Żółtaczka

Żółtaczka (łac. icterus) to objaw polegający na zażółceniu twardówek oczu, błon śluzowych i skóry, powstający w wyniku zwiększenia poziomu bilirubiny we krwi. Bilirubina jest substancją o pomarańczowym zabarwieniu, powstającą w wyniku rozpadu krwinek czerwonych. Żółtaczkę dzieli się na: wewnątrzwątrobową, przedwątrobową oraz pozawątrobową. Może ona powstać w przebiegu wielu chorób i wymaga konsultacji lekarskiej.

Żółtaczka a bilirubina

Żółtaczka to objaw polegający na zażółceniu twardówek oczu, błon śluzowych i skóry, powstający w wyniku zwiększenia poziomu bilirubiny we krwi. Bilirubina to substancja o pomarańczowej barwie, która powstaje w wyniku rozpadu krwinek czerwonych. Norma poziomu bilirubiny we krwi to 0,3–1,2 mg/dl. Żółtaczka pojawia się gdy poziom ten wzrośnie do około 2,5 mg/dl.

Zażółcenie zazwyczaj zauważamy najpierw na twardówkach oczu. Jeśli poziom bilirubiny nie jest wysoki, może być to jedyne miejsce jakie ulega zażółceniu. Jeżeli natomiast poziom ten będzie wzrastał, żółtaczka wystąpi także na skórze.

Żółtaczka może powstać w przebiegu wielu chorób, zawsze jednak gdy się pojawi, należy udać się do lekarza, aby ustalić jej przyczynę. Ze względu na czynniki wywołujące, żółtaczki dzielimy na przedwątrobowe, wewnątrzwątrobowe i pozawątrobowe.

Żółtaczka a wątroba

W krwiobiegu człowieka krąży kilka milionów krwinek czerwonych. Każda krwinka żyje 120 dni, następnie rozpada się, uwalniając różne substancje chemiczne. Bilirubina jest jedną z substancji uwalnianych w wyniku jej rozpadu. Gdy w organizmie dochodzi do nadmiernego rozpadu krwinek czerwonych, następuje tworzenie nadmiernej ilości bilirubiny. Bilirubina krąży we krwi i razem z nią trafia do wątroby, gdzie jest wychwytywana przez komórki tego narządu. Następnie podlega przemianom i jest łączona z substancją zwaną kwasem glukuronowym. Bilirubina połączona z kwasem nosi nazwę bilirubiny sprzężonej. Zanim trafiła do wątroby, była tzw. bilirubiną wolną.

Komórki wątroby kierują bilirubinę sprzężoną do małych kanalików, tzw. przewodzików żółciowych, gdzie staje się jednym ze składników żółci. Przewodziki łączą się tworząc duży przewód żółciowy, uchodzący do dwunastnicy (pierwszego odcinka przewodu pokarmowego). Pęcherzyk żółciowy to rodzaj kieszonki dla przewodu żółciowego, gdzie gromadzony jest zapas żółci. Pęcherzyk kurczy się wtedy, gdy przyjmujemy pokarm i dzięki temu żółć wydzielana jest do przewodu żółciowego i z nim uchodzi do dwunastnicy. Wydzielanie bilirubiny razem z żółcią jest więc normalnym procesem. Żółtaczka pojawia się, gdy wytwarzane są nadmierne ilości bilirubiny, a to spowodowane może być wieloma czynnikami.

Żółtaczka przedwątrobowa

Jest to stan, w którym w organizmie pojawia się nadmierna ilość bilirubiny wolnej, tzw. niesprzężonej. Do przyczyn tego rodzaju żółtaczki zaliczamy zaburzenia w łączeniu bilirubiny z kwasem glukuronowym (zespół Gilberta oraz zespół Criglera-Najjara) oraz stan, gdy nadmiernie niszczone są krwinki czerwone.

Do nadmiernego rozpadu krwinek dochodzi w następujących chorobach i stanach:

  • wrodzona niedokrwistość hemolityczna,
  • uszkodzenie erytrocytów,
  • hemoliza immunologiczna,
  • zakażenia,
  • poparzenia,
  • hipersplenizm.

Wrodzone niedokrwistości hemolityczne to choroby uwarunkowane genetycznie, w których dochodzi do przedwczesnego rozpadu krwinek czerwonych. Wyróżniamy tu poniższe choroby:

  • wrodzona sferocytoza,
  • niedobory enzymów biorących udział w przemianach zachodzących w krwinkach czerwonych,
  • niedokrwistość sierpowatokrwinkowa,
  • methemoglobinemia,
  • talasemie.

Do uszkodzenia krwinek czerwonych może dojść u pacjentów ze sztuczną zastawką serca, w zespole hemolityczno-mocznicowym, w rozsianym krzepnięciu śródnaczyniowym.

Ten rodzaj żółtaczki może pojawić się także gdy dojdzie do zakażenia krwi przez bakterie, czyli w tzw. posocznicy, w zakażeniu toksoplazmą czy malarią. W żółtaczce przedwątrobowej kolor stolca jest ciemny, a mocz barwy prawidłowej.

Żółtaczka wewnątrzwątrobowa

W żółtaczce wewnątrzwątrobowej pojawia się zarówno bilirubina wolna, jak i związana. Żółtaczka wewnątrzwątrobowa powstaje w wyniku utrudnionego wychwytywania bilirubiny przez komórki wątroby, łączenia jej z kwasem glukuronowym lub jej wydzielania do żółci. Do przyczyn tego rodzaju żółtaczki zaliczamy:

Do toksyn, które mogą wywołać żółtaczkę, należą grzyby, toksyczne substancje roślinne i alkohol. Hiperbilirubinemia może pojawić się w zakażeniach w przebiegu WZW, gorączki krwotocznej czy kiły.

Żółtaczka pozawątrobowa

Żółtaczka pozawątrobowa powstaje wówczas, gdy w drogach żółciowych pojawi się przeszkoda w przepływie żółci. Do przyczyn tego rodzaju żółtaczki zaliczamy więc kamicę przewodową, raka trzustki, który może uciskać na przewody żółciowe, raka dróg żółciowych, zapalenie dróg żółciowych. W żółtaczce pozawątrobowej, gdzie przeważa bilirubina sprzężona, stolce są jasne, a mocz ciemny. Dodatkowo może pojawić się świąd skóry.

Opublikowano: ; aktualizacja: 23.08.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) – jak można się zarazić, jakie są objawy i jak leczyć?

Wirusowe zapalenia wątroby (A, B, C, D, E, F, G) wywoływane są częściowo przez wirusy ...

Wirusowe zapalenie wątroby A (WZW typu A)

Występowanie wirusowego zapalenia wątroby typu A jest ściśle związane z warunkami sanitarnymi. Zwiększoną zapadalność na ...

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania

Marskość wątroby, inaczej zwłóknienie wątroby, to choroba, w której uszkodzeniu ulega miąższ tego narządu. W ...

Wirusowe zapalenie wątroby C (WZW typu C)

Wirusowe zapalenie wątroby tupu C określane jest cichym zabójcom. Początkowo bezobjawowe, prowadzi do marskości i ...

Polekowe uszkodzenie wątroby

Żółtaczka polekowa jest rodzajem toksycznego uszkodzenia wątroby powstałego w wyniku działania leków i ich metabolitów ...

Rak wątroby – przyczyny, pierwsze objawy, rokowanie, leczenie

Rak wątroby jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie. Wśród przyczyn raka wątroby należy ...

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Poziom bilirubiny – normy i wyniki

Bilirubina (związana lub wolna, pośrednia) to produkt przemiany hemoglobiny. Oznaczanie jej stężenia wykonuje się, przeprowadzając ...

Rak przewodów żółciowych (rak dróg żółciowych)

Rak przewodów żółciowych (łac. cholangiocarcinoma) należy do nowotworów złośliwych, które rozwijają się w drogach żółciowych. ...

Antykoncepcja hormonalna a wątroba

Antykoncepcja hormonalna nie jest obojętna dla wątroby. Do przeciwwskazań do stosowania antykoncepcji hormonalnej należą takie ...

Urobilinogen – badanie moczu

Urobilinogen jest barwnikiem żółciowym, który obecny jest w niewielkich ilościach w moczu zdrowego człowieka. Badanie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon