Morfologia z rozmazem – normy i wyniki badania krwi

Jednym z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych jest morfologia krwi. Badanie to wykonywane jest w systemie zautomatyzowanym i polega na precyzyjnym liczeniu elementów morfotycznych krwi (erytrocytów, leukocytów, płytek krwi). Cennym uzupełnieniem morfologii krwi obwodowej jest rozmaz umożliwiający mikroskopową ocenę budowy komórek. W jakim celu wykonywana jest morfologia z rozmazem? Jakie są normy i jak odczytać wyniki badania krwi?

Morfologia z rozmazem – kiedy wykonać to badanie krwi?

Dawniej rozmaz krwi był oznaczany standardowo wraz z morfologią – dziś zastępowany jest zautomatyzowanymi licznikami krwinek. Jednak taka automatyczna analiza nie zawsze jest wystarczająca, zwłaszcza w przypadku poważnych nieprawidłowości w budowie krwinek. Kiedy konieczne jest wykonanie badania krwi z rozmazem?

Powinno być ono wykonane w przypadku stwierdzenia wątpliwych wyników morfologii. Ponadto zawsze powinien być wykonany rozmaz krwi u dziecka, u którego lekarz zlecił morfologię.

Inne wskazania do wykonania morfologii z rozmazem krwi to:

  • długotrwała gorączka niewiadomego pochodzenia,
  • spadek wagi ciała,
  • osłabienie i łatwa męczliwość,
  • skłonność do krwawień,
  • bóle kostne,
  • powiększenie śledziony.

Morfologię z rozmazem należy oznaczyć także w przypadku żółtaczki lub bladości skóry.

Morfologia krwi obwodowej – krwinki czerwone (erytrocyty)

Morfologia krwi obwodowej umożliwia ocenę trzech podstawowych układów krwinkowych: czerwonokrwinkowego, białokrwinkowego (leukocyty) oraz płytek krwi (PLT, trombocyty). Ten pierwszy obejmuje erytrocyty, czyli krwinki czerwone, odpowiedzialne za transport tlenu do każdej komórki organizmu.

W celu oceny układu czerwonokrwinkowego oznaczane są parametry opisane poniżej.

  • RBC, czyli liczba erytrocytów krwi; norma to 4,4–5,9x10²/µl, nieco odmienne normy spotykane są u dzieci i przyjmują niższe wartości; podwyższone erytrocyty we krwi towarzyszyć mogą odwodnieniu lub czerwienicy, ponadto RBC powyżej normy spotykane jest u palaczy oraz osób cierpiących na choroby serca i płuc. Obniżone erytrocyty wskazywać mogą na przewodnienie i anemię – w tym drugim przypadku RBC poniżej normy towarzyszy innym zmianom w wynikach morfologii krwi.
  • Hb, czyli poziom hemoglobiny w jednostce objętości krwi. Norma dla kobiet to 11,5–16 g/dl, zaś dla mężczyzn 12,5–18 mg/ dl. Podwyższona hemoglobina i hemoglobina poniżej normy podlegają podobnej interpretacji jak poziom RBC.
  • MCV, czyli średnia objętość krwinki czerwonej, przyjmuje wartości w zakresie 80–96 fl. MCV powyżej normy świadczy najczęściej o anemii megaloblastycznej, a MCV obniżone – o anemii z niedoboru żelaza.
  • Ht, czyli hematokryt, określający stosunek objętości erytrocytów do objętości całej krwi.
  • Retikulocyty to niedojrzałe formy erytrocytów pomocne w ocenie czynności krwinkotwórczej szpiku kostnego. Norma to 5–15 promili zawartości całkowitej erytrocytów.

Inne parametry układu czerwonokrwinkowego: MCH, MCHC czy RDW mają mniejsze znaczenie kliniczne.

Rozmaz krwi obwodowej umożliwia różnicowanie kształtu erytrocytów, co ma kluczowe znaczenie w diagnostyce niedokrwistości i chorób wrodzonych dotyczących czerwonych krwinek. Rozróżnić można m.in.: erytrocyty sierpowate, owalocyty, sferocyty oraz schistiocyty.

Poza nieprawidłowościami w kształcie erytrocytów morfologia z rozmazem umożliwia ocenę stopnia wybarwienia krwinek czerwonych. Erytrocyty niedobarwliwe towarzyszą anemii z niedoboru żelaza.

Morfologia krwi z rozmazem – krwinki białe (leukocyty)

Krwinki białe, czyli leukocyty, to złożona grupa elementów morfotycznych krwi, w skład których wchodzą: monocyty, bazofile, eozynofile i neutrofile. Ocena poziomu WBC, czyli ilości leukocytów we krwi polega na oszacowaniu ich liczby w automatycznym liczniku krwinek, jednak nie precyzuje, jak zmiany ilościowe poszczególnych frakcji komórek wpływają na ostateczną wartość WBC. Norma to 4,0–10,8x10⁹/l.

WBC wysokie (leukocytoza) towarzyszy najczęściej: infekcjom, ciąży, stanom pooperacyjnym, urazom, zawałowi serca, nowotworom, a także nadmiernemu wysiłkowi fizycznemu czy stresowi.

Natomiast WBC niskie (leukopenia) wskazuje najczęściej na zakaźne choroby wirusowe (WZW, odrę, różyczkę, HIV czy ospę wietrzną), ciężkie zakażenia bakteryjne, zaburzenia funkcji szpiku lub białaczki.

Szczegółową ocenę układu białokrwinkowego umożliwia rozmaz mikroskopowy krwi, który jest kluczowy dla rozpoznania obecności niedojrzałych form leukocytów trudnych do zliczenia przez systemy automatyczne. Wizualna ocena rozmazu krwi niezbędna jest zatem do rozpoznania białaczek.

Wzór odsetkowy leukocytów (białych krwinek) powinien wyglądać następująco:

  • neutrofile w rozmazie 50–70 proc. (NEUT),
  • limfocyty w rozmazie 25–40 proc. (LYMPH),
  • eozynofile w rozmazie 2–4 proc. (EOS),
  • granulocyty pałeczkowate w rozmazie 3–5 proc.,
  • bazofile w rozmazie 0–1 proc. (BASO),
  • monocyty w rozmazie 2–8 proc. (MONO).

Zaburzenia ilościowe i jakościowe tych komórek, a zwłaszcza pojawienie się ich form niedojrzałych, które powinny być obecne tylko w szpiku, a nie we krwi, wymagają pogłębionej diagnostyki.

Rozmaz krwi – trombocyty (PLT)

Płytki krwi (trombocyty, PLT) to najmniejsze jej komórki, które odpowiadają za procesy hemostazy, czyli krzepnięcia. Norma trombocytów, to 150–400 tys/µl.

Podwyższone płytki krwi (trombocytoza) występuje w przypadku: infekcji, urazów i stanów pooperacyjnych, nowotworów, nadpłytkowości samoistnej czy ciąży.

Z kolei obniżone (niskie) płytki krwi (trombocytopenia) występują w niektórych schorzeniach wirusowych (mononukleoza, odra), chorobach śledziony oraz dysfunkcjach szpiku.

Szczególnym przypadkiem jest trombocytopenia rzekoma, gdy w morfologii pojawiają się płytki krwi poniżej normy, a nie występują objawy małopłytkowości. Wtedy rozstrzygający okazuje się być rozmaz krwi, który uwidacznia skupiska zlepionych płytek tworzących większe struktury, a zatem nie zliczanych przez aparat.

Wtedy wynik badania krwi może dodatkowo wskazywać na obecność tzw. płytek olbrzymich, co przedstawiane jest jako podwyższone MPV (średnia objętość płytki krwi).

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.12.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Monocyty podwyższone – co oznaczają w wynikach badania krwi?

Monocyty to komórki układu białokrwinkowego, które regulują procesy odpornościowe organizmu. Monocyty oznaczane są w morfologii ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Morfologia krwi

Morfologia krwi jest najczęściej wykonywanym badaniem w praktyce lekarza rodzinnego. Pozwala diagnozować częste choroby tj. ...

Leukocyty we krwi (krwinki białe) – normy w wynikach morfologii

Leukocyty, inaczej białe krwinki, to komórki stanowiące ważną część układ odpornościowego, które biorą udział w ...

Biochemia krwi – normy, wyniki, interpretacja, cena badania

Badania biochemiczne krwi to zróżnicowana grupa badań laboratoryjnych. Pozwalają ocenić stan zdrowia pacjentów w oparciu ...

Bazofile (granulocyty zasadochłonne) – BASO – co oznaczają niskie bazofile i bazofile powyżej normy?

Bazofile, czyli granulocyty zasadochłonne, (badanie BASO) są bardzo ważnymi komórkami układu odpornościowego. Stanowią rodzaj leukocytów, ...

Niskie i podwyższone erytrocyty w wynikach badań krwi – co to znaczy?

Erytrocyty (RBC w badaniach krwi) są odpowiedzialne za przenoszenie tlenu. Czerwone krwinki oznacza się w ...

Co to jest makrocytoza – MCV podwyższone?

Makrocytoza jest stanem, kiedy wielkość czerwonych krwinek krwi przewyższa górną granicę normy. Przyczyną makrocytozy może ...

MPV – co to za parametr morfologii krwi? Jak odczytać badanie krwi MPV?

Morfologia krwi to najczęściej wykonywane badanie krwi. Jednym z elementów ocenianych w przypadku morfologii są ...

Niska hemoglobina – o czym świadczy niski poziom hemoglobiny?

Niski poziom hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość. Ten parametr wraz z niskim hematokrytem i małą liczba ...

Wysokie CRP i podwyższone CRP – co może oznaczać?

CRP (białko C-reaktywne, glikoproteina, C-Reactive Protein) należy do białek ostrej fazy. Poziom CRP we krwi ...

Hematokryt – co oznacza niski i podwyższony wynik badania HCT?

Hematokryt jest jednym z najczęściej oznaczanych parametrów w zakresie podstawowego badania krwi – tzw. morfologii, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon