Leukocyty we krwi (krwinki białe) – normy w wynikach morfologii

Leukocyty, inaczej białe krwinki, to komórki stanowiące ważną część układ odpornościowego, które biorą udział w obronie organizmu przed zakażeniami oraz chronią przed nowotworami. Oznaczanie leukocytów jest jednym z podstawowych badań w ocenie stanu zdrowia, wykonywanym zwykle w ramach morfologii krwi. O czym świadczą niskie i podwyższone leukocyty w wynikach badania krwi? Co to jest leukocytoza i leukopenia?

Co to są leukocyty?

Leukocyty (potocznie białe krwinki lub białe ciałka krwi, na wynikach badań oznaczane jako WBC) są komórkami pełniącymi istotną rolę w działaniu układu immunologicznego. Wyróżnia się pięć podstawowych typów leukocytów. Trzy z nich – neutrofile (stanowią największą część leukocytów), eozynofile i bazofile tworzą grupę tzw. granulocytów.

Komórki te zawierają w sobie ziarnistości (stąd nazwa), w których gromadzą „arsenał” konieczny do wypełniania swojego zadania - np. do walki z drobnoustrojami. Dwa pozostałe typy to monocyty i limfocyty, tworzące razem grupę tzw. agranulocytów. Każdy rodzaj leukocytów różni się od pozostałych. Jednocześnie wszystkie one ze sobą współpracują, zapewniając organizmowi skuteczną ochronę.

Białe krwinki produkowane są w szpiku kostnym, podobnie jak pozostałe komórki krwi. Niektóre z nich przechodzą z krwi do tkanek, inne natomiast w niej pozostają. W przypadku zakażenia i stanów zapalnych o innym pochodzeniu, zwiększona ilość leukocytów jest produkowana i uwalniana do krwi, skąd przemieszczają się do zaatakowanego miejsca. Na wyniku badania widzimy wtedy podwyższony poziom WBC.

Wzrost lub spadek liczby białych krwinek może być spowodowany również chorobami, które wpływają na ich produkcję lub czas przeżycia. Stan podwyższenia liczby leukocytów ponad normę nazywamy leukocytozą, natomiast obniżenia poniżej normy – leukopenią.

Leukocyty we krwi – kiedy badać?

Liczba leukocytów badana jest najczęściej razem z pozostałymi kluczowymi parametrami w morfologii krwi obwodowej. Jest to badanie przesiewowe, wykonywane często w celu ogólnej oceny stanu zdrowia. Na leukocyty szczególną uwagę zwraca się w przypadku wystąpienia objawów infekcji lub zapalenia: gorączki i dreszczy, bólu mięśni, bólu głowy oraz innych. Oznaczenie ich liczby przydatne jest również w przypadku podejrzenia takich stanów, jak:

  • uczulenia – w takich przypadkach układ odpornościowy ulega nieprawidłowemu pobudzeniu, w wyniku czego obserwujemy nadprodukcję niektórych rodzajów białych krwinek;
  • choroby autoimmunologiczne i zapalne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, nieswoiste choroby zapalne jelit) – leukocytoza powstaje w ich przebiegu z podobnych powodów;
  • choroby przebiegające z obniżeniem odporności – przykładem takiej patologii jest AIDS (nabyty zespół niedoboru odporności) rozwijający się w wyniku zakażenia wirusem HIV; choroba ta prowadzi do stopniowego obniżania liczby tzw. limfocytów T pomocniczych i powstania leukopenii.

Badanie poziomu leukocytów we krwi wykonuje się także w przypadku podejrzenia chorób rozrostowych układu immunologicznego i/lub szpiku - w przebiegu wymienionych schorzeń zdarza się, że następuje podwyższenie liczby leukocytów. Może to być wynikiem nieprawidłowej, nadmiernej ich produkcji – sytuacja taka ma miejsce między innymi w białaczkach; choroby prowadzące do zniszczenia szpiku – powodują one obniżenie jego zdolności do produkcji białych krwinek – np. zespoły mielodysplastyczne.

Krwinki białe – jak wygląda badanie leukocytów?

Przebieg oznaczania leukocytów jest taki sam jak w przypadku standardowego badania krwi. Próbka pobierana jest najczęściej z żyły, w okolicy dołu łokciowego (rzadziej z grzbietu dłoni lub stopy, czy z palca u dzieci) przez nakłucie jej jednorazową igłą i zebranie krwi do probówki. Na pobranie próbki należy zgłosić się rano, na czczo. Przed badaniem powinno się poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, gdyż niektóre z nich mogą wpływać na otrzymany wynik. Należy ponadto powiadomić personel pobierający krew o ewentualnym nosicielstwie takich wirusów jak HIV, HBV, HCV oraz o przebytych żółtaczkach – pozwoli to na zachowanie maksymalnej ostrożności i zapobiegnie dalszemu przekazaniu chorób.

Przed wkłuciem igły osoba pobierająca założy na ramię pacjenta tzw. stazę – dzięki niej krew nagromadzi się w żyle i będzie łatwiejsza do pobrania. Po wyjęciu igły należy uciskać miejsce wkłucia przez kilka minut, aby zapobiec krwawieniu. Próbka zostanie poddana analizie w specjalnym urządzeniu. Wyniki badań krwi dostępne są zwykle tego samego dnia.

Leukocyty – norma białych krwinek w morfologii

Zakres wartości prawidłowych liczby leukocytów zależny jest od wieku badanego. Dla osób dorosłych wynosi on 410 tys./μl. Dla dzieci wygląda on następująco:

  • noworodki – 930 tys./μl,
  • 12 miesięcy – 620 tys./μl,
  • 4-6 lat – 515,5 tys./μl,
  • 10 lat – 4,513,5 tys./μl.

Wartości referencyjne mogą różnić się między laboratoriami, dlatego też przyjęty zakres podawany jest razem z wynikiem badania morfologii.

Ponadto poziom leukocytów we krwi bada się w celu monitorowania wymienionych chorób już po ich zdiagnozowaniu oraz w celu obserwacji efektów leczenia i jego skutków ubocznych (np. powrót białych krwinek do wartości prawidłowych po wyleczeniu infekcji lub ich spadek wskutek zniszczenia szpiku przez radio- i chemioterapię).

Niskie i podwyższone leukocyty – leukopenia i leukocytoza

Leukocytoza

Leukocytoza (podwyższenie liczby białych krwinek przekraczające górną granicę normy) może powstać w stanie prawidłowym. Zdarza się ona po intensywnym wysiłku fizycznym, po posiłku, czy po silnym stresie psychicznym. Może pojawić się również pod koniec ciąży i w okresie połogu. Bywa jednak, że leukocytoza jest objawem choroby. Ma to miejsce w przypadku odpowiedzi układu odpornościowego na zakażenia lub uszkodzenia tkanek – dzieje się tak w infekcjach wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych czy pasożytniczych, po oparzeniach, po operacjach chirurgicznych, po urazach, czy w wyniku zawału serca.

W innych sytuacjach wynik leukocyty powyżej normy może być spowodowany nieprawidłową aktywacją układu immunologicznego, jak ma to miejsce w przypadku alergii oraz przewlekłych chorób zapalnych (np. we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego).

W końcu leukocytoza (wysokie leukocyty) w chorobach przebiegających z nadmierną, nieadekwatną do sytuacji produkcją leukocytów – są to tzw. choroby rozrostowe szpiku, których przykładem jest białaczka i inne zespoły mieloproliferacyjne.

Leukopenia

W przypadku leukocytów poniżej normy we krwi mówimy o leukopenii, która może powstawać wskutek nasilonego zużywania i niszczenia leukocytów lub w wyniku osłabionej ich produkcji. Do pierwszej kategorii należą schorzenia autoimmunologiczne, w których leukocyty niszczone są przez własny układ odpornościowy (np. toczeń rumieniowaty układowy), szczególnie silne infekcje (np. sepsa) oraz choroby, w których zniszczeniu ulega układ odpornościowy (np. AIDS). Do zaburzenia produkcji leukocytów prowadzą stany, takie jak: uszkodzenie szpiku kostnego przez chemio- lub radioterapię, toksyny i niektóre leki, choroby rozwijające się w obrębie szpiku (np. naciekające go nowotwory, zwłóknienie szpiku, zespół mielodysplastyczny) oraz niedobory składników odżywczych i ogólne niedożywienie (do produkcji leukocytów wymagana jest odpowiednia ilość kwasu foliowego i witaminy B12). Leukopenię (obniżone leukocyty) możemy obserwować również w chorobach wątroby i śledziony.

Należy pamiętać, że wiele leków wpływa na liczbę leukocytów. Do preparatów podwyższających ją należą m. in. allopurynol, aspiryna, chloroform, kortykosteroidy, adrenalina, heparyna, chinidyna i triamteren.

Liczbę leukocytów obniżać mogą niektóre antybiotyki, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwhistaminowe, barbiturany, leki stosowane w chemioterapii, diuretyki, sulfonamidy. Nie są to oczywiście wszystkie leki wpływające na wynik badania, dlatego tak ważne jest poinformowanie lekarza o przyjmowanych preparatach.

Znaczenie diagnostyczne ma również kierunek zmiany liczby leukocytów w kolejnych oznaczeniach. Jeśli kolejne badania wykazują brak zmiany nieprawidłowego wyniku lub coraz większe odchylenie wyników od normy, jest to wskazówka, że leczenie jest nieskuteczne lub choroba się pogarsza. Sytuacja, w której wynik coraz bardziej zbliża się do normy może być natomiast wyrazem poprawy stanu pacjenta.

Trzeba mieć na uwadze, że liczba leukocytów we krwi jest wyłącznie parametrem przesiewowym, pozwalającym zauważyć możliwość rozwoju choroby. Nie wystarczy ona do postawienia diagnozy. W przypadku otrzymania nieprawidłowego wyniku, konieczne jest odniesienie go do pozostałych parametrów morfologii oraz do całości obrazu pacjenta. Lekarz może zlecić ponadto szereg bardziej szczegółowych badań, takich jak rozmaz krwi obwodowej (pozwala on na ocenę liczby poszczególnych typów białych krwinek).

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.12.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Kalendarz badań w ciąży

Współczesna medycyna umożliwia leczenie niektórych wad rozwojowych w czasie ciąży lub po jej rozwiązaniu, dlatego ...

Agranulocytoza – co to jest, jakie są przyczyny, objawy i leczenie

Agranulocytoza oznacza brak lub bardzo niski poziom granulocytów (jeden z rodzajów białych krwinek) we krwi. ...

Niedobór leukocytów – niedobór białych krwinek – leukopenia

Niedobór leukocytów (leukopenia lub leukocytopenia) jest stanem organizmu, w którym liczba białych krwinek ulega obniżeniu ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Morfologia krwi

Morfologia krwi jest najczęściej wykonywanym badaniem w praktyce lekarza rodzinnego. Pozwala diagnozować częste choroby tj. ...

Wysokie CRP i podwyższone CRP – co może oznaczać?

CRP (białko C-reaktywne, glikoproteina, C-Reactive Protein) należy do białek ostrej fazy. Poziom CRP we krwi ...

RDW-SD – badanie, norma, wyniki, podwyższone, obniżone

W morfologii oceniane są trzy układy krwinkowe – czerwonokrwinkowy, białokrwinkowy i płytkowy. Interpretacja wyników wymaga ...

Niska hemoglobina – o czym świadczy niski poziom hemoglobiny?

Niski poziom hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość. Ten parametr wraz z niskim hematokrytem i małą liczba ...

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Niskie i podwyższone erytrocyty w wynikach badań krwi – co to znaczy?

Erytrocyty (RBC w badaniach krwi) są odpowiedzialne za przenoszenie tlenu. Czerwone krwinki oznacza się w ...

Leukocytoza a choroby – jakie są przyczyny leukocytozy i jak ją leczyć?

Leukocytoza, czyli nadmiar leukocytów, to stan, w którym zostaje przekroczona górna norma dla krwinek białych, ...

Hematokryt – co oznacza niski i podwyższony wynik badania HCT?

Hematokryt jest jednym z najczęściej oznaczanych parametrów w zakresie podstawowego badania krwi – tzw. morfologii, ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon