AlAT

Brak zdjęcia

29 lipca 2014

AlAT (aminotransferaza alaninowa) stanowi jeden z parametrów rutynowo oznaczanych w diagnostyce laboratoryjnej niektórych schorzeń, zwłaszcza tych związanych z uszkodzeniem wątroby. W porównaniu z AspAT, jest ona bardziej charakterystyczna dla tego narządu. Wraz z kilkoma innymi parametrami wchodzi w skład tzw. prób wątrobowych.

Co to jest AlAT?

Aminotransferaza alaninowa należy do enzymów zaangażowanych w metabolizm białek. Do jej syntezy niezbędna jest witamina B6. Spotykana jest w organizmie w kilku narządach, z czego zdecydowana jej większość znajduje się w komórkach wątroby. W pewnych ilościach obecna jest również w nerkach, sercu i mięśniach szkieletowych. W stanach, w których komórki wymienionych narządów ulegają zniszczeniu, aminotransferaza alaninowa „wylewa się” z nich do krwi. Obserwujemy wtedy wzrost jej ilości we krwi, który w badaniach laboratoryjnych przejawia się we wzroście jej aktywności. Warto przy tym wspomnieć, że niewielka aktywność AlAT obecna jest również w krwi osób zdrowych, natomiast w przypadku choroby wzrasta tym bardziej, im większe jest uszkodzenie wymienionych narządów.

Kiedy badamy aktywność AlAT?

Ze względu na to, że najwięcej AlAT znajduje się w wątrobie, badanie to wykorzystywane jest najczęściej w celu oceny jej pracy. Wykonywane jest wtedy zwykle razem z oznaczeniem aktywności innej aminotransferazy – AspAT (aminotransferazy asparaginianowej). Zestawienie obu wyników pozwala na dokładniejszą interpretację ewentualnych nieprawidłowości.

Wskazaniem do badania aktywności aminotransferaz są więc przede wszystkim stany pogarszającej się funkcji wątroby. Zależnie od mechanizmu uszkodzenia narządu, pojawić się mogą:

  • nudności,
  • wymioty,
  • uczucie zmęczenia,
  • żółtaczka (żółtawe zabarwienie skóry i – widoczne wcześniej – twardówki oka),
  • ciemne zabarwienie moczu i odbarwienie stolca,
  • swędzenie skóry,
  • obrzęki (szczególnie w obrębie brzucha),
  • a w ciężkich stanach - zmiany zachowania, a nawet śpiączka.

Badanie AlAT wykonywać można również u osób, u których wprawdzie nie wystąpiły jeszcze objawy, ale znajdują się w grupie ryzyka – są to zwłaszcza alkoholicy, osoby przyjmujące duże ilości tzw. leków hepatotoksycznych (należy do nich między innymi paracetamol), osoby narażone na kontakt z wirusem zapalenia wątroby (WZW) oraz osoby, w których rodzinie występowały przypadki chorób wątroby.

Ponadto, aktywność aminotransferaz bada się w celu oceny stanu zdrowia u osób ze stwierdzoną chorobą wątroby (np. alkoholową chorobą wątroby, jej stłuszczeniem, niewydolnością, marskością wątroby i innymi chorobami przewlekłymi wątroby) i w przypadku leczenia substancjami toksycznymi w stosunku do tego narządu.

Jak przeprowadza się badanie aktywności AlAT?

Badanie AlAT nie wymaga specjalnego przygotowania. Zaleca się jednak wykonywać je rano na czczo (po przynajmniej 8-godzinnej przerwie od ostatniego posiłku). W okresie przed badaniem należy unikać wyczerpującego wysiłku fizycznego. Ze względu na to, że na wynik badania mogą mieć wpływ przyjmowane leki i aktualne schorzenia, należy wcześniej poinformować o nich lekarza.

Ważne jest również, aby poinformować lekarza i personel odpowiedzialny za pobranie próbki o ewentualnie istniejących zaburzeniach krzepnięcia oraz nosicielstwie patogenów przenoszonych drogą krwi (należą do nich np. wirusy HIV, HBV, HCV). Pozwoli to zachować odpowiednie środki bezpieczeństwa.

Pobranie materiału do badania polega na nakłuciu żyły (najczęściej w okolicy dołu łokciowego) przy użyciu jednorazowej sterylnej igły i zebraniu krwi do probówki. Próbka podlega następnie badaniu w specjalnym urządzeniu. Po wyjęciu igły należy uciskać przez kilka minut miejsce wkłucia – pozwoli to zapobiec krwawieniu.

Wartości referencyjne

Za prawidłowe wartości aktywności AlAT w krwi przyjmuje się zakres 5-40 IU/L. Ponieważ wartość ta zależy od wielu czynników, w tym takich jak pora dnia i poziom aktywności fizycznej, kolejne oznaczenia powinny być dokonywane zgodnie z zaleceniami (jak podano powyżej). Razem z aktywnością AlAT bada się zwykle równocześnie aktywność AspAT, co pozwala wyliczyć tzw. wskaźnik de Ritisa (aktywność AspAT podzielona przez aktywność AlAT). Parametr ten jest pomocny w różnicowaniu przyczyny nieprawidłowego wyniku. Na wynikach badań aminotransferaza alaninowa oznaczana jest zwykle jako AlAT lub ALT.

Interpretacja wyniku

Prawidłowa wartość aktywności AlAT w większości przypadków potwierdza brak zaburzeń pracy wątroby. Należy jednak mieć na uwadze, że w niektórych chorobach – zwłaszcza przewlekłych – może ona być prawidłowa lub tylko nieznacznie podwyższona. Ponadto, u osób z niedoborem witaminy B6 (np. alkoholików), która jest niezbędna do syntezy AlAT, wynik badania może być fałszywie prawidłowy, nawet w przypadku istnienia poważnej patologii. Uzasadnia to potrzebę głębszej diagnostyki we wszystkich niejasnych przypadkach.

W przypadku przekroczenia zakresu referencyjnego, znaczenie w interpretacji wyniku ma stopień wzrostu aktywności AlAT oraz wartość wspomnianego wcześniej wskaźnika de Ritisa. Bardzo wysokie wartości (10-krotnie przekraczające normę i wyższe) związane są zwykle z ciężkimi i ostrymi uszkodzeniami wątroby. Mogą pojawić się na przykład w przebiegu takich stanów jak:

  • ostra faza zakażenia wirusami zapalenia wątroby,
  • uszkodzenie polekowe (np. w przedawkowaniu paracetamolu),
  • ostre niedokrwienie wątroby (np. wskutek zakrzepicy tętnicy wątrobowej).

Jeśli aktywność AlAT podwyższona jest w mniejszym stopniu, pod uwagę bierze się wskaźnik de Ritisa. Jego wartość w większości przypadków jest mniejsza niż 1 (oznacza to, że aktywność AlAT wzrasta bardziej niż AspAT). Ma to miejsce w większości przewlekłych chorób wątroby – np. w przewlekłym zapaleniu wątroby o różnych przyczynach, stłuszczeniu wątroby, w zaburzeniach odpływu żółci (np. w kamicy żółciowej) oraz w ostrych chorobach tego narządu, ale o mniejszym nasileniu niż wspomniane wyżej.

Wskaźnik de Ritisa wyższy niż 1 charakterystyczny jest dla marskości wątroby (w tym przypadku aktywność AlAT może być tylko nieznacznie podwyższona) oraz alkoholowej choroby wątroby (wskaźnik może tu być nawet większy niż 2).

Trzeba mieć również na uwadze możliwe pozawątrobowe przyczyny podwyższenia aktywności AlAT – może mieć ono miejsce po uszkodzeniu mięśnia sercowego (np. po zawale), nerek, przy nasilonym rozpadzie czerwonych krwinek (w różnego rodzaju anemiach hemolitycznych) i w mononukleozie zakaźnej. Wśród leków mogących wywołać nieprawidłowy wynik badania wymienić można:

  • statyny,
  • barbiturany,
  • aspirynę,
  • leki stosowane w leczeniu zakażenia HIV,
  • wiele innych.

W związku z dość złożoną interpretacją wyniku aktywności AlAT, zawsze powinna ona być dokonana w konsultacji z lekarzem, z uwzględnieniem całokształtu obrazu klinicznego pacjenta.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.10.2017

Oceń:
4.0


Może cię

Amanityna – badania przy zatruciu muchomorem sromotnikowym

Amanityna to związek wytwarzany przez muchomora sromotnikowego. W przypadku podejrzenia zatrucia tym grzybem wykonuje się ...

Wysoki poziom cukru we krwi - podwyższony cukier

Wysoki poziom cukru we krwi, czyli hiperglikemia, kojarzy się przede wszystkim z cukrzycą – zarówno ...

Mutacja genu CDKN2A – badanie

Mutacja w genie CDKN2A jest kojarzona z większym ryzykiem rozwoju niektórych nowotworów. Wśród nich wyróżnia ...

Glikemia

Glikemia, czyli poziom glukozy we krwi, należy do najczęściej badanych i najważniejszych parametrów funkcjonowania organizmu. ...

Enzymy wątrobowe

Enzymy wątrobowe to AspAT, AlAT oraz GGTP. Badanie ich stężenia pozwala przede wszystkim diagnozować choroby ...

Aminotransferaza alaninowa – badanie ALT

Badanie ALT to badanie aminotransferazy alaninowej, wykorzystywane jest w diagnostyce chorób wątroby. Badanie ALAT wykonuje ...

Badanie AlAT – norma i wyniki ALT (aminotransferazy alaninowej)

Aminontransferaza alaninowa (AlAT, ALT) w fizjologicznych warunkach w największej ilość w komórkach wątroby. Badanie AlAT ...

Wskaźnik de Ritisa

Wskaźnik de Ritisa pozwala ocenić stosunek dwóch transaminaz – aminotransferazy asparaginianowej i alaninowej. Wskaźnik de ...

Podwyższony ALAT – co oznacza? Jak interpretować wyniki badania ALAT?

Podwyższony ALAT (aminotransferaza alaninowa, ALT) najczęściej stanowi sygnał choroby wątroby. Podwyższone ALT jest odpowiedzią na ...

Osmolalność surowicy

Badanie osmolalności surowicy określa ilość substancji rozpuszczonych w surowicy krwi. Decydujący wpływ na osmolalność surowicy ...

Inhibina B – badanie – norma, co oznacza wysoka i niska?

Badanie inhibiny B wykorzystywane jest do oceny płodności u kobiet, analiza wyniku pozwala na zaplanowanie ...

Transaminazy – badanie – jakie są wskazania?

Termin transaminaza określa dwa enzymy – transaminazę asparaginianową i aminotransferaza alaninowa. Enzymy określane są skrótami ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon