znacznego niedokrwienia konieczne bywa leczenie operacyjne lub wewnątrznaczyniowe.

Opublikowano: ; aktualizacja: 07.07.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Rak nerki

Rak nerki stanowi ok. 3 % nowotworów występujących u osób dorosłych. Nowotworów ten wykrywany jest ...

Wideo – Hemodializa

Hemodializa jest jedną z form leczenia nerkozastępczego, która polega na usuwaniu wody i niektórych toksyn ...

Krótkie wędzidełko i plastyka krótkiego wędzidełka

Wędzidełko napletkowe jest to pasmo łącznotkankowe, które łaczy ze sobą żołądź prącia z naplekiem. Jego ...

Roponercze – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie, operacja

Wodonercze, roponercze i ropień okołonerkowy to jednostki chorobowe, które mogą mieć wspólną przyczynę: zaburzenie odpływu ...

Kamienie w pęcherzu moczowym

Rozwój kamicy nerkowej, może doprowadzić do powstania kamienia, który zlokalizuje się w pęcherzu moczowym. Kamień ...

Objawy raka jądra

Najbardziej charakterystycznym objawem nowotworu jądra jest jego bezbolesne powiększenie. Nowotwór jądra – znany jako rak ...

Przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego – CPPS

Zapalenie gruczołu krokowego najczęściej nie wiąże się z występowaniem infekcji bakteryjnej. Jest to wówczas niebakteryjne ...

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek (w skrócie ONN), nazywana inaczej ostrym uszkodzeniem nerek, to stan gwałtownego upośledzenia ...

Mięśnie Kegla

Ćwiczenia mięśni Kegla zalecane są w przypadku nietrzymania moczu, ale także w trakcie ciąży, w ...

Zapalenie pęcherza moczowego u kobiet

Zapalenie pęcherza moczowego jest chorobą kryjącą się pod potoczną nazwą choroby miesiąca miodowego, gdyż dotyka ...

Częste zapalenie pęcherza – dlaczego nawraca?

Bardzo częste, nawracające zapalenie pęcherza to problem, który dotyczy zwłaszcza kobiet. Przyczyną są niedoleczone wcześniej ...

Torbiel nasieniowa

Torbiel nasieniowa to zmiana łagodna dotycząca najądrza. Rozwija się często u młodych mężczyzn. Związana jest ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon