Zakrzepica żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania trombozy

Zakrzepica żył głębokich (tromboza) obejmuje wszystkie przypadki manifestujące się klinicznie pod postacią zatorowości płucnej. Przyczyn i czynników jest wiele: operacje i zabiegi, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, złamania miednicy, długotrwałe unieruchomienie czy żylaki kończyn dolnych. Objawy zakrzepicy zależą od postaci choroby (proksymalna, dystalna, bolesny obrzęk siniczy). Jak wygląda leczenie i jakie są powikłania trombozy?

Tromboza – zakrzepica żył głębokich

Liczba zachorowań na trombozę, czyli żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (Thrombophlebitis profunda, deep vein thrombosis, DVT, VTE – od ang. venous thromboembolism), wzrasta wraz z wiekiem. Blisko 70 proc. przypadków VTE dotyczy osób po 60. roku życia, a około 5 proc. pacjentów powyżej 80. roku życia.

Zapadalność na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową wynosi 1–2 przypadki/1000 osób rocznie i jest trzy razy wyższa wśród osób w wieku powyżej 65 lat, w porównaniu z osobami w wieku 45–55 lat.

Opublikowane 5 lat temu badanie ENDORSE wykazało, że w Polsce właściwą profilaktykę przeciwzakrzepową prowadzi się u 66 proc. pacjentów na oddziałach zabiegowych i u 35 proc. pacjentów leczonych zachowawczo, jeśli za 100 proc. przyjmiemy wszystkie osoby, które taką profilaktyką powinny być objęte.

Zakrzepica żył głębokich polega na powstawaniu zakrzepu w nodze (ściślej w układzie żył głębokich, podpowięziowych). Do powstania zakrzepu prowadzą czynniki wchodzące w skład tzw. triady Virchowa, takie jak: uszkodzenie ściany naczyniowej, przewaga czynników prozakrzepowych, zwolnienie przepływu krwi.

Zakrzepica żył głębokich – przyczyny

Istnieje wiele czynników ryzyka, których obecność wiąże się z większą częstością występowania zakrzepicy żył głębokich.

Należą do nich: wiek powyżej 40 lat, otyłość, przebyta VTE (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa), urazy wielonarządowe, złamania miednicy lub bliższego odcinka kości udowej, niedowład kończyn dolnych, długotrwałe unieruchomienie, udar mózgu, nowotwory złośliwe, VTE w wywiadzie rodzinnym, trombofilia wrodzona lub nabyta, sepsa, ciężka niewydolność serca, niewydolność oddechowa, choroby autoimmunologiczne, nowotwory mieloproliferacyjne, nocna napadowa hemoglobinuria, ucisk na naczynia żylne, żylaki kończyn dolnych, ostre zakażenia.

Z pozostałych czynników ryzyka istotne znaczenie mają: duże zabiegi operacyjne (zakrzepica po operacji), obecność cewnika w dużych żyłach, leczenie przeciwnowotworowe, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej czy leków stymulujących erytropoezę (produkcję krwinek czerwonych).

Część z wyżej wymienionych czynników ryzyka ma charakter przemijający, niektóre jednak występują trwale.

Wśród specyficznych przyczyn predysponujących do wystąpienia zakrzepicy żył głębokich kończyn górnych należy wymienić:

  • cewnik wprowadzony do żył centralnych,
  • uciśnięcie żyły podobojczykowej lub pachowej przez powiększone węzły chłonne,
  • miejscowy naciek nowotworowy,
  • złamany obojczyk,
  • ucisk żyły przez mięśnie pochyłe między obojczykiem i ścięgnem mięśnia podobojczykowego spowodowany dużym wysiłkiem fizycznym,
  • tzw. zespół Pageta (ucisk żyły przez szczątkowe pasmo ścięgniste w dole pachowym).

Zakrzepica żył głębokich w nogach może być spowodowana ponadto przez długie loty samolotem czy ciężkie urazy (np. w wyniku wypadku samochodowego).

Zakrzepica żył głębokich – objawy

Objawy zakrzepicy żył różnią się w zależności od dominującej postaci choroby.

Dystalna zakrzepica żył głębokich

Dystalna zakrzepica żył głębokich występuje najczęściej, obejmując żyły piszczelowe przednie i tylne oraz żyły strzałkowe. Zwykle jest bezobjawowa i ustępuje samoistnie oraz wiąże się z niewielkim ryzykiem klinicznie istotnej zatorowości płucnej (ang. pulmonary embolism, PE). Niemniej jednak może ulec rozprzestrzenieniu do zakrzepicy proksymalnej.

Postać proksymalna zakrzepicy żył

Postać proksymalna obejmuje żyłę podkolanową, żyłę udową oraz żyły biodrowe i żyłę główną dolną. Zwykle daje objawy kliniczne oraz wiąże się z dużym zagrożeniem masywną zatorowością płucną.

Bolesny obrzęk biały i siniczy

Bolesny obrzęk siniczy (łac. Phlegmasia dolens ) jest niebezpieczną i ostrą postacią zakrzepicy żylnej w obrębie większości żył odprowadzających krew z kończyny. Jak nazwa wskazuje, postaci tej towarzyszy ból i bardzo duży obrzęk zajętej kończyny.

Może występować jako tzw. bolesny obrzęk biały (duży obrzęk, skurcz tętniczek w skórze i zahamowanie przepływu włośniczkowego) oraz bolesny obrzęk siniczy (najcięższa postać, w której występuje ryzyko utraty kończyny lub zgonu z zamknięciem niemal wszystkich żył w kończynie, ze wzrostem ciśnienia żylnego, utrudnieniem napływu krwi do przepełnionego łożyska i – w konsekwencji – niedotlenieniem tkanek).

Zator w nodze – objawy pozostałe

Inne objawy zakrzepicy żył głębokich to:

  • ucieplenie kończyny,
  • rozszerzenie żył powierzchownych (dostrzegalne pod skórą),
  • stan zapalny żył głębokich, przejawiający się m.in. gorączką czy przyspieszeniem tętna.

Inny objaw zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych to ból podczas chodzenia i opuchlizna w obrębie łydki. Występować może obrzęk w obrębie podudzia lub całej kończyny w postaci pogrubienia kończyny lub zwiększenia jej obwodu. Prawie 3/4 przypadków obrzęku jednej kończyny dolnej wynika z zakrzepicy żył głębokich. Poza tym może pojawić się bolesność uciskowa lub tkliwość.

Jeżeli chodzi o zator w nodze, objawem jest również ból łydki podczas biernego zginania grzbietowego stopy (tzw. objaw Homansa). Ponadto może wystąpić ocieplenie kończyny oraz poszerzenie żył powierzchownych. Chorzy często mają stan podgorączkowy lub gorączkę.

Zakrzepica żył głębokich nóg obejmuje zwykle żyłę podobojczykową i pachową, a w obrazie klinicznym dominuje ból i obrzęk zajętej kończyny.

Zakrzepica żył głębokich – leczenie

Leczenie zakrzepicy żył głębokich (postaci objawowej i bezobjawowej) jest takie samo. Chory ze świeżą chorobą nie wymaga hospitalizacji, należy natomiast włączyć leczenie uciskowe i heparyną drobnocząsteczkową. Należy bezwzględnie dążyć do wczesnego i pełnego uruchomienia chorego już w drugiej dobie po zastosowaniu heparyny drobnocząsteczkowej.

Leczenie trombozy stopniowanym uciskiem polega na noszeniu pończochy elastycznej (II klasy ucisku) przez cały dzień, a zdejmowaniu jej na noc. Postępowanie takie należy włączyć jak najszybciej po ustąpieniu obrzęku. Przerywany ucisk pneumatyczny za pomocą specjalnego urządzenia wskazany jest w początkowej fazie leczenia, ponieważ przyspiesza ustępowanie bólu i obrzęku.

Leczenie trombolityczne zakrzepów w nogach może przynieść korzyści, jeżeli się zastosuje je miejscowo w przypadku rozległej, wczesnej zakrzepicy proksymalnych żył głębokich kończyn dolnych ze współistniejącym obrzękiem i bolesnością oraz we wczesnej zakrzepicy żył głębokich kończyny górnej zagrażającej utratą kończyny.

Podstawą leczenia pozostaje leczenie przeciwkrzepliwe. Stosuje się heparynę drobnocząsteczkową oraz niefrakcjonowaną, fondaparynuks, rywaroksaban.

Te leki na zakrzepicę żył głębokich należy zastąpić później antagonistami witaminy K (warfaryną lub acenokumarolem), kontynuując stosowanie heparyny lub fondaparynuksu przez pierwszych kilka dni od rozpoczęcia leczenia acenokumarolem lub warfaryną.

Zabieg polegający na umieszczeniu filtru w żyle głównej dolnej czy usunięciu skrzepu przez skórę (trombektomia żylna) należy rozważyć u chorych ze świeżą proksymalną zakrzepicą żył głębokich kończyn dolnych, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania leków przeciwkrzepliwych w dawkach leczniczych, a także w przypadku bolesnego obrzęku siniczego.

Powikłania zakrzepicy żył głębokich

Jeżeli chodzi o zakrzepicę żylną, objawy nie ustąpią samoistnie, a rozpuszczenie zakrzepu ma miejsce rzadko. W większości przypadków dochodzi do tzw. organizacji skrzepliny (nawet u leczonych heparyną). Niewielkie, bezobjawowe zakrzepy w żyłach goleni zazwyczaj ulegają całkowitemu rozpuszczeniu.

Następstwem zakrzepicy żył głębokich może być przewlekła niewydolność żylna i zespół pozakrzepowy.

Zakrzepy w obrębie żył głębokich mogą ulegać fragmentacji i być materiałem zatorowym płynącym do krążenia płucnego. Zatorowość płucna może stanowić pierwszy i jedyny objaw zakrzepicy żył głębokich. Z czasem w części przypadków zatorowość płucna może prowadzić do przewlekłego nadciśnienia płucnego.

Rzadko występuje udar mózgu lub zator obwodowy wskutek zatorowości skrzyżowanej, przy współistnieniu funkcjonalnego połączenia między prawym i lewem sercem (np. przetrwały otwór owalny).

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.01.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Cukrzyca a choroby serca i układu krążenia

Zaburzenia poziomu cukru we krwi są związane z chorobami serca oraz naczyń krwionośnych. Ocenia się, ...

Hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza to metoda leczenia objawów towarzyszących zmianom w okresie menopauzy. Klimakterium – inaczej ...

Zakrzepica żylna – przyczyny, objawy, badania, dieta, zapobieganie

Przyczyny zakrzepicy (trombozy) obejmują niezdrowy styl życia i patologie w obrębie układu krążenia. Przy zakrzepicy ...

Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej

Skutki antykoncepcji hormonalnej, w tym po najpopularniejszej formie antykoncepcji – po tabletkach antykoncepcyjnych obejmuje szereg ...

Zakrzepica żył a ciąża

Podczas ciąży w organizmie kobiety zachodzi szereg zmian predysponujących do rozwoju zakrzepicy żylnej. Następstwa zakrzepicy ...

Trombektomia – co to jest, wskazania i przeciwwskazania

Trombektomia to rodzaj leczenia reperfuzyjnego, w trakcie którego mechanicznie usuwa się skrzeplinę za pomocą cewnika ...

Wideo – Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa

Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa jest zespołem objawów klinicznych związanych z obecnością skrzeplin w naczyniach żylnych. Krew ...

Trombofilia wrodzona i nabyta – przyczyny, objawy, leczenie, badania

Trombofilia (nadkrzepliwość) to choroba krwi – nabyta lub wrodzona genetycznie uwarunkowana skłonność do tworzenia się ...

Hirudoterapia – wskazania, przeciwwskazania, kurs, cena, opinie

Leczenie pijawkami (hirudoterapia) to skuteczny sposób na takie dolegliwości, jak m.in. choroby skóry (trądzik, egzema, ...

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa to zbiorcze pojęcie odnoszące się do zakrzepicy żył głębokich, przebiegającej klinicznie pod ...

Zakrzepowe zapalenie żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie

Zakrzepowe zapalenie żył pojawia się najczęściej w powiązaniu z innymi schorzeniami, jak zakrzepowe zapalenie żył ...

USG dopplerowskie

Badanie dopplerowskie jest to rodzaj badania ultrasonograficznego naczyń. USG doppler to proste i nieinwazyjne badanie, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon