Wysokie CRP i podwyższone CRP – co może oznaczać?

CRP (białko C-reaktywne, glikoproteina, C-Reactive Protein) należy do białek ostrej fazy. Poziom CRP we krwi wzrasta w różnego rodzaju stanach zapalnych. Oznaczanie stężenia CRP jest podstawowym badaniem laboratoryjnym (badanie krwi). Badanie CRP wykonuje się także u dzieci i kobiet w ciąży. Wyniki CRP (np. wysokie CRP) interpretowane są w odniesieniu do objawów i innych wyników badań. Podwyższone CRP świadczy m.in. o zakażeniach.

CRP (białko C-reaktywne) – co to jest glikoproteina?

CRP, białko C-reaktywne, glikoproteina, jest białkiem produkowanym przez wątrobę. Wchodzi w skład tzw. dodatnich białek ostrej fazy. Oznacza to, że jego poziom we krwi zwiększa się w odpowiedzi na obecność stanu zapalnego, który rozwija się w wyniku uszkodzenia tkanek.

Podwyższone CRP we krwi jest więc charakterystyczne dla: zakażeń, autoimmunologicznych chorób zapalnych (np. RZS, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i inne choroby reumatyczne), niektórych chorób nowotworowych oraz urazów i zabiegów inwazyjnych. Może również wystąpić po uszkodzeniu mięśnia sercowego.

Białko C-reaktywne pełni rolę w odpowiedzi immunologicznej, wspomagając działanie układu dopełniacza (stanowi on jeden z ważnych elementów układu odpornościowego). U osób zdrowych bez toczących się stanów zapalnych jest niewykrywane we krwi lub wykazywane w bardzo małym stężeniu.

Oprócz ujawniania samej obecności zapalenia, poziom CRP do pewnego stopnia związany jest również z jego nasileniem. Stąd badanie to bywa pomocne w diagnostyce zaostrzeń schorzeń zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów.

Wariant badania, polegający na zastosowaniu bardzo czułych technik, wykrywających nawet minimalne stężenia CRP (tzw. hsCRP – high-sensivity CRP), stosowany bywa do oceny ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym uszkodzeń tętnic wieńcowych i zawału serca. Warto pamiętać, że CRP jest parametrem bardzo zmiennym, zależnym od wielu różnych czynników.

Białko CRP – kiedy badać poziom CRP?

Oznaczanie poziomu CRP należy do podstawowych badań wykonywanych w niemal każdym postępowaniu diagnostycznym. Dzięki temu, że stężenie CRP we krwi wzrasta często jeszcze przed wystąpieniem objawów, badanie to ma wartość prognostyczną oraz może przyspieszyć postawienie diagnozy i wprowadzenie odpowiedniego leczenia. Szczególne zastosowanie znajduje w:

  • wykrywaniu zapaleń ostrych, a zwłaszcza w wykrywaniu ciężkich zakażeń bakteryjnych (w tym sepsy) i grzybiczych oraz po zabiegach operacyjnych, po których pozwala pośrednio monitorować proces gojenia;
  • w przypadku schorzeń przebiegających z przewlekłym procesem zapalnym, w tym chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, układowe zapalenia naczyń) i nowotworowych. Zmiany poziomu CRP często korelują ze stopniem nasilenia wymienionych schorzeń, stąd badanie nadaje się do ich monitorowania;
  • w ocenie skuteczności leczenia przeciwzapalnego.

Jak wspomniano wcześniej, badanie hsCRP stosowane jest w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Okazuje się, że niewielkie podwyższenie poziomu CRP związane jest z rozwojem miażdżycy tętnic – w tym tętnic wieńcowych – co potencjalnie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i wynikających z niej powikłań.

CRP u dzieci oznacza się w przypadku poważniejszych infekcji i w celu sprawdzenia reakcji organizmu na podany antybiotyk. Badanie białka ostrej fazy w ciąży (CRP w ciąży) pozwala na wykrycie procesu zapalnego toczącego się w organizmie (szczególnie infekcji bakteryjnych) i wdrożeniu skutecznego leczenia.

Badanie CRP i wyniki CRP – jak się przygotować?

Poziom CRP bada się z próbki krwi żylnej. Nie ma potrzeby specjalnego przygotowania do badania (nie trzeba pozostawać na czczo). Tak jak w przypadku innych badań warto poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i obecnych chorobach. Informacje te mogą być istotne w interpretacji wyniku. Dla bezpieczeństwa własnego i personelu należy również przekazać informację o ewentualnym nosicielstwie patogenów zakaźnych, zwłaszcza wirusa HIV, HBV lub HCV.

Badanie krwi polega na pobraniu próbki przez nakłucie żyły (najczęściej w okolicy dołu łokciowego) i zebranie materiału do probówki po uprzednim zdezynfekowaniu miejsca wkłucia. Następnie igła jest wyciągana, a na ranę zakłada się opatrunek. Ucisk miejsca wkłucia przez kilka minut po wyciągnięciu igły pomaga zapobiec nadmiernemu krwawieniu. Wyniki badań CRP dostępne mogą być po różnym czasie (od kilkunastu minut do kilku dni, w zależności od laboratorium i pilności badania).

Norma CRP – ile wynosi?

Norma CRP we krwi to zakres 0,08 3,1 mg/l, przy czym za wartość potwierdzającą proces zapalny uważa się zazwyczaj wynik powyżej 10 mg/l. W przypadku hsCRP, uzyskany wynik klasyfikowany jest w kontekście ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych (np. zawału serca) jako ryzyko małe (poniżej 1 mg/l), pośrednie (13 mg/l) i duże (powyżej 3 mg/l).

Należy mieć na uwadze, że zakresy prawidłowe mogą różnić się w zależności od stosowanych w laboratorium technik. Przyjęty w danej placówce zakres referencyjny podawany jest zwykle razem z wynikiem.

Podwyższone CRP – jakie mogą być przyczyny?

Do najczęstszych przyczyn podwyższenia stężenia CRP zaliczamy zakażenia. CRP rośnie w zakażeniach wszystkich rodzajów: bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych i pasożytniczych. W diagnostyce zakażeń istotną informacją jest, jak bardzo CRP rośnie. Wyniki przekraczające 500 mg/l charakterystyczne są dla zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza ciężkich (takich jak sepsa), natomiast objawy infekcji przy CRP nieprzekraczającym 50 mg/l silnie wskazują na przyczynę wirusową.

  • różnego rodzaju choroby reumatyczne – należy jednak mieć na uwadze, że w niektórych przypadkach (np. w niektórych przypadkach RZS lub tocznia rumieniowatego układowego) CRP może pozostawać w zakresie wartości prawidłowych;
  • zawał serca;
  • zapalenia jelit i ostre zapalenie trzustki;
  • nowotwory złośliwe;

Także przebyte zabiegi operacyjne – w ciągu kilku dni po operacji CRP może osiągać duże stężenie we krwi. Stopniowe zmniejszanie się jego poziomu świadczy o naprawie uszkodzeń powstałych podczas zabiegu.

Wysokie CRP – co to znaczy?

W interpretacji wyniku badania trzeba pamiętać o czynnikach, które mogą wpływać na poziom CRP we krwi – poza uszkodzeniem tkanek są to np. płeć, wiek, rasa, pora roku czy poziom aktywności fizycznej. Wziąwszy dodatkowo pod uwagę dużą ilość stanów chorobowych, w których parametr ten ulega podwyższeniu, zrozumiałe staje się, dlaczego samo badanie poziomu CRP. Wysoki poziom nie rozstrzyga o rozpoznaniu konkretnej choroby, a jedynie wskazuje na toczący się proces zapalny – jest to więc badanie niespecyficzne. Jego prawidłowa interpretacja musi być dokonywana w porównaniu ze zgłaszanymi objawami i wynikami innych badań dodatkowych.

Interpretacja wyniku badania hsCRP jest trudna, bowiem nieznaczne podwyższenie poziomu CRP może być spowodowane wieloma sytuacjami, z których nie wszystkie jednoznacznie wiążą się ze wzrostem ryzyka sercowo-naczyniowego (np. zapalenie dziąseł i przyzębia). Dlatego też nie oznacza się tego parametru u osób, u których istnieją wymienione wcześniej przyczyny podwyższenia CRP (zakażenia, urazy).

Nieprawidłowy wynik hsCRP uzyskany w co najmniej dwóch badaniach w odstępie dwóch tygodni uznawany jest jednak za czynnik zwiększający ryzyko powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego z powodu uszkodzenia tętnic wieńcowych.

Obniżenie uprzednio podwyższonego poziomu CRP może wskazywać na cofanie się procesu zapalnego, a w przypadku leczenia (np. chorób reumatycznych) – sugeruje skuteczność zastosowanego leczenia.

Bibliografia

  1. J. Wallach, Interpretacja badań laboratoryjnych, wyd. Medipage, Warszawa 2011.
  2. F. Kokot, L. Hyla-Klekot, Badania laboratoryjne, wyd. PZWL, Warszawa 2011.
  3. K. Deska Pagana, T. J. Pagana, red. wyd. pol. Mirosława Pietruczuk, Mosby. Testy laboratoryjne i badania diagnostyczne w medycynie, wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2013.
Opublikowano: ; aktualizacja: 10.12.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Benzodiazepiny – badanie stężenia we krwi

Benzodiazepiny są to związki chemiczne, które znalazły zastosowanie w terapii lęku, bezsenności. Leki z grupy ...

Leukocyty we krwi (krwinki białe) – normy w wynikach morfologii

Leukocyty, inaczej białe krwinki, to komórki stanowiące ważną część układ odpornościowego, które biorą udział w ...

Badanie CRP – dziecko, noworodek, ciąża, dorosły

CRP (białko C-reaktywne, glikoproteina) to tzw. białko ostrej fazy. CRP marker oznacza się w przypadku ...

Aldolaza – badanie enzymu przy chorobach wątroby i mięśni

Aldolaza to enzym, który odpowiada za pozyskiwanie energii z glukozy. Badanie jej stężenia w badaniu ...

Morfologia z rozmazem – normy i wyniki badania krwi

Jednym z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych jest morfologia krwi. Badanie to wykonywane jest w systemie ...

Białko C-reaktywne (CRP) – norma i wyniki badania białka CRP

Białko C-reaktywne (CRP; glikoproteina) to inaczej białko ostrej fazy. Badanie CRP wykonuje się, aby stwierdzić, ...

Badanie HCV (wirus WZW typu C)

Badanie HCV wykonywane jest zazwyczaj, gdy zachodzi podejrzenie wirusowego zapalenia wątroby typu C. Objawy zakażenia ...

Test na alergię RAST

Test RAST to test na alergię, który wykonuje się u dzieci przed ukończeniem 3-go roku ...

Biochemia krwi – normy, wyniki, interpretacja, cena badania

Badania biochemiczne krwi to zróżnicowana grupa badań laboratoryjnych. Pozwalają ocenić stan zdrowia pacjentów w oparciu ...

CRP ilościowo – badanie, normy, wyniki białka C-reaktywnego

Białko C-reaktywne CRP (glikoproteina) to tzw. białko ostrej fazy. Oznacza to, że poziom CRP rośnie ...

Czym są białka ostrej fazy i po co się je bada?

Białka ostrej fazy to grupa białek, które w badaniach laboratoryjnych są cennymi wskaźnikami obecności stanu ...

Trichogram – wskazania, przebieg, wyniki badania włosa pod mikroskopem

Kiedy włosy wypadają, pacjenci pytają, jakie badania wykonać. Zaleca się przeprowadzenie trichogramu – oceny m.in. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon