Rzodkiewka – właściwości, wartości odżywcze, działanie prozdrowotne

Rzodkiewka jest rośliną z rodziny kapustowatych. W medycynie ludowej jest używana jako domowy sposób w leczeniu kamicy żółciowej, chorób wątroby czy niestrawności. Czy rzodkiewka posiada udowodnione naukowo korzyści zdrowotne? Jaka jest jej wartość odżywcza?

Rzodkiewka – odmiany

Rzodkiewka (Raphanus sativus L.), znana jako królowa nowalijek, w Polsce jest rośliną bardzo popularną. Sezon na polskie rzodkiewki trwa od wiosny do jesieni. Roślina ta osiąga wysokość około 15-50 cm. Posiada silnie zgrubiały korzeń, który w zależności od odmiany może mieć fioletowe, czerwone, białe lub czarne zabarwienie. Jest rośliną łatwą w uprawie. Rzodkiewkę można z powodzeniem siać w przydomowych ogródkach, a także w balkonowych doniczkach. Na polskim rynku podstępnych jest wiele odmian rzodkiewki, które różnią się kolorem, kształtem oraz okresem wegetacji. Wyróżniono trzy główne odmiany rzodkiewki:

  • rzodkiew zwyczajna,
  • rzodkiewka,
  • rzodkiew oleista.

Rzodkiewka – wartości odżywcze, witaminy i kalorie

Rzodkiewka jest warzywem niskokalorycznym. 100 g dostarcza zaledwie 16 kcal. Dodatkowo zawiera:

  • 0,7 g białka,
  • 0,1 g tłuszczu,
  • 3,4 g węglowodanów,
  • 1,6 g błonnika,
  • 25 mg wapnia,
  • 0,43 mg żelaza,
  • 10 mg magnezu,
  • 233 mg potasu,
  • 15 mg witaminy C,
  • 0,012 mg tiaminy,
  • 0,039 mg ryboflawiny,
  • 0,254 niacyny.

Ponadto rzodkiewka zawiera unikalne związki bioaktywne, które mogą wykazywać potencjalne korzyści zdrowotne. Głównymi związkami są glukozynolany i izotiocyjaniany. Co ciekawe kiełki rzodkiewki posiadają znacznie więcej tych związków niż korzeń. Kiełki zawierają również karotenoidy i ksantofile w ilości 1-2 mg/100 g.

Z kolei korzeń rzodkiewki jest bogatszy w antocyjany. Ich zawartość uzależniona jest przede wszystkim od odmiany rośliny. Najwięcej tych cennych składników zawierają rzodkiewki o czerwonym, różowym i fioletowym zabarwieniu korzenia. Ponadto nasiona omawianej rośliny są również źródłem tokoferoli. Rzodkiewka indeks glikemiczny posiada niski, w związku z czym może być z powodzeniem spożywana przez osoby chore na cukrzycę.

Rzodkiewka – właściwości i działanie prozdrowotne

Czy rzodkiewka jest zdrowa? Instytut Żywności i Żywienia zaleca, aby podstawą diety każdej zdrowej osoby były warzywa. Należy spożywać ich co najmniej 500 g dziennie, najlepiej w postaci surowej. Rzodkiewki nie są dostateczne zbadane pod względem ich konwencjonalnego użycia w medycynie. Większość badań z udziałem tego warzywa opiera się na doświadczeniach przeprowadzonych na zwierzętach i liniach komórkowych, a nie na ludziach. Niemniej rzodkiewki zawierają wiele cennych składników, które są zawarte również w warzywach krzyżowych, na przykład w brokułach czy kapustach. Wiele tych związków posiada udokumentowane działanie prozdrowotne.

Rzodkiewki zawierają przeciwutleniacze, które mogą zmniejszać czynniki ryzyka związane z zawałem serca czy udarem. Przyczyniają się one do redukcji ciśnienia tętniczego oraz zmniejszają ryzyko zakrzepów krwi.

Dodatkowo związki zawarte w warzywach krzyżowych, w tym w rzodkiewce, wykazują działanie przeciwnowotworowe. W badaniu opublikowanym w Plant Foods for Human Nutrition, wykazano, że ekstrakt z korzenia rzodkiewki zawiera kilka rodzajów związków, które mogą powodować śmierć komórek w niektórych typach nowotworów. Ponadto warzywo to może wpływać na następujące dolegliwości:

  • rzodkiewka a zaparcia – warzywo to może również wspierać układ trawienny. Zaledwie ½ szklanki rzodkiewki dostarcza 1 g błonnika pokarmowego. Włókno pokarmowe zapobiega zaparciom i jest niezbędne do prawidłowej pracy jelit.
  • Rzodkiewka a cukrzyca – wszystkie opublikowane do tej pory badania dotyczące wpływu rzodkiewki na cukrzycę nie były przeprowadzone na ludziach, a na liniach komórkowych i zwierzętach. Wykazały one, że omawiane warzywo, szczególnie sok z rzodkiewki, może wpływać na obniżenie poziomu glukozy we krwi. Dodatkowo sok z korzenia czarnej rzodkwi wykazuje właściwości przeciwutleniające i może wykazywać korzystne działanie u osób z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi.
  • Rzodkiewka a tarczyca – warzywo to w nadmiernych ilościach nie będzie wskazane u osób zmagających się z niedoczynnością tarczycy, ponieważ może zaburzać produkcję lub wchłanianie hormonów. Nie należy jednak całkowicie eliminować rzodkiewki z diety.

Rzodkiewka – przepisy i zastosowanie

Rzodkiewka posiada charakterystyczny, ostrawy smak i znalazło szerokie zastosowanie w kuchni. Dużą popularnością cieszy się sałatka z rzodkiewką oraz twarożek z rzodkiewką.

Oprócz tradycyjnych, prostych potraw, można również przygotować chłodnik z jej dodatkiem. Do jego wykonania potrzebne będą:

  • 4 ogórki gruntowe,
  • 4-5 rzodkiewek,
  • 2 łyżki posiekanego szczypiorku,
  • łyżka posiekanego koperku,
  • 2 ząbki czosnku,
  • 500 ml schłodzonego kefiru,
  • sól, pieprz do smaku.

Ogórki i rzodkiewkę należy zetrzeć na tarce. Dodać posiekaną zieleninę, przeciśnięty przez praskę czosnek oraz kefir i schłodzić przez kilka godzin w lodówce. Chłodnik można podawać z ugotowanymi w mundurkach młodymi ziemniakami.

Ponadto czarna rzodkiew znalazła zastosowanie w kosmetyce. Jest składnikiem wielu szamponów oraz odżywek.

Rzodkiewka – przeciwwskazania i skutki uboczne

Rzodkiewka spożywana jako warzywo u zdrowych osób nie wykazuje skutków ubocznych. Może być jednak problematyczna i nasilać dolegliwości u chorych, którzy z przyczyn medycznych muszą stosować dietę łatwostrawną, np. w przypadku chorób jelit. Dodatkowo warzywo to może zwiększać produkcję żółci, dlatego nie należy spożywać nadmiernych jego ilości w przypadku kamieni żółciowych.

Bibliografia

  1. Lewicki P; Kiełki nasion jako źródło cennych składników odżywczych; ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 6 (73), 18 – 33.
  2. Lugasi A. i wsp. Antioxidant effect of squeezed juice from black radish (Raphanus sativus L. var niger) in alimentary hyperlipidaemia in rats. Phytotherapy Research 2005; 19 (7); 587-591.
  3. Saleem Ali Banihani; Radish (Raphanus sativus) and Diabetes; Nutrients. 2017 Sep; 9(9): 1014.
  4. https://ndb.nal.usda.gov/ndb/.
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.07.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Brokuły – wartości odżywcze, właściwości, indeks glikemiczny

Brokuł to wartościowe warzywo o cennych właściwościach prozdrowotnych. Dzięki zawartości wielu witamin, składników mineralnych oraz ...

Beta karoten – w tabletkach i naturalny – właściwości, działanie, efekty i skutki uboczne przedawkowania

Beta karoten to związek należący do karotenoidów. Naturalnie występuje w roślinach o żółtym i pomarańczowym ...

Szpinak – kalorie, właściwości, wartości odżywcze i przepisy

Szpinak, mimo powszechnego przekonania nie jest dobrym źródłem żelaza ze względu na obecność szczawianów, które ...

Bakłażan – właściwości, kalorie i proste przepisy – jak przyrządzić bakłażana?

Bakłażan pieczony, z patelni, faszerowany, leczo z bakłażana – te i wiele innych potraw można ...

Seler naciowy

Seler naciowy to warzywo o licznych właściwościach zdrowotnych. Szczególnie polecane jest osobom odchudzającym się oraz ...

Dieta na obniżenie poziomu trójglicerydów

Wysoki poziom trójglicerydów wiąże się z ryzykiem rozwoju niebezpiecznych chorób, takich jak otyłość czy schorzenia ...

Roszponka – przepisy, właściwości i wartości odżywcze

Roszponka, zwana również roszpunką warzywną, to gatunek rośliny należący do rodziny kozłkowatych. Kulinarnie znana jest, ...

Czy owoce i warzywa należy obierać ze skórki?

Warzywa i owoce stanowią podstawę piramidy zdrowego odżywiania. Produkty te powinny być spożywane do każdego ...

Jarmuż – właściwości, działanie, przeciwwskazania, jakie potrawy z jarmużu?

Jarmuż to bardzo cenne warzywo z rodziny kapustnych. Przez wiele lat niedoceniano jego zastosowania kulinarnego ...

Dieta owocowo-warzywna oczyszczająca organizm - zasady, przeciwwskazania i jadłospis

Dieta owocowo-warzywna jest jedną z najskuteczniejszych diet detoksykujących. Powala na szybkie oczyszczenie organizmu z toksyn ...

Pomidory – wartości odżywcze, właściwości, przepisy

Pomidor zwyczajny to roślina, której owoce cieszą się niezwykłą popularnością w kuchniach całego świata. Początkowo ...

Ogórek zielony i gruntowy – właściwości, kalorie, witaminy

Ogórki zawierają wiele cennych składników odżywczych, a także przeciwutleniaczy, które mogą pomóc w zapobieganiu wielu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon