Agranulocytoza – co to jest, jakie są przyczyny, objawy i leczenie

Brak zdjęcia

9 stycznia 2014

Agranulocytoza oznacza brak lub bardzo niski poziom granulocytów (jeden z rodzajów białych krwinek) we krwi. Stan taki jest bardzo groźny i może prowadzić do sepsy (ogólnoustrojowego zakażenia) i śmierci. Nie jest to jednak częsty stan, z reguły ma przyczyny w ostrym uszkodzeniu szpiku kostnego lub też jest wynikiem procedur medycznych.

Czym jest agranulocytoza?

Leukocyty (krwinki białe) są odpowiedzialne za utrzymanie odporności organizmu przeciwko wszelakiego rodzaju patogenom atakującym go takim jak bakterie, wirusy, grzyby itd. Ich norma poziom 4-10 tys. komórek/µl i są oznaczane symbolem WBC (ang. - white blond count). Miejscem ich powstawania jest szpik kostny, śledziona, węzły chłonne i grasica (w szczególności u dzieci). Czas wzrostu leukocytu to około jeden tydzień. Leukocyty to też nie jeden rodzaj komórek, tylko duża pula różnych komórek, z których każda grupa ma inną budowę i odpowiada za co innego. Leukocyty dzielą się na:

  • neutrofile (60-70% wszystkich leukocytów) – Stanowią największą grupę leukocytów i są produkowane w szpiku. Reagują za wszystkie najbardziej typowe infekcje. W tym celu mogą uwalniać wolne rodniki i inne substancje powodujące śmierć bakterii,
  • eozynofile (2-4%),
  • bazofile (0-1%),
  • limfocyty (20-45%) – druga co do liczebności subpopulacja leukocytów. Ich główną funkcją jest synteza przeciwciał. Dojrzewają w węzłach chłonnych i grasicy. Oprócz wytwarzania przeciwciał mogą tez niszczyć wrogie komórki za pomocą substancji cytotoksycznych,
  • monocyty (4-8%).

Neutrofile, eozynofile i bazofile łącznie są nazywane granulocytami. Obniżenie ich łącznego poziomu poniżej 500/µl określamy jakoagranulocytozę. Natomiast przy obniżeniu poniżej 1500/µl mówimy o granulocytopenii. Ze względu na przeważający udział neutrofili w ogólnej liczbie granulocytów to ich obniżenie powoduje granulocytopenię lub agranulocytozę. Jak widać agranulocytoza nie oznacza zupełnego braku granulocytów. Ich tak znaczne obniżenie jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia człowieka, gdyż to granulocyty są jednymi z głównych odpowiedzialnych za utrzymanie odporności na zakażenia ludzkiego organizmu.

Agranulocytoza – objawy

Agranulocytoza może przebiegać bezobjawowolub mogą pojawiać się tylko nieznaczne objawy takie jak:

  • stany podgorączkowe,
  • gorączka,
  • bóle głowy,
  • osłabienie,
  • zmęczenie,
  • rozchwianie emocjonalne,
  • infekcje górnych dróg oddechowych z zapaleniem płuc włącznie.

Z agranulocytozą są też związane choroby przyzębia takie jak choroby dziąseł, krwawienie z dziąseł, osteoporoza czy cuchnący oddech z jamy ustnej.

Agranulocytoza jest jednak przede wszystkim stanem bardzo dużej podatności ustroju człowieka na wszelakiego rodzaju zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze, pasożytnicze). Często dochodzi do zakażeń patogenami w zwykłych warunkach nieszkodliwymi dla człowieka. jednak przy tak znacznym obniżeniu odporności również te organizmy stają się zagrożeniem dla ustroju człowieka. Zakażenia te prowadzą do trudnych do zwalczenia zapaleń płuc, układu moczowego, opon mózgowych, gorączek. W skrajnych stanach agranulocytoza prowadzi do sepsy (obecność drobnoustrojów we krwi) i ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (z ang. Systemic Inflammatory Response Syndrome).

Agranulocytoza – przyczyny

Najczęściej agranulocytoza jest spowodowana uszkodzeniem szpiku kostnego, różny jest jedynie mechanizm. W związku z wciąż narastającym użyciem leków w społeczeństwie, z których wiele ma niekorzystne działanie na szpik, najczęstszą przyczyną są agranulocytozy spowodowane lekami. Do leków najczęściej powodujących agranulocytozę należą:

  • leki przeciwdrgawkowe i przeciwpsychotyczne (np. klozapina),
  • leki stosowane w leczeniu nadczynności tarczycy (karbimazol, metizol, prorylotiouracyl),
  • antybiotyki,
  • leki cytostatyczne,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (indometacyna, naproksen, fenylbutazon, metamizol sodowy),
  • leki przeciwpasożytnicze (mebendazol),
  • przeciwdepresyjne (mirtazapina),
  • interferony.

Niedawne doniesienia dowodzą też przypadków agranulocytozy po stosowaniu kokainy.

Przewidziana agranulocytoza pojawia się w przebiegu przeszczepienia komórek macierzystych. Dzieje się to w czasie, gdy zostaje zupełnie zniszczony szpik biorcy, a szpik dawcy jeszcze nie podjął pracy. Trwa z reguły kilka dni, w czasie których chory jest poddawany intensywnemu nadzorowi i wspomagany czynnikami wzrostu granulocytów.

Inną przyczyną agranulocytozy są toksyczne uszkodzenia szpiku w wyniku zatruć. Dzieje się tak w wyniku ekspozycji na różnego rodzaju toksyny (benzen i inne rozpuszczalniki organiczne, trinitrotoluen, środki owadobójcze i chwastobójcze) oraz metale ciężkie. Również narażenie na promieniowanie jonizujące jest czynnikiem mogącym wywołać agranulocytozę. Przyczyną agranulocytozy mogą być też infekcje wirusowe oraz zespoły limfo proliferacyjne takie jak zespoły mielodysplastyczne, włóknienie szpiku i białaczki.

Agranulocytoza – diagnostyka i leczenie

Żeby wykryć agranulocytozę wystarczy zwykła morfologia krwi wraz z jej rozmazem. Dalsza diagnostyka różnicowa wymaga ustalenia przyczyny agranulocytozy. Z reguły wykonuje się w tym celu trepanobiopsję szpiku.

Leczenie agranulocytozy zależy od jej przyczyny i nasilenia objawów u chorego. W przypadku bezobjawowej lub skąpo objawowej agranulocytozy wystarczy dobrze zdiagnozować jej przyczynę, usunąć ją i czekać na zregenerowanie się szpiku kostnego. W tym czasie trzeba w szczególny sposób monitorować pacjenta. Jeżeli przyczyną okaże się lek musi on zostać niezwłocznie odstawiony. Natomiast jeżeli przyczyną jest choroba podstawowa (np. zespół mielodysplastyczny) leczeniem będzie leczenie danej choroby. Czasami nie mamy żadnego leczenia przyczynowego, jedynie leczenie objawowe. Tak dzieje się w infekcjach wirusowych czy też po narażeniu na czynniki toksyczne. Agranulocytoza z reguły jest wskazaniem do hospitalizacji.

W przypadku agranulocytozy przebiegającej z objawami ogólnoustrojowymi. Jednym z podstawowych leków jest czynnik wzrostu koloni granulocytów (G-CSF – ang. Granulocyte colony-stimulating factor). Fizjologicznie w organizmie ludzkim wzrost granulocytów w szpiku podlega regulacji. Jednym z najsilniejszych czynników pobudzających je do wzrostu jest właśnie G-CSF. Zastosowanie sztucznego G-CSF (filgrastym) powoduje znacznie szybszą regeneracje i wzrost ilości granulocytów.

Oprócz leczenia czynnikami wzrostu czasami stosuje się przetoczenia koncentratów granulocytarnych. Koncentraty granulocytarne są to granulocyty otrzymane od jednego dawcy metodą aferezy, które zawierają też zanieczyszczenia w postaci innych krwinek (czerwonych i płytkowych). Są one jednak rzadko stosowane, jedynie w przypadku zagrażających życiu agranulocytoz z zakażeniami bakteryjnymi lub grzybiczymi. Często jednak występują powikłania poprzetoczeniowe i późno występujące uczulenia.

W przypadku infekcji stosuje się silne antybiotyki o szerokim spektrum działania takie jak penicyliny o szerokim spektrum, cefalosporyny, karbapenemy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.02.2018

Oceń:
4.2


Może cię

Rozmaz mikroskopowy krwi obwodowej

Rozmaz mikroskopowy krwi obwodowej to badanie laboratoryjne krwi służące do dokładnej analizy składu krwi. Rozmaz ...

Granulocyty

Granulocyty to rodzaj leukocytów, czyli białek komórki krwi. Wyróżnia się trzy rodzaje granulocytów – zasadochłonne, ...

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Badanie WBC – liczba leukocytów – jaka jest norma i kiedy się bada?

Ocena liczby białych krwinek to jeden z najważniejszych elementów badania krwi, który określa się jako ...

Bazofile (granulocyty zasadochłonne) – BASO – co oznaczają niskie bazofile i bazofile powyżej normy?

Bazofile, czyli granulocyty zasadochłonne, (badanie BASO) są bardzo ważnymi komórkami układu odpornościowego. Stanowią rodzaj leukocytów, ...

Eozynofile – wyniki i norma – co oznaczają eozynofile podwyższone i niskie?

Eozynofile określane są inaczej jako granulocyty kwasochłonne. To komórki krwi układu odpornościowego, które zostają aktywowane ...

Neutropenia – przyczyny, objawy, leczenie

Neutropenia oznacza obniżenie liczby granulocytów obojętnochłonnych (neutrofilów) we krwi obwodowej poniżej normy. Wiąże się z ...

Leukocyty we krwi (krwinki białe) – normy w wynikach morfologii

Leukocyty, inaczej białe krwinki, to komórki stanowiące ważną część układ odpornościowego, które biorą udział w ...

Eozynofilia – przyczyny, objawy, norma

Eozynofilia to stan, w których dochodzi do wzrosty liczby granulocytów kwasochłonnych, czyli eozynofili. Obecność eozynofili ...

Eozynofilowe zapalenia jelit

Eozynofilowe zapalenie jelit (EGID – eosinophilic gastrointestinal disorders) jest bardzo rzadką chorobą o niespecyficznych objawach. ...

Grudki chłonne (limfatyczne) w gardle i w jelicie – czym są i jaką funkcję pełnią?

Grudki chłonne znaleźć można w wielu okolicach ciała. Obecne są m.in. w gardle, w jelitach, ...

Niedobór leukocytów – niedobór białych krwinek – leukopenia

Niedobór leukocytów (leukopenia lub leukocytopenia) jest stanem organizmu, w którym liczba białych krwinek ulega obniżeniu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon