Ból wątroby czy ból pęcherzyka – jak odróżnić dolegliwości?

Wątroba i pęcherzyk żółciowy są narządami ściśle ze sobą związanymi, zarówno pod względem położenia, jak i funkcjonowania. Z tego względu objawy ich chorób często nakładają się na siebie i bywają trudne do odróżnienia. Niemniej stwierdzenie pewnych charakterystycznych objawów wsparte odpowiednimi badaniami pozwala w większości przypadków określić źródło dolegliwości.

Funkcje wątroby

Wątroba jest dużym narządem położonym w jamie brzusznej pod prawym łukiem żebrowym. Towarzyszy jej pęcherzyk żółciowy (często błędnie określany jako woreczek żółciowy), będący ważną częścią tzw. dróg żółciowych. Oba narządy są ze sobą ściśle związane zarówno anatomicznie, jak i pod względem funkcjonalnym.

Wątroba pełni wiele funkcji, z których podstawowe to:

  • oczyszczanie krwi z niepożądanych substancji,
  • produkcja niektórych kluczowych dla pracy organizmu związków.

Jest to więc swoiste laboratorium chemiczne, którego sprawne funkcjonowanie warunkuje prawidłową regulację metabolizmu. W przebiegu procesów zachodzących w wątrobie powstaje mieszanka „śmieci metabolicznych”, cholesterolu, kwasów żółciowych i wielu innych związków, które tworzą żółć. Jest ona usuwana do światła przewodu pokarmowego siecią kanałów tworzących tzw. drogi żółciowe.

Po co nam pęcherzyk żółciowy?

Poza usuwaniem niepotrzebnych produktów przemiany materii, żółć wykorzystywana jest również w procesie trawienia. W tym celu jej część gromadzona jest w pęcherzyku żółciowym, który stanowi element dróg żółciowych. W przypadku obecności w przewodzie pokarmowym treści bogatych w tłuszcz, narząd ten kurczy się, aby uwolnić żółć, ułatwiając w ten sposób jego trawienie oraz wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (witaminy A, D, E, K).

Pamiętając o ścisłym powiązaniu wątroby i pęcherzyka żółciowego, łatwo wysnuć wniosek, że choroby jednego z tych narządów w ogromnej większości przypadków będą wpływać na pracę drugiego.

Dla przykładu, zastój żółci w drogach żółciowych, który jest jednym z najczęstszych skutków chorób dróg żółciowych, prowadzi do zatrzymania usuwania szkodliwych produktów przemiany materii przez wątrobę i pojawienia się zespołu objawów z obu tych organów. Z tego względu objawy chorób wątroby i pęcherzyka bardzo często nakładają się na siebie i mogą być trudne do odróżnienia.

Chory woreczek żółciowy – jakie daje objawy?

Najczęstszą patologią w obrębie pęcherzyka i dróg żółciowych jest zablokowanie odpływu żółci. W większości przypadków spowodowane jest to tworzeniem się kamieni żółciowych, rzadziej – uciskiem na drogi żółciowe z zewnątrz (np. przez guz nowotworowy). Stan taki skutkuje pojawieniem się zespołu charakterystycznych objawów.

  • Żółtaczka – wynika z zatrzymania produkcji żółci w wątrobie wobec jej zastoju w drogach żółciowych. Towarzyszy jej wzrost poziomu bilirubiny w krwi. Ten produkt rozpadu hemoglobiny w normalnych warunkach trafia do żółci i jest usuwany z organizmu przez przewód pokarmowy. Odpowiada między innymi za ciemne zabarwienie stolca. Wzrost stężenia bilirubiny powyżej pewnego poziomu skutkuje zażółceniem w pierwszej kolejności rogówek, a wraz z dalszym wzrostem, również błon śluzowych i skóry. Żółtaczka może być objawem także wielu innych chorób, jednak jednoczesne zaobserwowanie odbarwienia stolca i ciemnego zabarwienia moczu wskazuje, że przyczyną jest zablokowanie odpływu żółci.
  • Ból pęcherzyka żółciowego – pojawia się w wyniku „rozdęcia” pęcherzyka i/lub dróg żółciowych przez gromadzącą się żółć. W kamicy żółciowej przyjmuje charakterystyczne cechy, składające się na tzw. kolkę żółciową. Jest silny, tępy, słabo zlokalizowany. Pojawia się napadowo (często po spożyciu tłustych pokarmów) i umiejscawia się w prawym podżebrzu lub ponad pępkiem, często promieniując do prawej łopatki. Po napadzie ból stopniowo ustępuje w ciągu kilku godzin.
  • Odbijanie, wzdęcia, dyskomfort w jamie brzusznej, czasami wymioty wynikają z utrudnionego trawienia tłuszczów.
  • Inne objawy, zależne od przyczyny i przebiegu choroby, np. dreszcze i wysoka gorączka wskazują na rozwój zapalenia dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego.

Objawy chorej wątroby

Objawy chorób wątroby dotyczą całego organizmu i są w wielu przypadkach niecharakterystyczne. Mogą to być:

Zależą one ściśle od przyczyny choroby lub stopnia uszkodzenia wątroby.

W przypadku znacznego uszkodzenia wątroby i zaburzenia jej wewnętrznej struktury (klasycznym przykładem jest tu marskość wątroby) rozwija się zespół objawów związanych z tzw. nadciśnieniem wrotnym, czyli utrudnieniem przepływu przez wątrobę krwi żylnej z jelit, żołądka i śledziony. Do klasycznych jego objawów należą:

  • krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego (w praktyce przyjmujące postać krwawych lub fusowatych wymiotów) spowodowane przepełnieniem i uszkodzeniem żył przełyku;
  • wodobrzusze, czyli powiększenie obwodu brzucha spowodowane gromadzeniem się płynu w otrzewnej;
  • zaburzenia świadomości i zmiany charakteru, określane jako encefalopatia wątrobowa, spowodowane toksycznym działaniem na mózg substancji, które nie zostały unieszkodliwione przez wątrobę;
  • poszerzenie żył wokół pępka, określane jako głowa meduzy.

Nie jest natomiast objawem chorób wątroby kłujący ból w prawym podżebrzu (mylnie określany jako ból wątroby), występujący m.in. po ciężkostrawnych posiłkach – zwykle jest on spowodowany rozdęciem zagięcia jelita grubego przez gromadzący się gaz. Wątroba nie boli, gdyż nie jest unerwiona – dolegliwości wynikają z ucisku powiększonego narządu na sąsiadujące tkanki.

Badania wątroby i woreczka żółciowego

Ponieważ choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego często przebiegają podobnie, standardowo wykonuje się panel badań ułatwiający ich rozróżnienie. Wybór dostępnych obecnie badań jest bardzo szeroki i obejmuje badania laboratoryjne (potrzebne jest pobranie krwi lub – w niektórych przypadkach – moczu), obrazowe czy histopatologiczne.

Nie sposób wymienić wszystkich w jednym miejscu, jednak do najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych należą:

Ponadto rutynowo w przypadku podejrzenia chorób pęcherzyka lub wątroby wykonuje się badanie USG jamy brzusznej. W większości sytuacji taki zestaw w połączeniu z analizą dolegliwości i wynikiem badania lekarskiego pozwala z wysoką precyzją zlokalizować źródło objawów i postawić rozpoznanie.

W przypadku konieczności głębszej diagnostyki bywają zlecane znacznie bardziej zaawansowane badania, jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny, badania poziomu przeciwciał czy badanie wycinka tkanki pod mikroskopem.

Regeneracja wątroby i pęcherzyka żółciowego

Objawy chorób wątroby i pęcherzyka żółciowego powinny być konsultowane z lekarzem w każdym przypadku. Przestrzeganie pewnych prostych zasad pozwala jednak samodzielnie ograniczyć nasilenie objawów, zapobiec zaostrzeniom, a nawet ograniczyć rozwój choroby.

  • Aby przyspieszyć regenerację wątroby i usprawnić leczenie, konieczne jest zaprzestanie spożywania alkoholu i palenia tytoniu – czynniki te (szczególnie alkohol) należą do najczęściej nadużywanych i najbardziej szkodliwych dla wątroby. Zwiększają ponadto ryzyko rozwoju raka wątroby i raka dróg żółciowych. Całkowita abstynencja jest bezwzględnie konieczna u osób z poważnie uszkodzoną wątrobą, np. z rozwiniętą marskością wątroby.
  • W przypadku schorzeń omawianych narządów bardzo ważna jest modyfikacja diety. Dostosowanie diety zależy od choroby i nasilenia objawów. Dieta wątrobowa czy dieta na pęcherzyk powinny być komponowane w konsultacji z lekarzem. Przykładowo, w kamicy dróg żółciowych zaleca się ograniczenie spożycia tłuszczów (zapobiega to atakom kolki wątrobowej), a w chorobach wątroby (szczególnie w marskości) powinna być stosowana urozmaicona dieta o zawartości białka około 1 g/kg masy ciała dziennie.
  • W regeneracji wątroby i woreczka żółciowego istotna jest umiarkowana aktywność fizyczna – często pomaga zmniejszyć zmęczenie towarzyszące chorobom wątroby. Ponadto związane z nią zmniejszenie masy ciała, zmniejszenie ryzyka cukrzycy i obniżenie poziomu trójglicerydów i cholesterolu wpływają zbawiennie na pracę wątroby i pęcherzyka żółciowego.
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.11.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Regeneracja wątroby po alkoholu

Spożywanie alkoholu nie pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie wątroby. Regeneracja wątroby po alkoholu powinna uwzględniać ...

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania

Marskość wątroby, inaczej zwłóknienie wątroby, to choroba, w której uszkodzeniu ulega miąższ tego narządu. W ...

Rak wątroby – przyczyny, pierwsze objawy, rokowanie, leczenie

Rak wątroby jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie. Wśród przyczyn raka wątroby należy ...

Objawy chorej wątroby

Przyczyną uszkodzenia wątroby może być wirus, alkohol, leki lub czynniki autoimmunologiczne. Jakie są objawy choroby ...

Ból wątroby

Ból pod prawym żebrem, któremu towarzyszy uczucie kłucia i rozpierania, bardzo często sugeruje problemy z ...

Dieta w okresie niewyrównania i niewydolności wątroby

Do charakterystycznych objawów dla okresu niewyrównania i niewydolności wątroby należą nudności, wymioty, brak łaknienia, obecne ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Polekowe uszkodzenie wątroby

Żółtaczka polekowa jest rodzajem toksycznego uszkodzenia wątroby powstałego w wyniku działania leków i ich metabolitów ...

Żółtaczka

Żółtaczka (łac. icterus) to objaw polegający na zażółceniu twardówek oczu, błon śluzowych i skóry, powstający ...

Jakie objawy wskazują, że wątroba jest chora? Jak rozpoznać problemy z wątrobą?

Wątroba to jeden z najważniejszych narządów w organizmie człowieka. Odgrywa ona istotną rolę między innymi ...

Alkoholowe zapalenie wątroby – jak leczyć uszkodzenie wątroby po alkoholu?

Przyczyną niektórych chorób wątroby jest nadmierne spożywanie alkoholu. Takimi schorzeniami są: stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon