Niskie i podwyższone erytrocyty w wynikach badań krwi – co to znaczy?

Erytrocyty (RBC w badaniach krwi) są odpowiedzialne za przenoszenie tlenu. Czerwone krwinki oznacza się w morfologii w przypadku diagnostyki niedokrwistości, podejrzenia chorób szpiku kostnego lub niedotlenienia. Podwyższone erytrocyty świadczą o nadkrwistości, natomiast obniżone (niskie) – o anemii. Każdy wynik badania krwi nasuwający wątpliwości co do poziomu czerwonych krwinek należy skonsultować z lekarzem.

Erytrocyty we krwi – czym są?

Erytrocyty (potocznie czerwone krwinki, na wynikach badań laboratoryjnych najczęściej oznaczane jako RBC) są wyspecjalizowanymi komórkami, odpowiedzialnymi za przenoszenie tlenu. Pobierają go podczas przepływu przez naczynia krwionośne pęcherzyków płucnych, skąd rozprowadzają go po całym organizmie. Dzieje się tak dzięki obecnej w erytrocytach hemoglobinie. Białko to zawiera hem – związek chemiczny zdolny do związania tlenu w płucach i „oddania” go w odpowiednich warunkach. Specjalny dwuwklęsły kształt czerwonych krwinek zapewnia im jeszcze efektywniejsze wypełnianie zadania. Zwiększa on powierzchnię, przez którą tlen może wniknąć do komórki oraz zapewnia jej elastyczność konieczną do przeciskania się przez najmniejsze naczynia krwionośne. Kształt ten utrzymywany jest dzięki obecności sieci białek błonowych stanowiących strukturę przypominającą szkielet komórki.

Krwinki czerwone produkowane są w szpiku kostnym pod wpływem erytropoetyny (wytwarzanej przez nerki) i żyją ok. 120 dni. Ich liczba w warunkach prawidłowych jest zależna od wielu czynników – w tym płci, wieku, wypoczynku, czy stosowanej diety. Ponadto spada w ciąży. Zdarza się jednak, że zwiększenie lub zmniejszenie liczby erytrocytów wynika z procesów patologicznych.

Kiedy oznaczać erytrocyty w morfologii krwi?

Oznaczenie liczby erytrocytów wykonuje się najczęściej w ramach morfologii krwi, razem z innymi parametrami (stężeniem hemoglobiny, hematokrytem, MCV, MHC, MCHC, liczbą leukocytów i płytek krwi). Do najważniejszych wskazań tego badania, w których szczególną rolę pełni ocena liczby czerwonych krwinek, należą:

  • diagnostyka niedokrwistości – na niedokrwistość (anemię) mogą wskazywać objawy, takie jak np.: ciągłe zmęczenie, senność, bladość skóry, zwiększona podatność na infekcje czy szybka czynność serca;
  • podejrzenie chorób szpiku kostnego – liczba erytrocytów może ulec zwiększeniu lub obniżeniu zależnie od stanu szpiku.

Oznaczenie liczby czerwonych krwinek pomocne bywa również w przypadku:

  • podejrzenia niedotlenienia – stanach przewlekłego niedotlenienia organizm reaguje zwiększeniem produkcji erytrocytów;
  • podejrzenia rozwoju niektórych nowotworów – niektóre typy nowotworów (np. rak nerki) produkują substancje, które wpływają na ilość erytrocytów w krwi;
  • badań antydopingowych.

Zwiększona liczba erytrocytów w wynikach badań krwi może być objawem zażywania niektórych niedozwolonych środków dopingowych – np. erytropoetyny.

Czerwone krwinki w wynikach morfologii (RBC) – norma

Badanie erytrocytów wykonuje się na próbce krwi pacjenta, pobieranej najczęściej z żyły łokciowej przez jej nakłucie z użyciem jednorazowej igły i probówki. Na pobranie krwi należy przyjść rano na czczo. Po wyjęciu igły należy uciskać miejsce wkłucia przez kilka minut – zapobiegnie to krwawieniu. Przeprowadzenie badania nie jest zalecane u kobiet podczas miesiączki, gdyż może ona wpłynąć na otrzymane wyniki badań.

Wartości referencyjne liczby erytrocytów we krwi różnią się w zależności od płci i wieku pacjenta. Dla dorosłych przyjmuje się następujące normy RBC:

  • kobiety: 4,05,5 mln/μl,
  • mężczyźni: 4,56,0 mln/μl.

Dla dzieci wartości prawidłowe zmieniają się wraz z wiekiem. Zakresy referencyjne mogą różnić się nieznacznie między laboratoriami, dlatego też razem z wynikiem badania podane są zwykle przyjęte wartości prawidłowe.

Niskie erytrocyty a niedokrwistość (anemia)

Obniżenie liczby erytrocytów we krwi jest oznaką niedokrwistości (anemii). Ze względu na mechanizm powstania, rozróżniamy wiele jej rodzajów. Najczęściej wynika ona z niewystarczającej dostawy żelaza koniecznego do produkcji czerwonych krwinek – mówimy wtedy o anemii z niedoboru żelaza. Sytuacja taka może wystąpić np. z powodu obfitych krwawień miesiączkowych (razem z krwią tracone jest żelazo) lub zbyt małej ilości żelaza w pożywieniu. Anemie niedoborowe mogą powstać również z powodu zbyt małego dostarczania innych składników – przede wszystkim miedzi, folianów, witaminy B6i B12.

Kolejnym typem są niedokrwistości hemolityczne. Pojawiają się one, kiedy organizm niszczy erytrocyty – np. w chorobach naczyń krwionośnych, po transfuzji krwi, czy w przypadku nieprawidłowej budowy erytrocytów lub ich zawartości (np. sferocytoza wrodzona, talasemie czy anemia sierpowata).

Do powstania anemii mogą również doprowadzić patologie szpiku, który odpowiada za produkcję erytrocytów – należą do nich uszkodzenia toksyczne szpiku (np. polekowe), zniszczenie szpiku przez radioterapię, czy nowotwór rozwijający się w obrębie szpiku (w tym różne typy białaczek).

Niedokrwistość jest także objawem chorób przewlekłych, takich jak: choroby nerek (spada produkcja erytropoetyny, która odpowiada za pobudzanie tworzenia czerwonych krwinek), reumatoidalne zapalenie stawów i inne. Niedokrwistość obserwujemy również po dużych krwotokach. Może wystąpić w czasie ciąży.

Istnieją leki, które mogą wskutek działań ubocznych powodować spadek liczby erytrocytów – należą do nich m. in. chloramfenikol, leki z grupy hydantoiny, chinidyna, czy leki stosowane w chemioterapii. W diagnostyce niedokrwistości oprócz liczby erytrocytów ważnymi parametrami są stężenie hemoglobiny, hematokryt oraz parametry krwinkowe (MCV, MCH, MCHC).

Podwyższone erytrocyty – co to znaczy?

Sytuację odwrotną – podwyższenie liczby czerwonych krwinek (nadkrwistość) – możemy obserwować m.in.:

  • w wyniku przewlekłego palenia tytoniu,
  • czy podczas przebywania przez dłuższy czas na dużych wysokościach nad poziomem morza.

W obu tych przypadkach do tkanek dostarczana jest mniejsza ilość tlenu niż w normalnych warunkach. Stan taki nazywamy hipoksją. Odpowiedzią organizmu jest zwiększenie produkcji erytrocytów. Do innych stanów przebiegających z hipoksją należą m.in.:

  • wrodzone wady serca,
  • zespół serca płucnego,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP).

Zwiększenie liczby erytrocytów może wynikać także z nadmiernej produkcji substancji pobudzających ich wytwarzanie (ma to miejsce w przypadku rozwoju raka nerki produkującego erytropoetynę) oraz z niektórych chorób rozrostowych szpiku – należy do nich czerwienica prawdziwa. Do leków powodujących zwiększenie liczby czerwonych krwinek jako działanie uboczne należą np. gentamycyna i metylodopa.

Każdy przypadek nieprawidłowego wyniku badania liczby erytrocytów w krwi musi zostać zinterpretowany przez lekarza. Podczas analizy wyników bierze on pod uwagę objawy pacjenta oraz pozostałe parametry oznaczane w morfologii i dopiero na tej podstawie może postawić rozpoznanie lub zalecić dalsze postępowanie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 11.04.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Anemia w ciąży

Anemia w ciąży rozwija się u większości kobiet. Bywa też ona nazywana niedokrwistością w ciąży. ...

Kwas foliowy – niezbędny w ciąży

Kwas foliowy, zwany także folanem, folacyną lub kwasem pteroiloglutaminowym, jest witaminą z grupy B. Jego ...

Bladość skóry – jakie mogą być przyczyny?

Bladość to subiektywny objaw polegający na zmianie koloru skóry. Może być spowodowana przez wiele dolegliwości ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Niedokrwistość

Niskie stężenie hemoglobiny we krwi określane jest mianem niedokrwistości. Istotne jest wykluczenie niedokrwistości rzekomej (rozcieńczenia ...

Anemia z niedoboru żelaza u dziecka

Żelazo stanowi składnik mineralny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania i zdrowia organizmu. Każda krwinka czerwona zawiera ...

Rozmaz mikroskopowy krwi obwodowej

Rozmaz mikroskopowy krwi obwodowej to badanie laboratoryjne krwi służące do dokładnej analizy składu krwi. Rozmaz ...

Anemia u dzieci

Anemia to jedno z najczęściej występujących zaburzeń krwi. Anemię, która dotyczy także dzieci, diagnozuje się, ...

Ciąża a anemia

Anemia w ciąży jest rzadko spotykana. Natomiast tzw. „anemia fizjologiczna” lub „anemia ciężarnych” może dotyczyć ...

Oporność osmotyczna erytrocytów

Oporność osmotyczna erytrocytów jest badaniem poprawności budowy erytrocytów. Badanie oporności osmotycznej jest najlepszą metodą diagnostyczną ...

32 tydzień ciąży

W 32 tygodniu ciąży ciało dziecka staje się coraz bardziej zbliżone kształtem do ciała noworodka. ...

Przetaczanie krwi – na czym polega, jakie są zasady, czy występują powikłania?

Przetaczanie krwi (transfuzja) to procedura medyczna polegająca na podaniu pacjentowi wcześniej pobranego i przygotowanego preparatu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon