Badania na wątrobę – jak rozpoznać czy wątroba jest chora?

Diagnostykę chorób wątroby należy prowadzić w ramach profilaktyki, szczególnie jeżeli znajdujemy się w grupie narażonej na problemy z wątrobą. Podstawowe badania na wątrobę to te wykonywane z krwi – AspAT, ALAT oraz bilirubina. Ich podwyższony i zbyt wysoki poziom pozwala zdiagnozować zapalenie i uszkodzenie wątroby. Badania obrazowe, takie USG wątroby uwidaczniają powiększenie i stłuszczenie tego narządu.

Dlaczego warto badać wątrobę?

Wątroba to największy organ w ciele człowieka, pełniący liczne funkcje – metaboliczne, odtruwające, odpornościowe, magazynowe, enzymatyczne i wiele, wiele innych.

Całkowita niewydolność wątroby, czyli wyłączenie wszystkich jej funkcji, prowadzi nieuchronnie do śmierci. Niestety, w Polsce choroby wątroby znajdują się, obok nowotworów i chorób układu sercowo-naczyniowego, w ścisłej czołówce potencjalnych przyczyn zgonu.

Najpoważniejsze i – niestety – dominujące wśród nich to: niealkoholowe i alkoholowe stłuszczenie wątroby, a także wirusowe zapalenia wątroby (WZW). Tak wysoka zapadalność na schorzenia wątroby wynika prawdopodobnie z nadużywania w populacji polskiej alkoholu, niezdrowej, tłustej diety, szeroko rozpowszechnionej otyłości, nadużywania leków przeciwbólowych, a także faktu, że duży odsetek osób dorosłych wciąż nie został zaszczepiony przeciwko WZW typu C (wirusowe zapalenie wątroby typu C).

W przebiegu wielu chorób wątroby bardzo ważne dla rokowania pacjenta jest to, na jakim etapie zaawansowania proces zostanie wykryty, oraz kiedy włączone zostanie leczenie. Dlatego też tak ważne jest, aby wątrobę badać przede wszystkim w ramach profilaktyki, czyli zapobiegania chorobom, a nie jedynie w procesie diagnostycznym istniejących już objawów choroby.

Które badania krwi na wątrobę są najważniejsze?

Osoby dorosłe powinny wykonywać podstawowe profilaktyczne badania na wątrobę raz w roku. Obejmują one badania laboratoryjne z krwi, które są niedrogie, proste i nie wymagają wcześniejszego przygotowania.

Zaliczamy do nich oznaczenie poziomu bilirubiny we krwi oraz tak zwanych enzymów wątrobowych:

  • ALT (ALAT, aminotransferaza alaninowa),
  • AST (AspAT) aminotransferaza asparaginianowa),
  • GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza).

Są to tak zwane próby wątrobowe. Jeżeli są za wysokie lub podwyższone, należy wdrożyć dodatkową diagnostykę.

Te cztery podstawowe badania z dużym prawdopodobieństwem mogą potwierdzić, czy wątroba jest chora. Dzięki nim możliwa jest diagnostyka takich problemów z wątrobą, jak zapalenie wątroby i schorzenia dróg żółciowych. Idealnie, jeśli do badań tych dołączy się oznaczenie poziomu przeciwciał anty-HCV oraz antygenu HBs. Ujemne wyniki wykluczają wirusowe choroby wątroby, potocznie określane jako żółtaczkę, czyli WZW typu B i C.

Aby jednak mieć pełen obraz kondycji, w jakiej jest wątroba, konieczne jest interpretowanie wyników wątrobowych badań laboratoryjnych w połączeniu z wynikami badań obrazowych. Najprostszym i jednocześnie najlepszym z nich – badaniem przesiewowym – jest badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej.

Inne badania laboratoryjne potwierdzające problemy z wątrobę to:

  • poziom białka całkowitego, parametry krzepnięcia krwi, morfologia z OB, poziom amoniaku i mocznika we krwi;
  • markery nowotworów wątroby: alfa-fetoproteiny (AFP), antygen karcinoembrionalny (CEA);
  • markery chorób autoimmunologicznych wątroby – przeciwciała przeciwjądrowe typu ANA 1 i ANA 2;
  • badanie ogólne moczu.

USG wątroby i inne badania wątrobowe

USG wątroby pozwala ocenić strukturę miąższu, unaczynienie żylne i tętnicze, a także przebieg dróg żółciowych. To najważniejsze badanie ujawniające takie zmiany jak guzy na wątrobie, naczyniaki, torbiele wątroby, kamienie żółciowe w pęcherzyku oraz oceniające ewentualne stłuszczenie wątroby.

Wykonywanie oznaczenia enzymów wątrobowych wraz z USG wątroby stanowi prosty sposób, aby nie przeoczyć żadnej groźnej zmiany lub ewentualnie wykryć ją na wczesnym etapie. W przypadku osób cierpiących już na dolegliwości ze strony wątroby, badania należy wykonywać częściej, co najmniej raz na pół roku, a w niektórych przypadkach nawet co 2 miesiące.

W diagnostyce chorób wątroby zastosowanie znajdują także:

  • tomografia komputerowa,
  • rezonans magnetyczny,
  • scyntygrafia wątroby,
  • angiografia wątroby,
  • biopsja wątroby z badaniem histopatologicznym pobranego wycinka.

Wszystkie te badania należą do technik specjalistycznych i wykonuje się je tylko we wskazanych przypadkach na zlecenie lekarza.

Badania na wątrobę – kto i kiedy powinien badać wątrobę?

O tym, jak często i jakie badania na wątrobę należy wykonywać, decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny stanu pacjenta.

Z pewnością częściej niż raz w roku powinny je wykonywać osoby z grupy ryzyka schorzeń wątroby, a więc pacjenci otyli lub z nadwagą, chorzy na cukrzycę, nadużywający alkoholu, tatuujący się lub wykonujący inne ryzykowne zabiegi z naruszeniem powłok skórnych (ryzyko zakażenia WZW C), przyjmujący często leki przeciwbólowe oraz hormonalne, stosujący długotrwale antykoncepcję hormonalną (w przypadku kobiet), u których bliskich krewnych występowały nowotwory wątroby.

U osoby zdrowej, bez dolegliwości nie ma konieczności przeprowadzać tak skomplikowanej diagnostyki – opisany powyżej zestaw podstawowych badań jest w zupełności wystarczający. Przeprowadzenie diagnostyki w kierunku chorób wątroby jest konieczne, gdy pojawią się takie dolegliwości jak:

  • ból wątroby, czyli ból z prawej strony pod żebraki i w prawym boku (nieco inaczej boli wątroba i woreczek żółciowy),
  • ciemny mocz,
  • żółte zabarwienie skóry,
  • nagłe powiększenie obwodu brzucha,
  • nudności, ból brzucha, ciągłe zmęczenie, swędzenie skóry,
  • zaburzenia psychiczne lub zmiany w zachowaniu,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi.

Lekarz na początku zbierze wywiad i zapyta dokładnie o początek i charakter dolegliwości, a następnie przeprowadzi badanie fizykalne.

Badanie wątroby palpacyjne (czyli poprzez dotyk) wątroby jest ważnym elementem diagnostyki. Już podczas dotykania brzucha i okolicy prawego łuku żebrowego lekarz może stwierdzić powiększenie wątroby, ocenić jej spoistość, zbadać objawy wskazujące na kamicę żółciową, wykluczyć wodobrzusze czy cechy ucisku na żyłę wątrobową.

Następnie zleca badania laboratoryjne oraz zwykle USG jamy brzusznej. Dalsza diagnostyka zależy od wyników badań podstawowych oraz podejrzenia konkretnej jednostki chorobowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.11.2017

Oceń:
4.6


Może cię

FibroTest i FibroMax – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki badania

Dotychczas jedynym sposobem na ocenę zmian histologicznych i wykrycie chorób wątroby była biopsja – badanie ...

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?

O powiększeniu wątroby mówimy w sytuacji, gdy brzeg tego narządu wyczuwalny jest u osoby dorosłej ...

Zwłóknienie wątroby – przyczyny, objawy, stopnie włóknienia i jego leczenie

Przyczyną włóknienia wątroby jest długotrwałe działanie czynników uszkadzających komórki wątrobowe. Mogą to być: wirusy, alkohol, ...

Zmiany na skórze – dyskretne objawy problemów z wątrobą

Problemy z wątrobą kojarzone są głównie z bólem w prawym boku pod żebrami, zwiększeniem obwodu ...

Zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda-Chiariego) – przyczyny, objawy, leczenie

Do zakrzepicy żył wątrobowych dochodzi wskutek wzrostu krzepliwości krwi w wyniku nowotworów, ciąży czy nadpłytkowości. ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Czy nadwaga może być przyczyną chorób wątroby?

Problemy z wątrobą kojarzone są najczęściej z nadużywaniem alkoholu. Jednak główną przyczynę chorób wątroby stanowi ...

Dieta w chorobach wątroby – co wolno jeść, a czego unikać w diecie wątrobowej?

Ważnym elementem leczenia chorób wątroby jest dieta. To istotna część terapii, która przyspiesza regenerację wątroby ...

Stłuszczona wątroba – jak leczyć stłuszczenie wątroby?

Stłuszczenie wątroby to przewlekłe uszkodzenie narządu, polegające na gromadzeniu kropli tłuszczu w komórkach wątroby. Wyróżnia ...

Choroby wątroby – jakie badania wykonać?

Przewlekłe choroby wątroby wymagają okresowej kontroli parametrów wątrobowych oraz badań obrazowych oceniających strukturę narządu. Dzięki ...

Badanie GGT – gamma GGT

Gamma-glutamylotransferaza, w skrócie GGT to enzym, którego badanie służy ocenie chorób wątroby i dróg żółciowych. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon