Schistosoma haematobium (przywra krwi) – cykl rozwojowy, objawy, badanie, leczenie zakażenia

Schistosoma haematobium, czyli przywra krwi lub przywra żylna, to pasożyt wywołujący chorobę zwaną schistosomatozą. Schistosoma haematobium prowadzi przede wszystkim do zakażeń układu moczowego, choć możliwa jest także inna lokalizacja larw pasożyta w ciele człowieka. Przywra krwi w płucach objawia się dusznością i świstami, przywra w wątrobie może wywoływać żylaki przełyku. Zakażenie przywrą leczy się głównie prazykwantelem.

Schistosoma haematobium – przywry krwi – cykl rozwojowy

Schistosoma to płazińce występujące endemicznie prawie w 80 krajach – na kontynencie afrykańskim, azjatyckim oraz południowoamerykańskim. Ponad 85 proc. przypadków zachorowań na schitsomatozę odnotowywanych jest w Afryce. Schistosoma to przywry obejmujące kilka gatunków chorobotwórczych dla człowieka:

  • Schistosoma haematobium,
  • Schistosoma mansoni,
  • Schistosoma japonicum,
  • Schistosoma mekongi,
  • Schistosoma intercalatum.

Żywicielem pośrednim Schistosoma haematobium (przywry krwi, przywry żylnej) są ślimaki słodkowodne, w organizmach których dochodzi do namnażania się pasożytów.

Cykl rozwojowy przywry krwi

Po opuszczeniu ciała ślimaka larwy przywry krwi (ceriakie) mogą żyć przez 48 godzin i w tym czasie mają zdolność przenikania do organizmu żywiciela ostatecznego, którym jest człowiek. Wolno pływające w zbiornikach wodnych ceriakie mogą przenikać przez nieuszkodzoną skórę czy błony śluzowe. Podczas pokonywania bariery skórnej ceriakie przekształcają się do postaci schistosomuli, czyli kolejnego stadium rozwojowego przywry krwi.

Schistosomule w organizmie człowieka drogą naczyń krwionośnych mogą migrować do naczyń włosowatych miednicy mniejszej. Tu postacie dorosłe łączą się w pary i samie składają jaja. Jaja przywr wnikają do tkanek i wydalane są z moczem lub kałem. Jaja Schistosoma wydalone w okolicy zbiornika wodnego mogą zakażać ślimaki słodkowodne i w ten sposób cykl rozwojowy się zamyka.

Przywra krwi – w jaki sposób można się zarazić?

Do zakażenia S. haematobium dochodzi przede wszystkim podczas zażywania kąpieli w naturalnych zbiornikach wodnych, w których bytują ceriakie. Niebezpieczeństwo zakażenia przywrą krwi czyha w zbiornikach z wodą stojącą, czyli w jeziorach, stawach czy na terenach podmokłych. Natomiast kąpiel w morzu i oceanie uznawana jest za bezpieczną.

Zdjęcie przywry krwi; źródło: Wikimedia Commons

Zakażeniu przywrą krwi sprzyja ponadto picie nieprzegotowanej wody pochodzącej z naturalnych zbiorników wodnych. Najbardziej narażone na zakażenie są dzieci i młodzież. Zarażenie się przywrą S. haematobium bezpośrednio od innego człowieka nie jest możliwe.

Jakie są objawy zakażenia Schistosoma haematobium?

Schistosomatoza (schistosomoza, bilharcjoza) przebiega w kilku etapach. W przeciągu kilkunastu minut od przeniknięcia ceriakii przez skórę dochodzi do wystąpienia wysypki skórnej i świądu. Kolejnym etapem zakażenia przywrą żylną jest okres ostrej toksemii, czyli dojrzewania przywr w żyle wrotnej, któremu towarzyszy pojawienia się objawów ogólnych. Kilkadziesiąt dni po infekcji S. haematobium pojawiają się:

Ta faza ostrej infekcji określana jest mianem zespołu Katayama.

W okresie składania jaj pojawiają się stany zapalne dróg moczowych bądź przewodu pokarmowego, którym towarzyszyć może powstanie polipów, ziarniniaków oraz zbliznowaceń. Może wówczas pojawić się biegunka (często krwista), krwiomocz, dreszcze, poty oraz spadek masy ciała. Natomiast ostatnia, przewlekła faza zakażenia Schistosoma haematobium związana jest z uszkodzeniem narządów. Objawy uwarunkowane są lokalizacją jaj przywry krwi w poszczególnych narządach.

  • Zajęcie układu nerwowego objawia się bólami oraz zawrotami głowy i nudnościami, zaburzeniami czucia, bólami kręgosłupa oraz drgawkami.
  • Gdy jaja złożone zostały w obrębie dróg moczowych, występują takie objawy przewlekłej schistosomatozy jak krwinkomocz, uczucie pieczenia podczas oddawania moczu, parcie na pęcherz. Objawy te mogą wynikać z infekcji bakteryjnych dróg moczowych, rozwoju przewlekłej niewydolności nerek czy mocznicy.
  • Przywra wątrobowa może doprowadzić do rozwoju krwawiących żylaków przełyku, wodobrzusza, hepatosplenomegalii z powiększeniem obwodu brzucha oraz nadciśnienia wątrobowego.
  • Przywra w płucach wiąże się z rozwojem włóknienia płuc i nadciśnienia płucnego. Pojawia się zapalenie płuc, świsty i duszności, a także kołatanie serca czy krwioplucie.
  • Rozwój larw przywry krwi w jelitach prowadzi do wystąpienia bólów brzucha, wzdęć, biegunek, a możliwym powikłaniem jest zapalenie otrzewnej.

Diagnostyka zakażenia S. haematobium

Rozpoznanie schistosomatozy może opierać się na diagnostyce bezpośredniej oraz pośredniej. Bezpośrednie rozpoznanie choroby spowodowanej przez przywrę krwi sprowadza się do wykazania obecności jaj pasożyta w kale lub moczu. Jest to metoda czasochłonna, wymagająca kilkukrotnego pobrania próbek. Ponadto to badanie na przywrę krwi możliwe jest dopiero w późnej fazie zakażenia, gdy dochodzi do wydalania jaj (po 6–8 tygodniach od zakażenia).

Dokładniejszą i szybszą metodą jest pośredni test serologiczny. Już po 2–3 tygodniach od zakażenia można wykonać testy serologiczne z krwi, które wykazują obecność specyficznych przeciwciał. Test ELISA umożliwia detekcję przeciwciał w klasie IgG i IgM. Najwyższe miano przeciwciał IgM stwierdzane jest około 12. tygodnia od zakażenia, a IgG – około 20. tygodnia.

W ostrej fazie choroby we krwi stwierdzana jest eozynofilia, czyli wzrost odsetka granulocytów kwasochłonnych.

Leczenie schistosomatozy – jak leczyć przywrę?

Terapia schistosomatozy sprowadza się do stosowania leków przeciwpasożytniczych.

Zakażenie przywrą krwi leczone jest przede wszystkim prazykwantelem w dawce 20 mg/kg masy ciała 2 razy dziennie przez jedną dobę.

Bibliografia

  • https://monographs.iarc.fr/wp-content/uploads/2018/06/mono100B.pdf
  • de Dood C. i wsp., Refining diagnosis of schistosoma haematobium infections: antigen and antibody detection in urine. Front. Immunol., 2018, 9: 2635.
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.04.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Tasiemiec nieuzbrojony – charakterystyka, cykl rozwoju, zakażenie, leczenie

Tasiemiec nieuzbrojony (Taenia saginata) to pasożyt pokarmowy bytujący w organizmie człowieka, a także bydła. Wraz ...

Różyczka u dorosłych – objawy, leczenie, zakaźność, powikłania

Różyczka u dorosłych spotykana jest o wiele rzadziej niż u dzieci. Objawy zakażenia wirusem są ...

Escherichia coli – objawy i leczenie zakżenia bakterią

Escherichia coli to inaczej pałeczka okrężnicy. Może występować nie dając żadnych objawów na skórze, w ...

Powikłania grypy

Wachlarz powikłań grypy jest wyjątkowo szeroki, dlatego zdecydowanie nie należy ona do chorób, które można ...

Grypa – fakty i mity

Grypa to ostra choroba zakaźna, pojawiająca się sezonowo, przede wszystkim w okresie jesienno-zimowym. Istnieje wiele ...

Bruceloza

Bruceloza, czyli inaczej choroba Banga, jest wynikiem odzwierzęcego zakażenia bakteriami z rodzaju Brucella. Od lat ...

Ornitoza (papuzica) – objawy, leczenie psitakozy – choroby ptasiej

Ornitoza to choroba nabywana od ptaków – zarówno dzikich ptaków egzotycznych, jak i ptaków domowych. ...

Wirusowe zapalenie wątroby B (WZW typu B)

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B lub – z języka angielskiego – HBV) ...

Denga – objawy, szczepionka, leczenie wirusa i profilaktyka

Wirus denga przenoszony jest przez komary. Występuje głównie w rejonie Azji, Ameryki Środkowej i Południowej ...

Borelioza – objawy, badania, skutki, leczenie, antybiotyk, profilaktyka

Borelioza określana jest także jako choroba z Lyme oraz krętkowica kleszczowa. Rumień wędrujący to najbardziej ...

Salmonella – objawy zatrucia i leczenie zakażenia

Zakażenie pałeczkami z rodzaju Salmonella innymi niż typhi lub paratyphi zwykle przebiega dość łagodnie i ...

Wirus Zika – występowanie, objawy, badania, leczenie, szczepionka

Wirus Zika znany jest od 1947 roku, natomiast głośno zrobiło się o nim w 2015 ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon