Kreatynina w surowicy krwi – badanie

Brak zdjęcia

20 lipca 2015

Oznaczenie kreatyniny w surowicy krwi jest stosowane do oceny zdolności filtracyjnej nerek. Stanowi podstawowe badanie w celu określenia przesączania kłębuszkowego nerek. Oznaczenie kreatyniny we krwi stosuje się przed zabiegami operacyjnymi oraz przed badaniami diagnostycznymi z użyciem kontrastu. Podwyższone wyniki kreatyniny w surowicy mogą wskazywać na zaburzenie funkcjonowania nerek.

Co to jest kreatynina?

Kreatynina jest azotowym związkiem organicznym powstającym w procesie metabolizmu zachodzącego w mięśniach człowieka. Powstała kreatynina trafia do krążącej krwi. Z krwią trafia do nerek, a konkretnie do kłębuszków nerkowych, gdzie zostaje przefiltrowana do moczu. Wraz z moczem kreatynina ulega wydaleniu z organizmu człowieka. Wynika z tego, że poziom kreatyniny można oznaczać zarówno w surowicy krwi jak i w moczu.

Ilość kreatyniny we krwi zależna jest od płci, ilości masy mięśniowej konkretnego pacjenta oraz od zdolności filtracyjnej kłębuszków nerkowych. W przypadku kiedy połowa kłębuszków nerkowych ulega unieczynnieniu (zaczynają nieprawidłowo działać) dochodzi do wzrostu poziomu kreatyniny we krwi.

Poziom kreatyniny u każdego człowieka jest wartością stałą zależną od produkcji tego związku w mięśniach oraz zależną od wydalania kreatyniny z moczem. Kontrolowanie poziomu kreatyniny we krwi lub w moczu pozwala na monitorowanie pracy nerek i zdolności filtracyjnej kłębuszków nerkowych. Prawidłowe funkcjonowanie nerek jest bardzo ważnym elementem życia człowieka. Nerki usuwają toksyczne produkty metabolizmu z organizmu człowieka.

Wskazania do badania kreatyniny w surowicy krwi

Wskazaniem do oznaczenia kreatyniny we krwi jest ocena zdolności filtracyjnej nerek. Oznaczone stężenie kreatyniny we krwi przelicza się za pomocą specjalnego wzoru pozwalającego obliczyć GFR – wskaźnik przesączania kłębuszkowego. Wartość GFR określa jaką objętości krwi mogą przefiltrować nerki w ciągu minuty. Kreatynina jest w całości przefiltrowywana z krwi do moczu, nie ulega wchłanianiu zwrotnemu jak np. glukoza. Dlatego też może stanowić doskonały wskaźnik filtracji.

Oznaczenie kreatyniny we krwi stosuje się u:

  • pacjentów z chorobami nerek w celu określenia stopnia niewydolności nerek,
  • pacjentów, którzy mają być poddani dużym operacjom chirurgicznym z zakresu chirurgii naczyniowej, kardiochirurgii, chirurgii ogólnej,
  • pacjentów poddawanych badaniom diagnostycznym – tomografia komputerowa z kontrastem, rezonans magnetyczny z kontrastem, koronarografia, arteriografia,
  • pacjentów w ciężkim stanie z niewydolnością wątroby, trzustki, serca w celu wykluczenia niewydolności nerek,
  • pacjentów po przeszczepie nerek lub u pacjentów dializowanych w celu określenia zdolności usuwania toksycznych metabolitów z organizmu człowieka.

Poziom kreatyniny we krwi u dzieci i dorosłych

Pacjent na badanie powinien zgłosić się rano, na czczo – należy 8 godzin przed pobraniem krwi nie spożywać żadnych pokarmów i nie pić płynów.

Do wykonania oznaczenia kreatyniny w surowicy krwi należy pobrać próbkę krwi z obwodowego naczynia krwionośnego pacjenta – najczęściej jest to żyła łokciowa. Uzyskaną próbkę krwi należy niezwłocznie przekazać do laboratorium w celu wykonania oznaczenia.

Jak wspomniano powyżej na poziom kreatyniny w surowicy wpływa kilka istotnych czynników. Prawidłowe wyniki można odnieść do poszczególnych grup wiekowych:

  • noworodki – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,3–1,0 mg/dl,
  • niemowlęta – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,2–0,4 mg/dl,
  • starsze dzieci – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,3–0,7 mg/dl,
  • młodzież – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,5–1,0 mg/dl,
  • dorośli – norma dla kreatyniny w surowicy – 0,6–1,3 mg/dl (niektóre źródła podają wartość poniżej 1,5 mg/dl za wartość prawidłową).

Należy mieć na uwadze, iż poziom kreatyniny we krwi jest zależny również od płci pacjenta. U mężczyzn wartości prawidłowe dla kreatyniny są z reguły wyższe, niż u kobiet. Otrzymane wyniki koniecznie należy pokazać swojemu lekarzowi prowadzącemu, aby on zinterpretował ich znaczenie.

Co może oznaczać podwyższony lub obniżony poziom kreatyniny w surowicy krwi?

Podwyższone wartości kreatyniny w surowicy krwi mogą występować:

  • podczas odżywiania się pacjenta dużą ilością pieczonego mięsa (błędy dietetyczne),
  • w trakcie przyjmowania preparatów suplementujących kreatynę,
  • w chorobach mięśni na przykład towarzyszące gigantyzmowi lub akromegalii,
  • w trakcie azotemii przednerkowej (wzrost poziomu związków azotowych) najczęściej spowodowanych obniżonym ciśnieniem krwi na skutek niewydolności sercowo-naczyniowej, ostrego krwotoku lub zwężeniem tętnicy nerkowej,
  • podczas wzrostu związków azotowych wywołanych niedrożnością moczowodu, uniemożliwiającą odprowadzenie moczu (azotemia pozanerkowa), spowodowaną kamicą nerkową, rozrostem prostaty lub guzami uciskającymi na moczowody,
  • w przebiegu postępującego upośledzenia funkcji filtracyjnej miąższu nerek, obniżone przesączanie kłębuszkowe, którego zadaniem jest usuwanie kreatyniny z surowicy krwi do moczu,
  • podczas zatrucia związkami organicznymi i nieorganicznymi,
  • w trakcie przyjmowania leków przeciwbólowych, niektórych antybiotyków z grupy tetracyklin lub cefalosporyn.

Przyczyn obniżonego poziomu kreatyniny w surowicy jest znacznie mniej i najczęściej stan ten wywołany jest przyjmowaniem niektórych leków sterydowych o działaniu przeciwalergicznym lub przeciwzapalnym. Do obniżenia stężenia kreatyniny we krwi może również przyczynić się zanik mięśni lub restrykcyjna dieta polegająca na głodówce.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.08.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Badanie GFR – przesączanie kłębuszkowe

Przesączanie kłębuszkowe to badanie, które pozwala określić ile krwi przepływa przez kłębuszki nerkowe. Jego celem ...

Badanie AlAT – norma i wyniki ALT (aminotransferazy alaninowej)

Aminontransferaza alaninowa (AlAT, ALT) w fizjologicznych warunkach w największej ilość w komórkach wątroby. Badanie AlAT ...

Hormon anty-Mullerowski (AMH) – badanie

Hormon anty-Mullerowski (AMH) to hormon, który produkowany jest przez męskie i żeńskie komórki rozrodcze. Stężenie ...

Sód w dobowej zbiórce moczu

Badanie sodu w DZM, czyli w dobowej zbiórce moczu wykonuje się w przypadku podejrzenia nieprawidłowej ...

Cystatyna C – badanie i norma cystatyny C w chorobach nerek

Cystatyna C to białko, które wykorzystywane jest w diagnostyce chorób nerek. To bardzo obiecujący wskaźnik ...

Podwyższona kreatynina

Kreatynina to produkt metabolizmu mięśni. Wydalana jest przez nerki wraz z moczem. Podwyższona kreatynina w ...

Klirens kreatyniny i kreatynina – normy i wyniki w badaniu krwi i moczu

Kreatynina stanowi pochodną kreatyny. Oznaczanie stężenia kreatyniny służy wykrywaniu chorób nerek (niewydolność nerek, kamica nerkowa ...

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR)

Płyn mózgowo rdzeniowy stanowi cenne źródło informacji w diagnostyce chorób ośrodkowego układu nerwowego, ma szczególne ...

Kreatynina – badanie, normy, przebieg, interpretacja wyniku

Badanie kreatyniny w surowicy, podobnie jak w moczu, stosowane jest głównie w diagnostyce chorób nerek. ...

Transaminazy – badanie

Termin transaminaza określa dwa enzymy – transaminazę asparaginianową i aminotransferaza alaninowa. Enzymy określane są skrótami ...

Badanie plwociny

Badanie plwociny jest jednym z badań w diagnostyce chorób układu pokarmowego. Jest to proste badanie, ...

Biochemia krwi – normy, wyniki, interpretacja, cena badania

Badania biochemiczne krwi to zróżnicowana grupa badań laboratoryjnych. Pozwalają ocenić stan zdrowia pacjentów w oparciu ...

Komentarze (0)