Skaza krwotoczna

Skaza krwotoczna to stan w którym dochodzi do niekontrolowanej ucieczki krwi poza ściany naczynia. Skaza krwotoczna oznacza tendencję do nadmiernego krwawienia. Objawami skazy krwotocznej są m.in. wybroczyny podskórne, trudne w opanowaniu krwawienia, krwawiące dziąsła. W zależności od przyczyny skazy krwotocznej istnieją różne sposoby leczenia.

Co to jest skaza krwotoczna?

Skaza krwotoczna to stan organizmu, w którym dochodzi do niekontrolowanej ucieczki krwi poza ściany naczynia. Z kolei ucieczka krwi prowadzi do daleko idących konsekwencji. Opuszczająca naczynia krew uszkadza zarówno naczynia i tkanki, do których trafia. Przewlekła skaza krwotoczna prowadzi do niedokrwistości i osłabienia. W przypadku masywnego krwotoku dochodzi do niewydolności krążenia z powodu niedostatecznej ilości krwi w krążeniu i wstrząsu.

Aby utrzymać krew krążącą w obrębie naczyń i nie dopuścić do wylewów i krwawień, organizm ludzki w toku ewolucji wykształcił układ krzepnięcia. W jego skład wchodzą płytki krwi i liczne enzymy obecne w osoczu znane jako czynniki krzepnięcia. Gdy dochodzi do uszkodzenia naczynia, niezbędne jest zadziałanie całej kaskady tych czynników. Jeżeli brak jest jednego z nich, krzepnięcie zostaje upośledzone. Istnieją trzy główne przyczyny skazy krwotocznej według których dzielimy je na trzy grupy: płytkowe, osoczowe, naczyniowe.

Skazy krwotoczne płytkowe

Skazy krwotoczne płytkowe wynikają z niedoboru płytek lub też nieprawidłowości w ich strukturze, które uniemożliwiają prawidłowe krzepnięcie. Prawidłowy poziom płytek krwi to 150 000 – 400 000/µl, jednak objawy małopłytkowości pojawiają się zwykle dopiero poniżej 30 000/µl. Niedobór płytek może być spowodowany wieloma czynnikami. Może wynikać ze zmniejszonej liczby megakariocytów w szpiku kostnym, a co za tym idzie zmniejszonego wytwarzania płytek (małopłytkowość centralna). Może też być spowodowana nadmiernie szybkim usuwaniem płytek krwi z krążenia (małopłytkowość obwodowa). Taki stan może być spowodowany powiększeniem śledziony bądź wątroby i zwiększonym wyłapywaniem płytek z krążenia lub też przyczyną mogą być przeciwciała skierowane przeciwko płytkom. Może też mówić o małopłytkowości pośredniej, gdzie zachodzą równocześnie oba te zjawiska.

Do odmiany małopłytkowości płytkowej należy też małopłytkowość rzekoma. Jest ona ważnym problemem w rozpoznawaniu małopłytkowości, gdyż jest spowodowana nieprawidłowym wynikiem laboratoryjnym zaniżającym ilość płytek. Powodem jest zlepianie się płytek. Liczba płytek krwi oznaczona w analizatorze hematologicznym jest znacznie zaniżona. W takim wypadku trzeba dokonać manualnego przeliczenia płytek krwi.

Skaza płytkowa może też być uwarunkowana genetycznie, pojawia się wówczas we wczesnym dzieciństwie. Może dawać małopłytkowość (zespół Alporta), jak i nieprawidłowe funkcjonowanie płytek.

Skazy krwotoczne osoczowe

Skazy krwotoczne osoczowe są spowodowane obniżeniem poziomu lub brakiem czynników krzepnięcia. Stan taki może być spowodowany wrodzoną chorobą. Tak jest na przykład w przypadku hemofilii. Istnieje kilka jej odmian, w zależności od czynnika, który podlega niedoborowi. Różne też jest nasilenie skazy osoczowej, w zależności jaki procent czynnika krzepnięcia pozostaje aktywny.

Częstą przyczyną skazy osoczowej jest też nabyte zaburzenie wytwarzania czynników krzepnięcia. Większość z nich jest wytwarzana przez wątrobę, więc wszystkie choroby uszkadzające jej funkcje prowadzą do niedoborów czynników krzepnięcia. Inną przyczyną braku czynników krzepnięcia jest niedobór witaminy K, kluczowej w syntezie tych czynników. Może do niego dojść po wyjałowieniu flory jelitowej, gdyż to ona jest w znacznej mierze odpowiedzialna za syntezę witaminy K. Proces, w którym witamina K jest potrzebna do syntezy czynników krzepnięcia, jest wykorzystywany jako punkt uchwytu wielu leków wydłużających czas krzepnięcia (acenokumarol, warfaryna).

Skazy krwotoczne naczyniowe

Skaza krwotoczna naczyniowa jest spowodowana wrodzonymi lub nabytymi wadami w budowie naczyń, które powodują zaburzenia krzepnięcia i wynaczynienie krwi. Do wrodzonych zaburzeń krzepnięcia należy zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, czy wrodzona łamliwość kości. Większą i częściej występującą grupą są skazy naczyniowe nabyte. Może dziać się tak w przebiegu chorób autoimmunologicznych, jak plamica Schönleina-Henocha. Powodem plamicy może też być niedobór witaminy C, choroba znana kiedyś jako szkorbut. Skaza osoczowa może pojawiać się w przebiegu zakażeń w wyniku uwalniania toksyn przez drobnoustroje bądź też immunizacji ustroju i powstawania przeciwciał. Inne powody skazy naczyniowej to plamica starcza, duże dawki glikokortykosteroidów stosowane w leczeniu, dysproteinemie, skrobiawica lub też oparzenia i urazy.

Ważną przyczyną skazy krwotocznej obejmującą zarówno elementy skazy osoczowej, płytkowej i naczyniowej jest DIC (ang. diffused intravascular coagulopathy),czyli zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, w którym w krótkim czasie dochodzi do wyczerpania płytek krwi i czynników krzepnięcia oraz uszkodzenia nabłonka naczyniowego. DIC jest stanem zagrożenia życia i wymaga intensywnego leczenia.

Skaza krwotoczna – objawy

Objawy skazy krwotocznej zależą od jej nasilenia. W łagodnych przypadkach dochodzi do wybroczyn podskórnych (popularne „siniaki”), które mogą mieć różne nasilenie. W przypadku zranień, zabiegów z przerwaniem ciągłości skóry, naczyń krwionośnych dochodzi do trudnego w opanowaniu krwawienia. Częstym objawem są też krwawiące dziąsła. Przy urazach może dochodzić do krwawień do stawów. Jest to szczególnie częste w hemofilii, może występować bez przyczyny urazowej. W przypadku wielokrotnych krwawień do stawu, dochodzi do jego stopniowego uszkodzenia i ograniczenia w ruchomości.

W przypadku poważnych skaz dochodzi do krwawień do narządów wewnętrznych i światła przewodu pokarmowego. Jest to już stan zagrożenia życia, a objawy zależą od narządu, którego funkcja została uszkodzona.

Skaza krwotoczna – leczenie

Leczenie skazy krwotocznej w znacznej mierze zależy od jej etiologii. Jeżeli to tylko możliwe to musi zostać usunięta przyczyna wywołującą skaza. W dobie powszechnej terapii przeciwzakrzepowej często spotyka się skazę krwotoczną jatrogenną czyli wywołaną leczeniem. Dzieje się tak, gdy lek przeciwzakrzepowy osiąga zbyt duże stężenie w osoczu i zmniejszenie krzepliwości krwi przechodzi w skazę. W takich wypadkach trzeba odstawić lub zmniejszyć dawkę leku.

W przypadku niedoboru płytek najczęstszym leczeniem jest przetaczanie koncentratu płytkowego. Przetoczenie wykonuje się obowiązkowo, gdy pacjent zbliża się do granicy 30 000/µl. Wyższe wartości są niezbędne do przeprowadzenia operacji chirurgicznych. W przypadku przewlekłej małopłytkowości obwodowej usuwa się śledzionę.

Jeżeli chodzi o wrodzone skazy krwotoczne to zależnie od rodzaju skazy może istnieć leczenie lub też jest jego brak. W przypadku hemofilii obecnie posiadamy syntetyczne czynniki krzepnięcia, które chory w pewnych okresach może przyjmować profilaktycznie lub też w nagłych sytuacjach mogą one zostać mu podane. Ograniczeniem permanentnego podawania czynników krzepnięcia jest ich wysoka cena.

Rokowanie zależy od przyczyny skazy i jej zaawansowania. Ważna jest szybka interwencja zanim dojdzie do poważnych następstw skazy takich jak wstrząs czy też krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego lub innych ważnych dla życia narządów. Z reguły skaza krwotoczna rokuje dobrze. Najpoważniejsze notowanie jest w zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Zespół mielodysplastyczny (MDS) – przyczyny, objawy leczenie

Zespół mielodysplastyczny (MDS), to choroba układu krwiotwórczego. Charakteryzuje się niskim poziomem krwinek czerwonych (niedokrwistość), białych ...

Małopłytkowość (trombocytopenia) – objawy, przyczyny, leczenie i rodzaje

Trombocytopenia, inaczej małopłytkowość to stan, w którym stwierdza się małą ilość płytek krwi. Małopłytkowość krwi ...

Małopłytkowość w ciąży

Małopłytkowość u kobiety ciężarnej jest zjawiskiem związanym ze zmianami zachodzącymi w jej organizmie. Zbadanie przyczyny ...

Płytki krwi – zaburzenia i choroby krwi

Płytki krwi to elementy morfotyczne obecne w krwiobiegu wytwarzane w szpiku. Są elementem układu krzepnięcia ...

Białaczka

Białaczka to zbiorcza nazwa grupy chorób nowotworowych wywodzących się z układu krwiotwórczego, w których dochodzi ...

Ziarniniak naczyniowy

Ziarniniak naczyniowy to twór budowany z sieci drobnych naczyń krwionośnych. Zaliczany jest do chorób naczyń. ...

Przewlekła białaczka limfatyczna (limfocytarna)

Przewlekła białaczka limfatyczna (zwana też limfocytarną) polega na klonalnym rozroście układu limfoidalnego i zazwyczaj charakteryzuje ...

Podwyższone PDW, MPV i P-LCR – co oznaczają takie wyniki badania krwi?

Badanie płytek krwi wiąże się z koniecznością określenia liczby płytek wraz z MPV, PDW i ...

Powiększone węzły chłonne w pachwinie

Węzły chłonne są elementami układu odpornościowego rozlokowanymi w całym organizmie, które są połączone systemem naczyń ...

Nadpłytkowość samoistna – przyczyny, objawy, leczenie

Nadpłytkowość krwi oznacza podwyższone stężenie płytek krwi (powyżej 600 tys./µl). Nadpłytkowość wtórna spowodowana jest fizjologiczną ...

Skazy krwotoczne – naczyniowe, płytkowe, osoczowe

Skaza krwotoczna oznacza skłonność do krwawień. Krwawienia mogą występować na skórze, w obrębie narządów, a ...

Zaburzenia krzepnięcia krwi

Termin zaburzenia krzepnięcia krwi odnosi się do grupy schorzeń o różnym mechanizmie i przyczynach powstawania. ...

Komentarze (0)