APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – norma, podwyższony i niski wynik badania – co oznacza?

Badanie APTT, czyli czas kaolinowo-kefalinowy (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) to jedno z podstawowych badań układu krzepnięcia. Zarówno APTT podwyższone, jak i niskie APTT wskazują na zaburzenia krzepnięcia krwi. Norma APTT w wynikach badania może różnić się zależnie od stosowanych odczynników. Rutynowo wykonuje się badanie czasu APTT przed zabiegami chirurgicznymi lub inwazyjnymi procedurami diagnostycznymi.

APTT – czas kaolinowo-kefalinowy – co to jest?

Układ krzepnięcia, czyli układ hemostazy, obejmuje czynniki krzepnięcia krwi, płytki krwi oraz ściany naczyń krwionośnych. Aby procesy krzepnięcia krwi zachodziły prawidłowo, konieczne jest uruchomienie kaskady reakcji, które najogólniej podzielić można na szlak wewnątrzpochodny i szlak zewnątrzpochodny krzepnięcia.

Szlak wewnątrzpochodny inicjowany jest np. uszkodzeniem tkanek, co prowadzi do aktywacji czynnika XII. Z kolei szlak zewnątrzpochodny odgrywa kluczową rolę w krzepnięciu krwi i rozpoczyna się od aktywacji tkankowego bądź urokinazowego czynnika krzepnięcia. Badanie APTT służy ocenie szlaku wewnątrzpochodnego. Co to jest APTT?

Czas kaolinowo-kefalinowy APTT (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) to czas potrzebny do powstania skrzepu po dodaniu do badanego osocza tych czynników, które wywołują wewnątrzpochodną kaskadę krzepnięcia. Mowa o dodaniu ujemnie naładowanych cząstek glinki kaolinowej, celitu albo kwasu elagowego a także fosfolipidów kefaliny bądź fosfolipidów rekombinowanych. Po stworzeniu takich warunków reakcji uzyskiwana jest maksymalna aktywacja wewnątrzpochodnej drogi układu krzepnięcia.

APTT – badanie – kiedy i jakie są wskazania?

Badanie krwi APTT wykonywane jest u każdego pacjenta, który ma być poddany zabiegom operacyjnym bądź inwazyjnej diagnostyce – czyli przed zabiegami, podczas których pojawia się ryzyko krwawień czy krwiaków.

Innym wskazaniem badania APTT jest podejrzenie zaburzeń krzepnięcia, zwłaszcza przy wystąpieniu charakterystycznych objawów:

Badania czasu kefalinowego przeprowadza się także przy podejrzeniu zespołu wykrzepiania śródnaczyniowego (DIC), zakrzepicy żylnej bądź w przebiegu chorób wątroby, które mogą ograniczać syntezę czynników krzepnięcia. Ponadto wskaźnik APTT jest rutynowo badany u chorych leczonych niefrakcjonowaną heparyną.

Badanie APTT – przygotowanie i przebieg

Badanie układu krzepnięcia APTT najczęściej wykonywane jest jako część koagulogramu (badania oceniającego układ krzepnięcia), w skład którego wchodzą następujące badania:

APTT to badanie krzepliwości krwi na czczo, które polega na pobraniu próbki krwi żylnej. Nie jest wymagane specjalne przygotowanie do badania APTT, poza rezygnacją ze spożywania posiłków na co najmniej 8 godzin przed badaniem. Krew pobierana jest na specjalny antykoagulant – cytrynian sodu.

Cena badania APTT wykonywanego bez skierowania lekarskiego to około 10 zł, a czas oczekiwania na badanie to 1 dzień.

APTT – normy

Prawidłowy wynik APTT to 25–40 sekund, przy czym w zależności od stosowanych odczynników do badania APTT, norma może się nieco różnić. W przypadku badania APTT, norma u dorosłych i dzieci jest jednakowa. Co oznacza norma APTT? Jest to czas potrzebny na powstanie skrzepów krwi po dodaniu aktywatora układu wewnątrzpochodnego (kaolinu, fosfolipidy kefalinowego).

Osobne normy opracowywane są dla pacjentów leczonych heparyną; mogą one różnić się między laboratoriami. Przyjmuje się, że terapeutycznemu stężeniu heparyny towarzyszy 1,5–2,5-krotne przedłużenie czasu APTT względem wartości sprzed leczenia.

Niekiedy u osób wykonujących badanie APTT wynik mieści się w zakresie normy, jednak możliwe są zaburzenia krzepnięcia. Prawidłowy wynik APTT towarzyszy płytkowym i naczyniowym skazom krwotocznym, niedoborze czynnika krzepnięcia VII oraz łagodnym postaciom hemofilii.

APTT powyżej normy – przyczyny

Wydłużony czas APTT towarzyszy rozmaitym zaburzeniom krzepnięcia. Jedną z przyczyn jest niedobór czynników krzepnięcia:

  • czynnika krzepnięcia VII w hemofilii A,
  • czynnika krzepnięcia IX w hemofilii B,
  • czynnika krzepnięcia XI w hemofilii C,
  • czynnika krzepnięcia X,
  • czynnika krzepnięcia V.

Inne przyczyny wysokiego APTT to choroba von Willebranda, zespół DIC, leczenie heparyną, warfaryną bądź kumarolem oraz choroby wątroby związane z niskim poziomem protrombiny czy fibrynogenu. Kolejną przyczyną podwyższonego APTT jest obecność w badanej próbce antykoagulantu toczniowego bądź krążącego antykoagulantu.

W celu różnicowania, czy APTT powyżej normy jest konsekwencją obecności krążącego antykoagulantu, czy niedoborów czynników krzepnięcia konieczne jest wykonanie tzw. korekcji APTT. W tym celu wykonuje się APTT z użyciem osocza badanego oraz osoczy niedoborowych, pozbawionych poszczególnych czynników krzepnięcia.

APTT niskie – co to znaczy?

Skrócony czas APTT towarzyszy stanom nadkrzepliwości, nie ma jednak znaczenia diagnostycznego. Obniżone APTT występuje m.in. w stanach zwiększonej krzepliwości krwi w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, nowotworach, białaczkach, zespołu nerczycowego, niedoczynności tarczycy.

Przyczyną niskiego APTT może być także palenie papierosów. Ponadto APTT poniżej normy może wynikać z niewłaściwego pobierania krwi, długotrwałego stosowania stazy czy trudności we wkłuciu do żyły. Spotykane jest także niskie APTT w ciąży. Jest to jednak zjawiskiem fizjologicznym.

Bibliografia

  1. Mariańska B., Fabijańska – Mitek J., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003.
  2. Raszeja – Specht A., Kabata J., Praktyczne aspekty koagulologii. Bio – Ksel, 2001
  3. Bomski H., Podstawowe laboratoryjne badania hematologiczne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1995
Opublikowano: ; aktualizacja: 05.10.2018

Oceń:
4.5


Może cię

CRP ilościowo – badanie, normy, wyniki białka C-reaktywnego

Białko C-reaktywne CRP (glikoproteina) to tzw. białko ostrej fazy. Oznacza to, że poziom CRP rośnie ...

Przeciwciała IgM przeciw różyczce anty-Rubella IgM

Badanie obecności przeciwciał IgM przeciw różyczce (anty-Rubella IgM) pozwala określić czy osoba badana została zakażona ...

Antytrombina III (3, AT III) – badanie – wskazania, wyniki, normy

Badanie antytrombiny III (AT III) służy do oceny układu krzepnięcia. To głównym inhibitor trombiny (czynnika ...

Badanie TT (czas trombinowy)

Czas trombinowy (z ang. thrombin time – TT) jest jednym z testów oceniających sprawność układu ...

Czas protrombinowy i wskaźnik INR – badanie

Czas protrombinowy (PT) to badanie, które pozwala ustalić czas krzepnięcia krwi. Służy do tego także ...

Koagulogram (badanie na krzepliwość krwi)

Koagulogram jest zestawem badań laboratoryjnych oceniających zaburzenia krzepnięcia krwi, czyli jej zdolności do zatrzymywania krwawienia. ...

Mikroalbuminy w moczu – co to jest albuminuria?

Albuminy należą do grupy białek. W zwykłym badaniu ogólnym moczu nie powinny być wykrywane. Badanie ...

Haptoglobina – badanie

Haptoglobina jest białkiem odpowiedzialnym za wiązanie wolnej hemoglobiny w krwi i ułatwienie jej usunięcia. Badanie ...

Czas krzepnięcia – badanie

Czas krzepnięcia należy do badań oceniających tzw. hemostazę, czyli zdolność krwi do krzepnięcia. Polega na ...

Fibrynogen – badanie stężenia

Badanie stężenia fibrynogenu w osoczu jest jednym z podstawowych wskaźników oceny układu krzepnięcia. Fibrynogen jest ...

Azot mocznika – badanie BUN na azot mocznikowy

Skrótem BUN określa się azot mocznikowy we krwi, pochodzący z przemiany białkowej spożywanego pokarmu. Zaburzenia ...

Antykoagulant toczniowy

Antykoagulant toczniowy należy do przeciwciał antyfosfolipidowych. Ich obecność powoduje zaburzenia w układzie krzepnięcia. Badanie zleca ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon