Dieta przy zakrzepicy – co można, a czego nie wolno jeść w zakrzepicy?

Odpowiednie żywienie ma znaczenie w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń, w tym i choroby, jaką jest zakrzepica. Dieta zakłada ograniczenie produktów działających prozakrzepowo, a zwiększenie podaży tych zapobiegających powstawaniu skrzepów. Co można. a czego nie wolno jeść przy zakrzepicy żył i tętnic? Jakie witaminy i składniki mineralne powinny znaleźć się w diecie przeciwzakrzepicowej, by leczenie było bardziej efektywne.

Zakrzepica żylna i zakrzepica tętnic

Krzepliwość jest jednym z naturalnych procesów obronnych organizmu, dzięki któremu możliwe jest zapobieganie nadmiernej utracie krwi. Mechanizm ten jest niezbędny do życia, jednak problem pojawia się wtedy, gdy na skutek różnych nieprawidłowości w układzie krzepnięcia dochodzi do powstawania skrzeplin w świetle naczynia krwionośnego. Skrzeplina taka nie tylko utrudnia przepływ krwi, ale może również się oderwać i wraz z krwią przedostać do naczyń serca czy płuc, powodując ich niedokrwienie.

Zakrzepica jest poważnym problemem medycznym. Związana jest ze znaczną zachorowalnością i śmiertelnością. Przyczynia się do większej ilości zgonów niż choroby, takie jak rak prostaty czy piersi. Może objawiać się jako zakrzepica tętnicza – związana np. z udarem mózgu, zawałem serca czy z chorobą zrostową tętnic, lub też jako żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (tzw. zakrzepica żylna), która najczęściej dotyczy kończyn dolnych. Udar mózgu jest jedną z częstszych przyczyn niepełnosprawności w krajach zachodnich, u ok. 20–70 proc. chorych z udarem dochodzi do rozwoju zakrzepicy żył głębokich.

Jednym z czynników wpływających na fizjologiczne mechanizmy regulujące krzepliwość krwi jest dieta. Niektóre składniki odżywcze wykazują efekt przeciwzakrzepowy, z kolei inne prozakrzepowy. W związku z tym mogą one stymulować powstawanie i narastanie skrzeplin lub też im zapobiegać.

Odpowiednie żywienie jest zatem bardzo istotne w profilaktyce choroby, jaką jest zakrzepica. Dieta spełnia ważną rolę także podczas leczenia schorzenia.

Dieta przeciwzakrzepowa – jak odżywiać się przy zakrzepicy?

Do związków, które wpływają na krzepnięcie krwi należą białka i aminokwasy. W wyniku niedoboru związków białkowych dochodzi do zwiększonej agregacji płytek krwi, czego skutkiem jest powstawanie zakrzepów. Niektóre aminokwasy, np. metionina, mogą wykazywać działanie prozakrzepowe. Jednak ma to także związek z mutacjami genetycznymi oraz niedoborem witamin z grupy B, które warunkują prawidłową przemianę metioniny. Badania dowodzą, że z kolei arginina może posiadać działanie przeciwzakrzepowe.

Istotną rolę w rozwoju zakrzepicy odgrywają również zaburzenia gospodarki węglowodanowej w chorobach, takich jak cukrzyca czy insulinooporność. Na skutek wzrostu stężenia krążącej we krwi insuliny może dojść do rozwoju zmian miażdżycowych w naczyniach. Z kolei zbyt wysokie stężenie glukozy we krwi działa hamująco na rozkład powstałego skrzepu. Dlatego konieczne jest dbanie o utrzymywanie optymalnego stężenia glukozy we krwi. Można to uzyskać dzięki spożywaniu posiłków o niskim ładunku glikemicznym oraz przez dbanie o jak najmniejsze wahania poziomu glukozy.

W diecie przeciwzakrzepowej podstawowe źródło energii powinny stanowić węglowodany. Szczególnie produkty zbożowe, obfitujące w błonnik pokarmowy i bogate w składniki, takie jak: magnez, żelazo, witamina B1, B3 oraz cynk. Działanie przeciwzakrzepowe wykazują również: witamina E, kwasy omega-3, siarka organiczna, woda, antyoksydanty (głównie witamina C, E oraz betakaroten), a także substancje przeciwzapalne (np. z kurkumy lub z imbiru). Składniki zawarte w imbirze posiadają zdolność do rozpuszczania skrzepów w naczyniach krwionośnych. Konieczne jest także dbanie o właściwy stosunek kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 oraz wyeliminowanie z diety izomerów trans kwasów tłuszczowych.

Działanie prozakrzepowe wykazuje witamina K. Przy zakrzepicy dieta powinna dostarczać optymalnej jej ilości. Przyswajanie jej z pożywieniem w nadmiernych ilościach może zmniejszać lub też całkowicie znosić efekt działania stosowanych leków na zakrzepicę. Z kolei zbyt wysoki poziom cholesterolu wpływa na zwiększenie lepkości krwi, a także sprzyja powstawaniu zakrzepów. Jednak jeszcze do niedawna cholesterol w pożywieniu postrzegany był jak przyczyna wielu chorób i dolegliwości. Obecnie wiemy już, że zdecydowanie większe znaczenie ma jego pula produkowana przez organizm.

Co można jeść przy zakrzepicy?

W diecie przy zakrzepicy źródło białka powinny stanowić produkty chude, takie jak kurczak, indyk, cielęcina oraz chude wędliny i ryby (szczególne słodkowodne), a także chude sery oraz mleko z niską zawartością tłuszczu. Zaleca się spożywanie fermentowanych produktów mlecznych, jogurtów, maślanek, kefirów.

Przy zakrzepicy można jeść tłuszcze w postaci oleju słonecznikowego, rzepakowego, kukurydzianego, sojowego i oliwy z oliwek. Wskazany jest również olej lniany, tran oraz łosoś jako bogate źródło kwasów omega-3. Przy zakrzepicy zaleca się spożywanie orzechów. Mimo że dostarczają sporej ilości kalorii, to jednak stanowią bogate źródło cennych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Ponadto polecane jest spożywanie cebuli i czosnku, czyli produktów bogatych w siarkę organiczną.

W profilaktyce zakrzepicy istotną rolę odgrywa również błonnik pokarmowy – a dokładniej frakcja rozpuszczalna w wodzie. Jego źródłem są przede wszystkim owoce, także te suszone, warzywa oraz nierafinowane produkty zbożowe. Warzywa i owoce stanowią również doskonałe źródło witaminy C oraz betakarotenu. Istotne znaczenie ma wypijanie odpowiedniej ilość płynów – jednym z czynników ryzyka rozwoju zakrzepicy jest odwodnienie. Najlepszym wyborem będzie woda mineralna, a także herbatki ziołowe lub owocowe.

W jadłospisie diety na zakrzepicę powinny znaleźć się produkty bogate w witaminę E, która uelastycznia żyły oraz wzmacnia naczynia krwionośne. Szczególnie duże jej ilości dostarcza olej z kiełków pszenicy oraz migdały. Dzięki odpowiednio wysokiej podaży witamin z grupy B możliwa jest prawidłowa przemiana aminokwasu – homocysteiny oraz profilaktyka rozwoju hiperhomocysteinemii. Dzięki temu witaminy z grupy B wspomagają profilaktykę chorób układu krążenia. Doskonałym ich źródłem są przede wszystkim kasze, makarony zbożowe oraz pieczywo.

Czego nie wolno jeść przy zakrzepicy?

W przypadku zakrzepicy konieczne jest ograniczenie:

  • cukru – przede wszystkim słodyczy, ciast oraz słodkich napojów gazowanych, ale również wysokosłodzonych dżemów czy miodu,
  • tłuszczów zwierzęcych,
  • nikotyny – wskazane jest całkowite rzucenie palenia,
  • kawy,
  • alkoholu.

Żywienie przy zakrzepicy wiąże się z koniecznością ograniczenia spożycia czerwonego mięsa i soli kuchennej do 5–6 gramów dziennie. Wskazane jest również unikanie produktów solonych – chipsów, paluszków, chrupków oraz orzeszków. Przy zakrzepicy dieta wymaga także eliminacji produktów konserwowanych benzoesanem sodu. Potrawy można doprawiać sokiem z cytryny, ziołami oraz musztardą. Polecane jest ograniczenie spożycia masła i śmietanki. Z diety zakrzepicowej definitywnie należy usunąć produkty, takie jak smalec, słonina, boczek, tłuste mięsa, sery, olej kokosowy, palmowy oraz twarde margaryny. Unikać należy również produktów bogatych w tłuszcze trans, przede wszystkim produktów wysokoprzetworzonych oraz utwardzonych tłuszczów roślinnych.

Ograniczenie podaży witaminy K jest podstawowym zaleceniem dietetycznym w zakrzepicy. Jej źródłem są przede wszystkim zielone warzywa – brokuły, awokado, brukselka, kapusta, szczypior, cykoria, jarmuż, liście sałaty, pietruszka, groszek, liście szpinaku i szczawiu, rzepa, rzeżucha, ale również kalafior, kiwi, mięta, czy zielona herbata. Oczywiście żywności bogatej w witaminę K nie wolno całkiem usunąć z jadłospisu. Spożywanie tych produktów w umiarkowanych ilościach nie będzie szkodliwe. Wystrzegać się należy jedynie nagłych wzrostów witaminy K w diecie. Lepiej zjadać niewielkie ilości sałaty czy jarmużu kilka razy w tygodniu niż całą miskę na raz.

Opublikowano: ; aktualizacja: 25.09.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Właściwości jagód

Jagody to chętnie spożywane owoce sezonowe, których dostępność przypada na okres lata – od końca ...

Jak pobudzić apetyt?

Brak apetytu to często występujący problem, pojawiający się zarówno u dzieci, jak i osób starszych. ...

Dieta na obniżenie poziomu trójglicerydów

Wysoki poziom trójglicerydów wiąże się z ryzykiem rozwoju niebezpiecznych chorób, takich jak otyłość czy schorzenia ...

Ocet jabłkowy na odchudzanie

Ocet jabłkowy wymieniany jest często w grupie naturalnych substancji przyspieszających spadek wagi. Uważa się go ...

Dieta białkowa

Dieta białkowa znana jest także pod nazwą diety Dukana. Jest ona bardzo popularna, ale czy ...

Dieta plaż południowych – zasady, efekty i przykładowy jadłospis

Dieta plaż południowych, znana też pod nazwą dieta South Beach, to dieta, której celem jest ...

Wideo – Odchudzanie w ciąży

Ciąża jest okresem, kiedy często przybywa kilogramów, nawet tym kobietom, które do tej pory nie ...

Spalanie tłuszczu – dieta na spalanie tkanki tłuszczowej

Szybkie spalanie tłuszczu i przyspieszenie metabolizmu jest możliwe dzięki połączeniu odpowiedniej diety i aktywności fizycznej. ...

Soki oczyszczające – jak przeprowadzić detoks organizmu sokami?

Picie soków to prosty i zdrowy sposób na detoks organizmu. Świeże soki z wyciskarki czy ...

Dieta skandynawska – zasady, efekty i jadłospis diety północnej

Dieta skandynawska, zwana też północną, to sposób żywienia osób zamieszkujących kraje nordyckie, polegający na wykorzystaniu ...

Dieta niskobiałkowa – na czym polega? Co można jeść, a czego unikać w diecie ubogobiałkowej?

Dieta niskobiałkowa to przykład diety leczniczej, której stosowanie zaleca się przede wszystkim osobom z chorobami ...

Kolendra – właściwości lecznicze i zastosowanie w kuchni

Kolendra (Coriandrum sativum) to niezwykle popularna roślina przyprawowa z gatunku selerowatych, wyglądem przypominająca pietruszkę. Znana ...

Komentarze (0)