Ospa wietrzna a zakaźność

Brak zdjęcia

18 czerwca 2013

Ospa wietrzna (łac. varicella) to choroba wywoływana przez Varicella-zoster, wirus z rodziny Herpesviridae. Wirus ten odpowiada za wywoływanie dwóch chorób – ospy wietrznej oraz półpaśca. Ospa wietrzna zaczyna się gorączką, następnie dołącza się ból głowy, ból gardła oraz ból brzucha, a na ciele chorego pojawia się swędząca wysypka. Cechą charakterystyczną ospy wietrznej jest jej znaczna zakaźność.

Czy łatwo zarazić się ospą wietrzną?

Ospa wietrzna jest wywoływana przez wirus Varicella-zoster (VZV). Jest on odpowiedzialny za wywoływanie dwóch chorób: ospy wietrznej oraz półpaśca. Cechą charakterystyczną zachorowania na ospę wietrzną jest pojawienie się na całym ciele swędzącej wysypki, która przypomina plamy podobne do pęcherzy. Mogą jej towarzyszyć objawy grypopodobne. Ospa wietrzna jest wysoce zaraźliwa.

Wirus ospy wietrznej przenosi się drogą kropelkową w wyniku kaszlu lub kichania. Wirus migruje także poprzez bezpośredni kontakt ze śliną lub płynem pochodzącym z pęcherzy. Ospa wietrzna wykazuje zakaźność już na kilka dni przed pojawieniem się zmian skórnych aż do odpadnięcia ostatnich strupów. Dziecko z ospą wietrzną powinno pozostać w domu aż do chwili zaschnięcia wszystkich strupów, co zwykle trwa od tygodnia do dziesięciu dni.

Ospa wietrzna ma znaczną zakaźność – większość dzieci, których rodzeństwo zostało zakażone, także zapadnie na tę chorobę. Nie stanie się tak tylko wtedy, kiedy wcześniej same przeszły ospę wietrzną lub zostały zaszczepione. Objawy występują w około 2 tygodnie po zachorowaniu pierwszego dziecka. Aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu choroby, należy dopilnować, aby dziecko często myło ręce, szczególnie przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety. Należy także możliwie jak najstaranniej izolować chore dziecko od niezaszczepionego rodzeństwa i kolegów. Dziecko nie powinno w czasie trwania choroby chodzić do szkoły, powinno unikać kontaktu z rówieśnikami.

Osoby, które nie przeszły ospy wietrznej oraz nie otrzymały szczepienia, mogą także zarazić się wirusem od osoby chorej na półpasiec, lecz nie mogą zarazić się samym półpaścem. Półpasiec może wystąpić wyłącznie jako wznowienie aktywności wirusa u osoby wcześniej chorującej na ospę wietrzną.

Dziecko można chronić przed działaniem wirusa ospy wietrznej poprzez stosowanie szczepień. Szczepionka zmniejsza ryzyko zarażenia ospą wietrzną u dziecka. Zaszczepione dzieci, które jednak zachorują na ospę, przechodzą ją łatwiej i szybciej wracają do zdrowia, w porównaniu z dziećmi, które uległy zakażeniu wirusem bez wcześniejszego uodpornienia.

Ospa wietrzna u dzieci – objawy

Ospa wietrzna zaczyna się gorączką, bólem głowy, bólem gardła lub brzucha. Objawy takie mogą się utrzymywać przez kilka dni, z gorączką w zakresie 38,3–38,8°C. Są to objawy przypominające grypę.

Najbardziej charakterystyczną i rozpoznawalna cechą choroby jest wysypka. Zmiany te:

  • mają czerwone podbarwienie,
  • mają nie więcej niż kilka milimetrów średnicy,
  • silnie swędzą,
  • pojawiają się partiami,
  • początkowo pojawiają się na tułowiu, brzuchu i twarzy,
  • stopniowo rozprzestrzeniają się na inne partie ciała,
  • pojawiają się także na skórze owłosionej głowy i w okolicach narządów płciowych.
     

Zmiany tworzą się stopniowo i obejmują całe ciało. Przekształcają się w pęcherze wypełnione płynem. Pęcherz pęka, pozostawiając otwartą ranę, która w następnej kolejności pokrywa się strupem. Strup zasycha, a na koniec odpada. Warto wspomnieć, że płyn ten jest zakaźny. Chłodne kąpiele i maść z cynkiem łagodzi świąd.

Cechą charakterystyczną ospy wietrznej jest to, że wszystkie stadia (czerwona wysypka, pęcherze i strupy) mogą występować na całym ciele jednocześnie. Wysypka może być obfitsza lub bardziej nasilona u osób z osłabionym układem odpornościowym. Małe dzieci przechodzą ospę wietrzną łagodniej niż starsze dzieci i osoby dorosłe. W rzadkich przypadkach może dojść do poważnych infekcji bakteryjnych obejmujących skórę, płuca, kości, stawy i mózg.

Ospa wietrzna – grupy ryzyka

Niektórzy są narażeni na wyższe ryzyko wystąpienia powikłań związanych z zachorowaniem na ospą wietrzną. Należą do nich między innymi kobiety w ciąży i osoby z osłabionym układem odpornościowym. Osoby takie powinny unikać kontaktu z chorymi na ospę wietrzną.

Do osób należących do grup podwyższonego ryzyka należą:

  • noworodki matek chorych na ospę wietrzną w chwili porodu,
  • pacjenci cierpiący na choroby nowotworowe,
  • chorzy z niedoborami odporności,
  • chorzy leczeni immunosupresantami (leki hamujące działanie układu odpornościowego).

Pacjenci z tych grup mogą otrzymać wsparcie w postaci dodatkowego leczenia, które ma na celu złagodzenie przebiegu choroby.

Ospa wietrzna a ciąża

Jeśli kobieta w ciąży (w szczególności w okresie pierwszych 20 tygodni ciąży), która nie chorowała na ospę wietrzną, ma kontakt z wirusem, płód narażony jest na ryzyko powstania wad wrodzonych, a matka na wyższe ryzyko powikłań, niż gdyby zetknęła się z wirusem ospy nie będąc w ciąży. Jeśli ospa wietrzna pojawi się tuż przed lub tuż po urodzeniu dziecka, noworodek narażony jest na poważne powikłania. Nie ma ryzyka dla rozwijającego się dziecka, jeśli u matki pojawi się półpasiec.

Jeśli kobieta ciężarna przeszła ospę wietrzną przed zajściem w ciążę, jej dziecko będzie chronione przed tą infekcją w okresie kilku pierwszych miesięcy życia. Przeciwciała odpornościowe matki przechodzą do organizmu dziecka przez łożysko i wraz z mlekiem.

Ospa wietrzna u dzieci – szczepienie

Skuteczność szczepionki przeciw ospie wietrznej u dzieci wynosi 99%. Lekarze zalecają dwukrotne szczepienie – po raz pierwszy w wieku 12 do 15 miesięcy, a następnie dawkę przypominającą w wieku 4 do 6 lat.

Osoby w wieku od 13 lat, które nigdy nie miały ospy wietrznej ani nie były szczepione, powinny otrzymać dwie dawki szczepionki w odstępie co najmniej 28 dni. Choć bardzo niewielki odsetek osób szczepionych zapada na ospę wietrzną, ci, u których choroba ta wystąpi, przechodzą zwykle chorobę łagodnie i szybko wracają do zdrowia.

Zdrowe dzieci, które chorowały na ospę wietrzną, nie potrzebują szczepienia – zwykle zachowują odporność przed wirusem do końca życia.

Leczenie ospy wietrznej

Ospa wietrzna jest wywoływana przez wirus, stosowanie antybiotyku jest więc bezskuteczne. Antybiotyki mogą być konieczne, jeśli zmiany po pęcherzach ulegną infekcji bakteryjnej. Zdarza się to szczególnie często u dzieci, które rozdrapują pęcherze.

Osobom, u których występuje wyższe ryzyko powikłań, może zostać zapisany lek przeciwwirusowy. Decyzję o jego zastosowaniu podejmuje lekarz w oparciu o wiek i stan zdrowia dziecka, a także czas leczenia. W leczeniu stanów podwyższonej ciepłoty ciała zaleca się stosowanie paracetamolu. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (popularnej aspiryny).

Ospa wietrzna a swędzenie skóry

Aby zmniejszyć dolegliwości związane ze swędzeniem skóry, które może pojawić się w postaci nadżerek w jamie ustnej, należy:

  • stosować chłodne kompresy lub chłodną kąpiel co kilka godzin godzin,
  • skórę osuszać klepiąc ręcznikiem (nie wolno pocierać, by nie oderwać strupów),
  • na swędzące miejsca nałożyć pudroderm,
  • unikać podrażnień nadżerek w jamie ustnej, które mogą utrudniać picie lub jedzenie,
  • podawać pokarmy zimne lub chłodne, o miękkiej konsystencji,
  • wyeliminować z diety przyprawy, produkty kwaśne, słone i ostre.
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.7


Może cię

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) to schorzenie wywołane przez wirus ospy wietrznej i półpaśca. Do ...

Wideo – Półpasiec – kto choruje i jak można się zarazić?

Osoba dorosła, która nie chorowała na ospę wietrzną, ani nie była szczepiona, po kontakcie z ...

Wysypka na twarzy u niemowlaka i u dziecka – jakie mogą być przyczyny wysypki?

Plamki, krostki i grudki to zmiany skórne, które bardzo często pojawiają się na ciele dziecka. ...

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej

Ospa wietrzna jest najczęściej występującą chorobą wirusową wieku dziecięcego. Jest wywoływana przez wirus ospy wietrznej ...

Półpasiec

Grudkowo-pęcherzykowa wysypka zlokalizowana na twarzy lub klatce piersiowej może być półpaścem, czyli ostrą chorobą wirusową ...

Ospa wietrzna u dziecka

Ospa wietrzna jest ostrą, silnie zaraźliwą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus VZV (Varicella Zoster Virus, ...

Wysypka u dziecka

Jedną z najczęstszych przyczyn wizyt dziecka u lekarza są choroby przebiegające z wysypką. Z pozoru ...

Półpasiec – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, zaraźliwość, leczenie, szczepionka, powikłania

Półpasiec to choroba zakaźna wywołana przez wirus VZV. Rozwija się wyłącznie u osób, które wcześniej ...

Wideo – Półpasiec

Półpasiec jest chorobą wirusową, wywoływaną przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Choroba ta dotyczy osób, ...

Wideo – Ospa wietrzna

Niemowlęta mogą posiadać odporność przekazaną przez matkę. Początkowo może pojawić się złe samopoczucie, bóle głowy, ...

Herpeswirusy

Herpesviridae, czyli herpeswirusy, to wirusy, z których osiem wywołuje choroby u ludzi. Herpeswirusy są najlepiej ...

Półpasiec oczny

Półpasiec oczny to cięższa postać półpaśca, choroby wywoływanej przez wirus Varicella zoster – ten sam ...

Komentarze (0)