Dieta przy lekach przeciwzakrzepowych – co rozrzedza, a co powoduje gęstnienie krwi?

Dieta przeciwzakrzepowa opiera się na ograniczeniu niektórych składników pokarmowych, głównie witaminy K wchodzącej w interakcję ze stosowanymi lekami. Należy również zwrócić uwagę na przyjmowane suplementy diety, które mogą zaburzyć działanie leku. Mechanizm interakcji leku z żywnością polega głównie na nasilaniu lub znoszeniu działania leczniczego. Co można jeść, a czego unikać w diecie przy lekach przeciwzakrzepowych?

Dieta przy lekach przeciwzakrzepowych

Aktualnie stosowane w Polsce doustne leki przeciwzakrzepowe (antykoagulanty) to acenokumarol i warfaryna. Są to antagoniści witaminy K, która odgrywa nadrzędną rolę w procesie krzepnięcia krwi. Leczenie przeciwzakrzepowe ma na celu ograniczenie tworzenia skrzeplin, które mogę utrudniać przepływ krwi przez naczynia krwionośne, a w przypadku urwania się tworzyć zator niebezpieczny dla zdrowia i życia.

Witamina K naturalnie występuje w dwóch postaciach: witamina K1 (fitochinon) produkowana przez rośliny oraz witamina K2 (menachinon) syntetyzowana przez bakterie. Główne źródła witaminy K1 to zielone warzywa (natka pietruszki, bazylia suszona i świeża, jarmuż, szpinak, rzeżucha, boćwina, brokuły), fermentowana soja, olej rzepakowy i sojowy. Natomiast witamina K2 produkowana jest przez bakterie jelitowe oraz w niewielkim stopniu znajduje się w produktach pochodzenia zwierzęcego. Dostarczanie do organizmu większej ilości tej witaminy niż wynosi dzienne zapotrzebowanie zmniejsza skuteczność leczenia i może prowadzić do zakrzepów. Wartość normy wystarczającego spożycia dla osób dorosłych z populacji polskiej wynosi 55 μg filochinonu/os/d u kobiet i 65 μg filochinonu/os/d u mężczyzn.

Skuteczne leczenie zakrzepicy wymaga stosowania odpowiedniej diety. Należy spożywać więcej produktów rozrzedzających krew, a ograniczyć te, które przyśpieszają jej krzepnięcie. Dowiedz się, jak skomponować jadłospis.

Interakcje leków z żywnością – leczenie przeciwkrzepliwe

Leki przeciwzakrzepowe stosowane są w profilaktyce i leczeniu choroby zakrzepowo-zatorowej, w przypadku migotania przedsionków, po wszczepieniu zastawki, u chorych leczonych onkologicznie, po zabiegach ortopedycznych, a także zawale serca czy udarze mózgu.

Skuteczność leczenia antykoagulantami oceniana jest za pomocą wskaźnika INR (International Normalized Ratio - Międzynarodowy Współczynnik Znormalizowany), który mówi o zdolności krwi do krzepnięcia. Każdy pacjent ma dobierane odpowiednio dawki leków i ustalany przedział wartości współczynnika INR, do którego musi dążyć. Im wyższy wskaźnik INR, tym mniejsza jest krzepliwość krwi.

Spożywanie produktów bogatych w witaminę K powinno być świadome i równomiernie rozłożone każdego dnia, aby nie dochodziło do szkodliwej interakcji leków z żywnością. Zarówno zbyt wysoka podaż tych produktów, jak i zbyt niska nie jest korzystna dla pacjenta i wprowadza chaos w monitorowaniu procesu leczenia.

Sukces leczenia przeciwkrzepliwego opiera się na współpracy pacjenta z lekarzem, prowadzeniu zdrowego stylu życia oraz stosowaniu się do zaleceń dietetyka. Ważne jest, aby od momentu włączenia leczenia, dieta na rozrzedzenie krwi dostarczała każdego dnia zbliżoną ilość witaminy K. Nie może dochodzić do zbyt dużych wahań w ilości tego składnika, ponieważ ma to niekorzystny wpływ na procesy krzepnięcia i zaburza działanie leków przeciwkrzepliwych.

Co rozrzedza krew?

Do składników diety, które działają przeciwzakrzepowo, a tym samym rozrzedzają krew zalicza się nasiona lnu, imbir, arcydzięgiel, szałwia, rumianek, papaja, ananas, sok z pomidorów. Podobnie czosnek, stosowany jednoczesne z warfaryną lub acenokumarolem zwiększa działanie przeciwzakrzepowe tych leków i może prowadzić do samoistnych krwawień i wydłużenia czasu krwawienia.

Podczas terapii antykoagulantami należy uważać na nieznane nam dotychczas zioła, składniki diety innych kultur, np. owoce gardenii jaśminowej stosowanej w medycynie chińskiej, glony brunatne, kruszownicę jadalną podawaną w Japonii.

Działanie rozrzedzające krew mają też ekstrakty i olejki z różnych roślin, np. olejek otrzymywany z pączków kwiatowych goździkowca korzennego. Stosowanie miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba) razem z warfaryną czy acenokumarolem również wzmaga działanie leków i efektu przeciwkrzepliwego. Należy uważać także z przyjmowaniem suplementów diety, szczególnie zawierających witaminę A, E oraz kwasy tłuszczowe omega-3, które wykazują działanie przeciwkrzepliwe. W trakcie terapii antykoagulantami przeciwwskazane jest spożywanie alkoholu i palenie tytoniu, gdyż nasilają one działanie leków i mogą powodować powikłania krwotoczne. Działanie leków przeciwkrzepliwych mogą nasilać również antybiotyki, które stosowane przez dłuższy czas niszczą mikrobiotę, która syntetyzuje witaminę K w organizmie.

Przeczytaj, kiedy i jak długo stosować zastrzyki przeciwzakrzepowe

Co powoduje gęstnienie krwi?

Produkty, które trzeba ograniczać w trakcie przyjmowania antykoagulantów to te, które zawierają duże ilości witaminy K:

  • brokuły i kiełki brokułów,
  • brukselka,
  • sałata masłowa, rukola, endywia,
  • szczypiorek,
  • bazylia suszona i świeża,
  • szpinak,
  • rzeżucha,
  • jarmuż,
  • botwinka,
  • natka pietruszki świeża i suszona,
  • śliwki suszone,
  • kiwi,
  • rabarbar,
  • borówki,
  • awokado,
  • jeżyny,
  • suplementy diety zawierające witaminę K.

Osoby przyjmujące acenokumarol lub warfarynę nie powinny spożywać żeń-szenia, który obniża stężenie leku i prowadzi do gęstnienia krwi. Zakazane są również preparaty z dziurawca zwyczajnego oraz olejek z owoców anyżu, które znoszą działanie terapeutyczne leków przeciwzakrzepowych. Z diety powinno się wykluczyć tłuste mięsa, szczególnie czerwone, bogate w homocysteinę – aminokwas o działaniu prozakrzepowym. Należy ograniczyć tłuste produkty pochodzenia zwierzęcego:

  • nabiał pełnotłusty,
  • tłuste mięso,
  • wątróbki,
  • smalec,
  • słoninę,
  • przetwory mięsne, takie jak salami, pasztety.

Prozakrzepowe działanie mają również tłuszcze trans, które znajdują się głównie w utwardzanych olejach roślinnych (twarde margaryny wykorzystywane do produkcji wyrobów cukierniczych).

Dieta przy lekach przeciwzakrzepowych – co jeść, a czego unikać?

Dieta przy lekach przeciwzakrzepowych powinna być przemyślana i oparta na rzetelnej wiedzy o składnikach diety, które mogą wchodzić w interakcje z lekami. Produkty, które nie zawierają witaminy K lub tylko niewielkie jej ilości i uznawane są za bezpieczne w diecie przy zagęszczonej krwi to m.in.:

  • kukurydza,
  • grzyby,
  • kalarepa,
  • rzepa,
  • buraki,
  • dynia,
  • rzodkiewka,
  • maniok,
  • ziemniaki,
  • bakłażan,
  • fasola,
  • papryka czerwona,
  • soczewica,
  • ciecierzyca,
  • ogórek zielony bez skórki,
  • pomidor,
  • marchew,
  • groch suchy,
  • seler korzeniowy,
  • groszek zielony,
  • mandarynka,
  • pomarańcza,
  • cytryna,
  • arbuz,
  • liczi,
  • banan,
  • jabłko bez skórki,
  • brzoskwinia,
  • nektarynka,
  • morela,
  • banan,
  • truskawki,
  • maliny,
  • wiśnie.

Dodatkowo można spożywać chude mięsa, mleko, przetwory mleczne i jajka. Preparaty, na które należy zwrócić uwagę to popularne suplementy diety. Przyjmowanie antykoagulantów jednocześnie z niektórymi suplementami lub leczniczymi preparatami witaminowymi na receptę może doprowadzić do poważnych powikłań zagrażającym zdrowiu i życiu. Dlatego lekarz powinien wiedzieć o wszystkich lekach i suplementach przyjmowanych przez pacjenta. Również udając się do dietetyka należy poinformować o lekach, szczególnie tych przyjmowanych przewlekle.

Zioła przeciwzakrzepowe

Do najbardziej popularnych roślin wykorzystywanych jako zioła czy przyprawy, które w trakcie leczenia należy ograniczać zalicza się:

  • imbir,
  • szałwię,
  • rumianek,
  • arcydzięgiel,
  • miłorząb japoński,
  • czosnek,
  • koniczynę łąkową,
  • nostrzyk,
  • kozieradkę pospolitą.

Nie oznacza to, że konieczne jest całkowite wykluczenie tych produktów, jednak należy je świadomie ograniczać w diecie. Ważne jest również to, aby jednego dnia nie spożywać wielu produktów zaburzających krzepnięcie krwi, gdyż może to prowadzić do nasilonego działania przeciwkrzepliwego.

Bibliografia

  1. Rosłonkiewicz K. i wsp. Wpływ czynników środowiskowych na działanie antykoagulantów doustnych. Forum Medycyny Rodzinnej 2013; 7,(4), 208–214.
  2. Kędzia B. i wsp. Interakcje pomiędzy lekami roślinnymi stosowanymi w inhalacjach a lekami syntetycznymi stosowanymi doustnie. Postępy Fitoterapii, 2006;2.
  3. Krawczyń A. Przeciwpłytkowe właściwości ekstraktu z pomidorów. Postępy Fitoterapii, 2016;4.
  4. Jarosz M. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. IŻŻ,2012.
  5. Kluch M. i wsp. Wpływ diety wegetariańskiej na INR u pacjentki leczonej antykoagulantami. Przypadki Medyczne, 2018; 108, 586–590.
  6. Bojarowicz H. i wsp. Suplementy diety. Część III. Interakcje suplementów diety z lekami. Hygeia Public Health 2012; 47(4), 442-447.
Opublikowano: ; aktualizacja: 09.04.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Witamina K – właściwości, niedobór, nadmiar, występowanie, suplementy, dawkowanie

Właściwości witaminy K są ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, dlatego niekorzystny jest zarówno jej niedobór, ...

Dieta przy Hashimoto – jadłospis – czego nie wolno jeść, a jakie produkty są wskazane?

Przy Hashimoto dieta to naturalne wsparcie leczenia chorej tarczycy. Łączy cechy diety odchudzającej przy niedoczynności ...

Witamina D i K dla dziecka

W organizmie dziecka witaminy pełnią ważne funkcje regulacyjne, warunkują prawidłowy przebieg ważnych dla życia i ...

Czas krzepnięcia – badanie

Czas krzepnięcia należy do badań oceniających tzw. hemostazę, czyli zdolność krwi do krzepnięcia. Polega na ...

Dieta przy zakrzepicy – co można, a czego nie wolno jeść w zakrzepicy?

Odpowiednie żywienie ma znaczenie w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń, w tym i choroby, jaką ...

Czas protrombinowy i wskaźnik INR – badanie

Czas protrombinowy (PT) to badanie, które pozwala ustalić czas krzepnięcia krwi. Służy do tego także ...

Fibrynogen – badanie stężenia

Badanie stężenia fibrynogenu w osoczu jest jednym z podstawowych wskaźników oceny układu krzepnięcia. Fibrynogen jest ...

Koagulogram (badanie na krzepliwość krwi)

Koagulogram jest zestawem badań laboratoryjnych oceniających zaburzenia krzepnięcia krwi, czyli jej zdolności do zatrzymywania krwawienia. ...

Antytrombina III (3, AT III) – badanie – wskazania, wyniki, normy

Badanie antytrombiny III (AT III) służy do oceny układu krzepnięcia. To głównym inhibitor trombiny (czynnika ...

APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – norma, podwyższony i niski wynik badania – co oznacza?

Badanie APTT, czyli czas kaolinowo-kefalinowy (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) to jedno z podstawowych badań ...

Kumaryna – właściwości, działanie, pochodne i skutki uboczne

Kumaryny to związki chemiczne o wielokierunkowym działaniu. Pozwala to na wykorzystanie ich pochodnych w przemyśle ...

Badanie TT (czas trombinowy)

Czas trombinowy (z ang. thrombin time – TT) jest jednym z testów oceniających sprawność układu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon