Zakażenia szpitalne – definicja, rodzaje, czynniki ryzyka, odszkodowanie

Zakażenia szpitalne to ogromny problem służby zdrowia, a jego całkowite wyeliminowanie nie jest niestety możliwe. Pobyt w szpitalu wiąże się nieodłącznie z ryzykiem nabycia infekcji szpitalnej, nawet jeśli placówka przestrzega odpowiednich procedur aseptyki i antyseptyki. Jakie są źródła zakażeń szpitalnych i jak się przed nimi bronić? Czy zakażenia wewnątrzszpitalne są podstawą do dochodzenia odszkodowania?

Co to jest zakażenie szpitalne – definicja i rodzaje

Za zakażenie szpitalne uznaje się zakażenie, które powstaje i rozwija się w trakcie pobytu chorego w szpitalu (lub po jego opuszczeniu). W przypadku zakażeń wirusami HBV, HCV, HIV lub prątkiem gruźlicy czas utajenia może być nawet kilku- lub kilkunastoletni. Zakażenie, które wystąpiło przed upływem 48 godzin od momentu przyjęcia chorego do szpitala, nie spełnia formalnych kryteriów zakażenia szpitalnego.

W zależności od czynnika wywołującego chorobę, zakażenia szpitalne dzieli się na: zakażenia endogenne (kiedy dochodzi do zakażenia własną florą bakteryjną) oraz zakażenia egzogenne (patogeny pochodzące ze środowiska zewnętrznego).

Inny podział zakażeń szpitalnych różnicuje je ze względu na postać i lokalizację zakażenia, przez co wyróżnia się zakażenia lokalne (na przykład zakażenie miejsca operowanego), układowe (jak zakażenie układu moczowego, zapalenie płuc) i uogólnione (sepsa).

Zakażenie szpitalne – czynniki ryzyka – kto jest narażony?

Na zakażenie szpitalne narażony jest każdy pacjent podlegający hospitalizacji. Istnieje jednak szereg czynników, które zwiększają ryzyko dla danego chorego, a zalicza się do nich wszystkie stany przebiegające z upośledzeniem odporności, takie jak:

  • niedobory immunologiczne wynikające z choroby podstawowej (na przykład zakażenie wirusem HIV lub wrodzone niedobory odporności),
  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych (po przeszczepieniu narządów),
  • wiek podeszły,
  • wcześniactwo,
  • niedożywienie, wyniszczenie, rany odleżynowe,
  • współistnienie chorób towarzyszących (cukrzyca, przewlekła niewydolność nerek czy marskość wątroby),
  • urazy wielonarządowe.

Ryzyko wystąpienia zakażenia szpitalnego zwiększa się w przypadku obecności ciała obcego, jak wenflon czy cewnik, stąd konieczna ich regularna wymiana oraz obserwacja okolicy wkłucia bądź założenia.

Źródła zakażeń szpitalnych stanowią zarówno inni pacjenci, jak i personel medyczny czy nieprawidłowo zdezynfekowany sprzęt medyczny lub przedmioty codziennego użytku (mowa wówczas o zakażeniu krzyżowym). Za infekcje szpitalne uznaje się również zakażenia powstałe po transfuzji krwi lub preparatów krwiopochodnych. Drogi szerzenia się zakażeń szpitalnych związane są zarówno z zabiegami medycznymi (droga kontaktowa, droga przerwania ciągłości tkanek), jak i są od nich niezależne (droga kropelkowa, droga pokarmowa).

Jakie są najczęstsze zakażenia szpitalne?

Najczęstszą postacią zakażenia szpitalnego jest kolejno: zakażenie układu moczowego, zakażenie układu oddechowego, posocznica (sepsa) oraz zakażenie miejscowe (najczęściej miejsca operowanego).

Czynniki etiologiczne zakażeń w szpitalu to często bakterie wielolekooporne, na które nie działają zwykle stosowane antybiotyki, a ich eliminacja jest długa i trudna. Bakterie szpitalne zdążyły już wykształcić mechanizmy odporności na dotychczas stosowane leki, z którymi wielokrotnie miały kontakt. Leczenie zakażeń szpitalnych stanowi jedno z największych obecnie wyzwań medycyny.

Rodzaje zakażeń różnią się zależnie od oddziału. Przykładowo zakażenia na neurochirurgii najczęściej wywołują bakterieStaphylococcus aureus, Pseudomonas, Acinetobacter, a także grzyby, mogące powodować infekcje wewnątrzczaszkowe czy infekcje kości czaszki.

U pacjentów z obniżoną odpornością czy w czasie leczenia nowotworowego może dojść do zakażenia gronkowcem w szpitalu. Szacuje się, że nosicielem gronkowca jest niemal 30 proc. populacji, dlatego ryzyko infekcji w warunkach szpitalnych jest znaczne. Zakażenie gronkowcem złocistym w czasie zabiegu stanowi najczęstszy typ zakażenia miejsca operowanego.

Jak zapobiegać zakażeniom szpitalnym?

Zapobieganie zakażeniom wewnątrzszpitalnym to przede wszystkim zadanie dla personelu medycznego. Profilaktyka zakażeń szpitalnych obejmuje nie tylko prawidłowo przeprowadzane procesy sterylizacji, dezynfekcji oraz izolacji niektórych chorych, ale również powoływanie specjalnych zespołów monitorujących częstość występowania zakażeń i opracowanie procedur szpitalnych im zapobiegających.

Będąc pacjentem można jednak przestrzegać kilku zaleceń, dzięki którym możemy ograniczyć ryzyko wystąpienia zakażenia. Należą do nich:

  • unikanie wchodzenia do innych sal pacjentów oraz korzystania z ich przyborów toaletowych lub rzeczy osobistego użytku;
  • zwracanie uwagi, czy odwiedzający nas goście postępują zgodnie z zaleceniami sanitarnymi, na przykład korzystają z szatni oraz ochraniaczy na obuwie;
  • unikanie dotykania miejsca operowanego/opatrunku, a jeśli to konieczne, dokładna dezynfekcja rąk zarówno przed, jak i po kontakcie z raną;
  • ścisłe stosowanie się do zaleceń personelu medycznego, zarówno w zakresie toalety osobistej, zabiegów medycznych, jak i procedur organizacyjnych (szczególnie w przypadku stwierdzenia zakażenia wewnątrzoddziałowego).

Czy zakażenie szpitalne jest podstawą do uzyskania odszkodowania?

Wystąpienie zakażenia szpitalnego jest podstawą do wnioskowania o zadośćuczynienie lub odszkodowanie od placówki, w której doszło do tego zdarzenia. Z uwagi na wieloletnie procesy sądowe, przedłużające się głównie ze względu na konieczność powoływania licznych świadków i biegłych, od 2012 roku ustawa o prawach pacjenta dopuszcza możliwość przyspieszonego pozasądowego dochodzenia odszkodowania za wyrządzone szkody medyczne. Wymogiem formalnym w tej sytuacji jest złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych.

Wniosek powinien zawierać propozycję wysokości odszkodowania za zakażenie szpitalne i zadośćuczynienia, a wnioskodawca (którym może być pacjent lub jego przedstawiciel) załącza dowody uprawdopodobniające okoliczności wskazane w jego treści. Rozstrzygnięcie zasadności wniosku powinno zapaść w ciągu 3 miesięcy, co stanowi duże uproszczenie w stosunku do trwających niejednokrotnie wiele lat procesów sądowych.

Bibliografia

  • http://antybiotyki.edu.pl/wp-content/uploads/Rekomendacje/rekomendacje-kompendium_20150504.pdf
  • Bulanda M., Siewierska M., Heczko P. B., Postacie (formy) kliniczne zakażeń szpitalnych. Nowa Medycyna, 1998, 5: 7–16.
  • Skalska A., Kocemba J., Fedyk-Łukasik M., Zakażenia szpitalne u osób w wieku podeszłym – opis przypadków. Przewodnik Lekarza, 2003, 5, 1: 63–67.
  • Bogusz H., Kontrola zakażeń szpitalnych w systemie zarządzania jakością opieki zdrowotnej [w:] Zarządzanie Zakładem Opieki Zdrowotnej pod red. M. D. Głowackiej. Wydawnictwo TerMedia, Poznań 2004.

 

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.02.2019

Oceń:
4.5


Może cię

Wirusowe zapalenie wątroby B (WZW typu B)

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B lub – z języka angielskiego – HBV) ...

Zespół różyczki wrodzonej

Zespół różyczki wrodzonej jest to zespół wad wrodzonych, które powstają w wyniku infekcji przeniesionej na ...

Owsica

Owsik ludzki to najpowszechniejszy rodzaj pasożyta atakującego układ pokarmowy człowieka. Dzieci są bardziej narażone na ...

Toksoplazmoza

Toksoplazmoza jest to choroba wywoływana przez pierwotniaka o nazwie Toxoplasma gondii. Panuje powszechna opinia, że ...

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) – jak można się zarazić, jakie są objawy i jak leczyć?

Wirusowe zapalenia wątroby (A, B, C, D, E, F, G) wywoływane są częściowo przez wirusy ...

Żółta febra – jak można się zarazić, jakie są objawy, kiedy przyjąć szczepienie na żółtą gorączkę?

Żółta gorączka (żółta febra) to tropikalna choroba wirusowa. Wektorem wirusa żółtej febry jest komar, którego ...

Leczenie grypy – leki bez recepty i na receptę, domowe sposoby

Leczenie grypy obejmuje leczenie objawowe (zwalczanie gorączki i bólu, nawadnianie), a także leczenie przeciwwirusowe i ...

Różyczka u dorosłych – objawy, leczenie, zakaźność, powikłania

Różyczka u dorosłych spotykana jest o wiele rzadziej niż u dzieci. Objawy zakażenia wirusem są ...

Papillomawirusy i polyomawirusy

Papillomaviridae to wirusy wywołujące zmiany brodawkowate. Należy do nich wirus brodawczaka ludzkiego (HPV – Human ...

Askarioza – przyczyny, objawy i leczenie

Glistnica (askarioza) to choroba pasożytnicza wywoływana przez Ascaris lumbricoide (glistę ludzką). Przyczyną jest tu: zbyt ...

Pełzakowica (ameboza) – co to jest, jak można się zarazić, jakie są objawy i czy można leczyć?

Ameboza (pełzakowica) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pełzaka czerwonki, czyli Entamoeba histolytica. Ta choroba pasożytnicza ...

Plamki Koplika – objawy, wygląd, przyczyny, leczenie plamek Fiłatowa-Koplika

Plamki Koplika to typowy objaw odry, choroby zakaźnej wieku dziecięcego. Zmiany na błonie śluzowej występują ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon