Choroby układu krążenia a choroby cywilizacyjne

Choroby cywilizacyjne, nazywane również chorobami XXI wieku, to schorzenia wynikające z życia w wysoko rozwiniętej cywilizacji, w której nie sposób uciec od sytuacji stresowych, napięcia nerwowego, małej aktywności ruchowej, skażenia środowiska, hałasu i nieracjonalnego odżywiania. Nie ma dokładnego podziału i nie jest też jednoznacznie sprecyzowane, jakie choroby należą do chorób cywilizacyjnych.

Czym są choroby cywilizacyjne?

Choroby cywilizacyjne, nazywane również chorobami XXI wieku, to schorzenia wynikające z życia w wysoko rozwiniętej cywilizacji, w której nie sposób uciec od sytuacji stresowych, napięcia nerwowego, małej aktywności ruchowej, skażenia środowiska, hałasu i nieracjonalnego odżywiania. Nie ma dokładnego podziału i nie jest też jednoznacznie sprecyzowane, jakie choroby należą do chorób cywilizacyjnych. Co więcej, choroba raz zakwalifikowana do tej grupy, pozostaje w niej jedynie do czasu, gdy społeczeństwo nie upora się z nią, a zachorowalność i śmiertelność (z jej powodu) nie zmniejszy się.

Mechanizmu pojawienia się chorób cywilizacyjnych należy szukać w warunkach i stylu życia narzucanym przez wysoko rozwiniętą cywilizację oraz pośrednio w środowisku zewnętrznym, w którym mamy do czynienia z postępującym uprzemysłowieniem, urbanizacją, skażeniem środowiska, hałasem oraz szkodliwym promieniowaniem. Prawdziwą tragedią tej grupy chorób jest to, że większość z nich wywołuje następną i na odwrót, tworząc zamknięte błędne koło. Poza tym wiele z tych chorób posiada wspólne przyczyny, czynniki ryzyka i wzajemnie napędzające się powikłania, pogarszające rokowanie pacjenta. Oznacza to, że zachorowanie na którąkolwiek z chorób cywilizacyjnych znacznie podnosi ryzyko zachorowania na następną z tej grupy, ale także spoza niej.

Najczęściej do chorób cywilizacyjnych zalicza się:

  • cukrzycę,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • chorobę wieńcową,
  • nadwagę i otyłość,
  • chorobę wrzodową,
  • alergie,
  • zaburzenia psychiczne (w tym depresja, bulimia, anoreksja, uzależnienia np. od alkoholu).

Cukrzyca

Cukrzyca jest to choroba metaboliczna, w której dochodzi do hiperglikemii (czyli podwyższonego poziomu glukozy we krwi). Przyczyną cukrzycy są zaburzenia w produkcji i/lub działaniu wytwarzanej przez nasz organizm insuliny - hormonu, który odgrywa zasadniczą rolę w metabolizmie węglowodanów. Spośród czynników ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 (a wiec tej związanej przede wszystkim ze stylem życia) najczęściej wymienia się otyłość. Potwierdzeniem związku pomiędzy cukrzycą a otyłością jest fakt, iż osoby z cukrzycą typu 2 w większości są osobami otyłymi lub z nadwagą. Najbardziej zagrożone cukrzycą są osoby z otyłością brzuszną, w której tkana tłuszczowa jest nadmiernie magazynowana wewnątrz jamy brzusznej. Niestety, cukrzyca zwiększa ryzyko wystąpienia innych chorób, takich jak:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej,
  • inne choroby układu krążenia.

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze, inaczej nazywane hipertensją, to wzrost ciśnienia tętniczego krwi powyżej wartości 140/90 mm Hg. W jego rozwoju duże znaczenie ma miażdżyca, a także pobudzające bodźce psychiczne, powodujące wydzielanie substancji podwyższających ciśnienie krwi (głównie adrenaliny) kontrolowane przez ośrodkowy układ nerwowy. Groźnym powikłaniem nadciśnienia może być udar mózgowy i/lub zawał serca.

Choroba wieńcowa

Choroba wieńcowa jest spowodowana niedostatecznym w stosunku do zapotrzebowania zaopatrzeniem mięśnia sercowego w bogatą w tlen i składniki odżywcze krew, doprowadzaną do serca przez naczynia wieńcowe. Najczęstszą przyczyną choroby wieńcowej jest miażdżyca tętnic wieńcowych. Powoduje ona zwężenie światła naczyń wieńcowych oraz usztywnienie ich ścian, co znacznie utrudnia przez nie przepływ krwi. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi choroby wieńcowej są:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • otyłość,
  • stany wzmożonego napięcia układu nerwowego, takie jak np. stres.

Przedłużające niedokrwienie mięśnia sercowego może prowadzić do martwicy niedokrwionego obszaru serca, nazywanego zawałem.

Otyłość

Coraz więcej ludzi, w tym również dzieci, choruje na otyłość. Najczęściej wzrost masy ciała spowodowany jest przez nieodpowiedni styl życia, w tym: zbyt małą aktywność fizyczną, siedzący tryb życia oraz nieracjonalny sposób odżywiania. Otyłość, ale także już sama nadwaga, zwiększają ryzyko wystąpienia innych chorób cywilizacyjnych, do których należą: cukrzyca, choroby układu sercowo- naczyniowego czy nowotwory. Poza tym, nadmierna masa ciała negatywnie wpływa na psychikę człowieka, co może doprowadzić np. do depresji.

Choroba wrzodowa

Choroba wrzodowa to przewlekłe schorzenie, w przebiegu, którego w obrębie żołądka i/lub dwunastnicy powstają owrzodzenia. Powstawanie wrzodów nie jest do końca wyjaśnione, jednak ich występowanie wiąże się m.in. z długotrwałym stresem oraz paleniem tytoniu. Chorobę wrzodową cechuje wieloletni przebieg, z objawami nasilającymi się wiosną i jesienią przeplatanymi długotrwałymi okresami remisji.

Alergia

Alergia to stan (często związany z rozwojem cywilizacyjnym), w którym mamy do czynienia z nadmierną i burzliwą odpowiedzią układu immunologicznego na kontakt z alergenem.

Zaburzenia psychiczne

Zaburzenia psychiczne to zakłócenia czynności organizmu, manifestujące się zmianami w zakresie czynności psychicznych (np. zmianami zachowania). Zaburzenia psychiczne wiążą się z cierpieniem i problemami, którego czasami sam chory nie odczuwa. W wielu zaburzeniach przyczyny nie są dostatecznie poznane, jednak każde z nich wymaga specjalistycznej pomocy, opieki oraz leczenia. Do przykładowych zaburzeń psychicznych zaliczamy: anoreksję i bulimię, alkoholizm, depresję.

Anoreksja i bulimia

Anoreksja i bulimia – choroby te zalicza się do grupy chorób cywilizacyjnych, gdyż na ich rozwój znacząco wpływa moda i ciągłe dążenie do perfekcyjnego piękna. Anoreksja polega na braku akceptacji własnego ciała i wyglądu oraz usilnym głodzeniu się, w celu uzyskania wymarzonej sylwetki. Bulimia natomiast, polega na napadach żarłoczności, po której występuje poczucie winy oraz wywoływanie wymiotów bądź stosowanie środków przeczyszczających w celu pozbycia się zjedzonego pokarmu. Obie te choroby są niezwykle niebezpieczne dla życia i zdrowia osób nimi dotkniętych.

Alkoholizm

Alkoholizm – coraz częściej społeczeństwo sięga po alkohol, czego przyczyną może być rosnące bezrobocie, brak perspektyw na przyszłość oraz narastające problemy. Wszystko to sprawia, że coraz młodsi ludzie uzależniają się od alkoholu. Jego nadużywanie niesie ze sobą bardzo poważne skutki zdrowotne (np. marskość wątroby) i społeczne (np. rozpad rodziny).

Depresja

Depresja – praktycznie każdego dnia jesteśmy narażeni na stres, ciągle żyjemy w pośpiechu, nieustająco musimy coś komuś udowadniać i z kimś rywalizować, ponieważ sukces w obecnych czasach stanowi niezwykle istotną część naszego życia. Wszystko to sprawia, że coraz gorzej i krócej śpimy, dłużej i ciężej pracujemy, mniej czasu poświęcamy na odpoczynek i na spotkania z bliskimi - życie ogranicza się tylko do pogoni za sukcesem. Wtedy właśnie, może pojawić się depresja, czyli znaczny spadek nastroju, przedłużające się zmęczenie, nadmierna senność i brak chęci do podejmowania jakiejkolwiek aktywności. W chwili obecnej depresja jest uznawana za jedną z najczęstszych chorób psychicznych.

Choroby cywilizacyjne a zdrowy styl życia

Stan zdrowia każdego człowieka uzależniony jest od 4 grup czynników: około 50 % sukcesu zależy od stylu życia, około 20 % stanowi środowisko, około 20 % to genetyka, a jedynie około 10 % - opieka zdrowotna. Dlatego tak ważna jest prozdrowotna polityka państwa, promocja zdrowego stylu życia oraz profilaktyka, ponieważ zawsze lepiej zapobiegać niż leczyć. Zanieczyszczenie środowiska, hałas czy nawet stres to czynniki, których nie da się zupełnie wyeliminować z życia, lecz każdy ma wpływ na to, co i jak je, jak bardzo jest aktywny fizycznie - a to już bardzo duży krok do radości z długiego i zdrowego życia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Beta-blokery

Procesy przebiegające w organizmie niezależnie od woli, takie jak trawienie, metabolizm, kontrola temperatury ciała czy ...

Jak zapobiegać chorobom serca?

Zapobieganie chorobom serca jest ściśle związane ze zdrowym stylem życia i nosi miano profilaktyki pierwotnej ...

Niedomykalność zastawki mitralnej – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie, powikłania, rokowanie

Niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej) to wada polegającą na cofaniu się krwi z lewej komory do ...

Arytmia serca

Arytmia serca, inaczej nazywana zaburzeniem rytmu serca, to zaburzenie pracy serca polegające na jej przyśpieszeniu, ...

Menopauza a choroby serca

Choroby serca w czasie menopauzy mogą wynikać z zaburzeń hormonalnych lub niekorzystnych zmian w profilu ...

Badania w chorobach serca

W przypadku diagnostyki chorób układu krążenia do postawienia pełnej diagnozy często konieczne okazuje się wykonanie ...

Jak zapobiegać chorobom układu krążenia?

Podejmując walkę o życie wolne od chorób układu sercowo-naczyniowego, warto poznać czynniki, które sami jesteśmy ...

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny, objawy, stopnie, leczenie niedomykalności aortalnej

Niedomykalność zastawki aortalnej to rodzaj wady serca, prowadzącej do niedokrwienia narządów. Jej przyczyną są m.in. ...

Dieta w chorobach serca

Na rozwój miażdżycy, nadciśnienia tętniczego czy choroby niedokrwiennej serca bardzo duży wpływ ma styl życia, ...

Tamponada serca – co to jest, jakie są objawy, leczenie i rokowanie?

Tamponada serca to przedostanie się krwi lub płynu do worka osierdziowego, w którym znajduje się ...

Omdlenie – przyczyny, rodzaje, objawy przedomdleniowe, pierwsza pomoc, leczenie

Omdlenie to nagła, chwilowa utrata przytomności, której przyczyną jest spadek ciśnienia tętniczego krwi. Należy różnicować ...

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Komentarze (0)