Wirusowe zapalenie wątroby B (WZW typu B)

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B lub – z języka angielskiego – HBV) nie zawsze przebiega tak samo. W najlepszym wypadku organizm sam zwalcza chorobę, a jedyną pozostałością są przeciwciała anty-HBc obecne we krwi pacjenta do końca życia. Wirusowe zapalenie wątroby typu B może jednak także doprowadzić do ostrej niewydolności lub przewlekłego stanu zapalnego, stopniowo uszkadzającego wątrobę.

Wirus zapalenia wątroby typu B

Wirusowe zapalenie wątroby typu B wywołuje wirus należący do rodziny Hepadnaviridae. Wyróżniamy 8 genotypów, oznaczanych kolejnymi literami alfabetu od A do H. W Polsce zdecydowanie najczęściej odnotowuje się zachorowania wywołane genotypem A, zaraz po nim znajduje się genotyp D.

Według danych szacunkowych, w przybliżeniu u co piątej osoby w Polsce można wykazać obecność przeciwciał skierowanych przeciwko HBV, co świadczy o przebytym w przeszłości zakażeniu.

Zapadalność na wirusowe zapalenie wątroby typu B szacuje się aktualnie na mniej niż 2000 przypadków rocznie i jest ona zdecydowanie niższa niż jeszcze przed kilkunastoma laty. Poprawę sytuacji zawdzięczamy przede wszystkim wprowadzeniu szczepień.

Drogi zakażenia WZW typu B

Wirus zapalenia wątroby typu B przenosi się głównie poprzez zabiegi wiążące się z naruszeniem ciągłości skóry. Mogą to być poważne operacje, jak i banalne zabiegi kosmetyczne. Poza tym zakażenie może nastąpić poprzez kontakty seksualne oraz drogą wertykalną, która oznacza przeniesienie wirusa z matki na nienarodzone dziecko.

Objawy WZW typu B

Wirusowe zapalenie wątroby typu B zwykle rozpoczyna się okresem symptomów zwiastunowych. Należą do nich:

  • objawy przypominające niestrawność – takie jak dyskomfort w okolicy nadbrzusza, nudności oraz wymioty,
  • objawy grypopodobne – gorączka, bóle stawów i mięśni, uczucie ogólnego osłabienia i zwiększonej męczliwości,
  • wysypka o bardzo zróżnicowanym obrazie, zmiany mogą mieć charakter grudkowy, plamisty, pokrzywkowy, sporadycznie nawet krwotoczny,
  • stopniowo narastająca żółtaczka – może, ale nie musi wystąpić,
  • powiększenie wątroby oraz śledziony.

Zdarza się również, że wirusowemu zapaleniu wątroby towarzyszą objawy dotyczące innych narządów. Obserwuje się zmiany w EKG, sporadycznie wysiękowe zapalenie opłucnej, zapalenie trzustki oraz anemię. Okres zdrowienia aż do całkowitego ustąpienia objawów trwa nawet do 2 miesięcy.

Około 5% przypadków ostrego wirusowego zapalenia wątroby typu B przechodzi w fazę przewlekłą. Objawy kliniczne najczęściej zupełnie ustępują, mimo to proces chorobowy toczy się dalej, doprowadzając po wielu latach do poważnych konsekwencji.

Powikłania przy WZW typu B

Wystąpienie powikłań zależy od długości trwania choroby, jak również obecności schorzeń towarzyszących. Wyróżniamy następujące powikłania:

Rozpoznanie WZW typu B

Diagnostyka wirusowego zapalenia wątroby typu B, poza obserwacją stanu klinicznego pacjenta, opiera się na badaniach laboratoryjnych wykrywających obecność antygenów wirusa, badanie jego materiału genetycznego oraz przeciwciał wytworzonych przez organizm chorego.

W pierwszym okresie choroby, po upływie 2–4 tygodni od zakażenia, w surowicy pacjenta można wykryć pierwszy z antygenów wirusa, oznaczany skrótem HBsAg.

Mniej więcej w tym samym czasie za pomocą metody PCR staje się wykrywalny materiał genetyczny wirusa (HBV DNA).

Następnie dołącza się drugi z antygenów – HBeAg, a także pierwsze przeciwciała wytworzone przez organizm pacjenta – anty-HBc w klasie IgM.

Jeśli dojdzie do wyeliminowania wirusa, HBsAg przestanie być wykrywany przed upływem około 20 tygodni. Przeciwciała anty-HBc w klasie IgG pozostaną do końca życia, zarówno w przypadku przewlekłej postaci, jak również jako ślad po przebytym zakażeniu.

Pojawieniu się antygenów oraz przeciwciał w surowicy pacjenta towarzyszy różnego stopnia zwiększenie stężenia enzymów wątrobowych – aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz asparaginowej (AspAT). W przypadku przewlekłego zakażenia aktywność enzymów zwykle nie przekracza 100 j/l.

Analiza obecności markerów zakażenia, to znaczy antygenów, DNA wirusa oraz przeciwciał poszczególnych klas w celu zakwalifikowania pacjenta jako chorego, ozdrowieńca lub nosiciela musi zostać przeprowadzona przez lekarza.

Leczenie WZW typu B

Wybór metody leczenia zależy głównie od postaci choroby.

Ostre zapalenie wątroby nie wymaga stosowania leków przeciwwirusowych. Terapia sprowadza się do ograniczenia aktywności fizycznej oraz stosowania odpowiedniej diety. W okresie szczególnego nasilenia objawów zdecydowanie warto pozostać w łóżku. Początkowo dieta powinna dostarczać około 2000 kalorii – 70% z węglowodanów, 20% z tłuszczów i 10% z białek. W okresie rekonwalescencji zarówno kaloryczność posiłków, jak i zawartość białka powinna być stopniowo zwiększana. Szczegółowe zalecenia dotyczące diety znajdują się w artykule Wirusowe zapalenie wątroby.

Leczenie przeciwwirusowe stosuje się w przypadku przewlekłej postaci choroby. Ma ono na celu wyeliminowanie HBV, zahamowanie zmian zapalnych i włóknienia wątroby oraz zapobieżenie powstaniu raka wątrobowokomórkowego. Decyzję o włączeniu leczenia podejmuje lekarz, oceniając: wynik badania ilościowego HBV RNA, wartości AlAT w przynajmniej trzech oznaczeniach oraz zmiany histologiczne w obrębie wątroby. W leczeniu stosuje się interferony alfa oraz nukleozydowe i nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy. Wybór leku i długość trwania terapii są ściśle uzależnione od stopnia zaawansowania WZW typu B.

Zapobieganie WZW typu B

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania chorobie jest zaszczepienie. Wskazania, przeciwwskazania oraz schematy szczepienia zostały opisane w artykule Szczepienie przeciwko WZW typu B.

Opublikowano: ; aktualizacja: 23.08.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Przeciwciała anty-HBc – czym są, kiedy bada się ich poziom, co oznacza wynik?

Przeciwciała anty-HBc pojawiają się jako reakcja organizmu na pojawienie się antygenów HBcAg, które znajdują się ...

WZW – rodzaje wirusowych zapaleń wątroby

Zapalenia wątroby jest to grupa różnych chorób, których wspólnym mianownikiem jest stan zapalny tego narządu, ...

Kolczykowanie ciała (piercing)

Kolczykowanie, zwane inaczej piercingiem, w ciągu ostatnich lat zyskało na popularności. Przekłuwanie dotyczy nie tylko ...

Szczepienie przeciwko WZW typu B

W Polsce obowiązkowe szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (czyli WZW typu B) obejmuje ...

Choroby weneryczne

Choroby weneryczne, czyli przenoszone podczas stosunków seksualnych, obejmują coraz to większą grupę ludzi, co może ...

Jak zapobiegać nowotworom?

Skuteczność profilaktyki nowotworowej w dużej mierze zależy od stylu życia. Można zmniejszyć ryzyko wystąpienia nowotworów ...

Test potwierdzający HBsAg – czym jest i jak interpretować wyniki?

Test potwierdzający HBsAg (antygen powierzchniowy wirusa HBV) wykonuje się, by potwierdzić obecność antygenu HBs lub ...

Zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby może rozwinąć się z wielu różnych przyczyn. Przyczyną stanu zapalnego w obrębie komórek ...

Choroby wątroby

Wśród chorób wątroby dominują ostre zapalenia wątroby typu B i C. Wiele uszkodzeń wątroby jest ...

Antygen HBs – badanie – co to jest, co oznacza wynik dodatni i jak leczyć?

HBs, antygen oznaczany przy podejrzeniu zakażenia wirusem HBV, umożliwia rozpoznanie zapalenia wątroby typu B. HBsAg ...

Diagnostyka WZW

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW, łac. Hepatitis) jest wywoływane przez różne wirusy, określane literami od A ...

Badanie HBV (wirus WZW typu B)

Badanie na obecność wirusa HBV wykonuje się podejrzewając wirusowe zapalenie wątroby typu B (np. na ...

Komentarze (0)